« Майя »

Том 1: « Форс-минор »

Глава 23

Ашрамы сустрэлі мяне вялікім жалезным шчытом з пералікам забарон. Перш за ўсё, зразумела, забараняецца цалавацца і наогул як-небудзь праяўляць "фізічную цягу". Цікава, як гэта супярэчыць духоўнаму пошуку? Чыстай вады ханжаства, ды яшчэ самым першым пунктам напісалі… магу сабе ўявіць, што за людзі тут жывуць, калі яны гатовыя змірыцца з тым, што нават пацалунак тут з'яўляецца такім жа злачынствам, як ужыванне наркотыкаў і алкаголю. Пазней дзесяці прыходзіць забараняецца, - павеяла савецкімі часамі, піянерскім лагерам… Дарэчы, нікога і няма, - здаецца, ніхто тут не жыве, ды і будынак ашрама хутчэй падобны да казармы, чым да таго месца, дзе хочацца займацца практыкай.  К чорту даследаванне ашрамаў! Пайду лепш у Інтэрнэт, праверу пошту, сувязь тут накшталт хуткая.

…Усё гэта не тое. Пакутліва не тое. Усё нарастаючы дыскамфорт ад неразумення, што ж рабіць далей, ледзь не раздзірае мяне на часткі, - усярэдзіне нешта завялося і зараз не можа спыніцца, я нават сядзець на крэсле спакойна не магу. Заставацца тут яшчэ? Навошта? З'яжджаць? Куды?... Ліст ад Дэні! Пяць хвілін забыцця.

 

"Прывітанне, мая дзяўчынка:) Я нарэшце дабраўся да Непала, - шлях апынуўся доўгім. Цяпер я ў Пакхары - Гімалаі прама перада мной, над галавой, вакол заснежаныя вяршыні, а прама тут - ціхае восеньскае надвор'е на беразе возера. Сезон мусонаў пакуль што не скончыўся - сёлета ён апынуўся трохі больш зацягнутым, так што кожны дзень час ад часу ідзе дождж, часам моцны, у горах вакол бушуюць дзікія струмені вады, і ў такое надвор'е я ў высакагор'е не пайду, буду чакаць, калі ўсталюецца сонечнае надвор'е, тады за дзень-два ўсе дарогі высахнуць, сонца тут лютае, і я зрушуся ў шлях. Таму яшчэ некалькі дзён я буду тут, дзе ёсць доступ у Інтэрнэт, а потым на месяц вывалюся з вонкавага свету.

Хачу падзяліцца з табой сваім дасягненнем ва ўстараненні негатыўных эмоцый. Пазаўчора я быў чартоўскі  выматаны доўгім пераездам, і калі дабраўся да атэля, быў ужо позні вечар. Яшчэ нейкі час я на аўтапілоце выконваў неабходныя дзеянні - запаўняў бланк на рэсэпшн,  разбіраў заплечнік, прымаў душ, а потым адразу ўсё сціхла, і я нават спалохаўся - настолькі пустым і бессэнсоўным здалося мне жыццё ў той момант.

Ішоў дождж, было вельмі ціха, і я ўспомніў, што ў дзяцінстве часта прачынаўся пасярод ночы і зусім не хацелася спаць. Гэта быў вельмі трывожны стан, - усе спяць без задніх ног, а я змушаны ляжаць у цемры і пачувацца бясконца адзінокім. Асабліва ярка гэта праяўлялася ў інтэрнаце. Калі мне было 5 гадоў, бацькі аддалі мяне ў інтэрнат, таму што не маглі кожны дзень вадзіць у дзіцячы сад. Я жыў там увесь тыдзень, а дадому вяртаўся ў выхадныя. Вельмі добра памятаю, як узіраўся ў цемру, у якой неўзабаве пачынаў усё адрозніваць. Так я гадзінамі мог ляжаць у агідным стане, марачы толькі аб тым, каб хутчэй наступіла раніца.

Пазаўчора я адчуў сябе амаль так, як у дзяцінстве, - мне стала гэтак жа журботна і гэтак жа шкада сябе… Мне захацелася, каб побач са мной хтосьці быў, увесь час хтосьці быў, каб мы маглі клапаціцца адзін аб адным, і ў гэтых клопатах я мог бы не заўважаць той палохаючай пустэчы, якая нападае на мяне, калі ўсё сціхае і я застаюся адзін.

І раптам унутры мяне прачнулася лютасць. Сапраўдная лютасць! Гэта не было ні злосцю, ні нянавісцю, ні наогул нічым негатыўным. З мяне як быццам адышло ўсё чалавечае… Або наадварот - толькі ў гэты момант я стаў Чалавекам? Я стаў іскрыстай скалой, якую не кранала нішто - ні эмоцыі, ні думкі, ні клапатлівыя жаданні. Нечакана ізноў паўстаў жаль да сабе, і першую секунду я вагаўся - як гэта магло адбыцца, бо я ТАКОЕ адчуваю… Я адчуў, што імкліва паміраю ў гэты самы момант, - лютасць раствараецца як дым, і я ізноў вяртаюся ў штодзённасць. Усё ўнутры мяне паўстала супраць гэтай смерці, і адным махам, у які я ўклаў усяго сябе, я забіў жаль. Мне нават здалося, што быў выбух… Я напружыўся і пачаў чакаць яго чарговага нападу, цвёрда вырашыўшы не даць яму праявіцца даўжэй, чым на паўсекунды. Выбліск вострага жалю, - ізноў ссякаю яму галаву адным ударам. Ізноў чакаю, счапіўшы зубы. І так яшчэ некалькі выбліскаў… І раптам, Майя, раптам адбыўся цуд - нібы навальнічнае неба расступілася, і скрозь яго праявіўся прасвет блакітнага неба, які хутка разагнаў астаткі хмар і ўсякай напругі і ўсталявалася такое супакаенне, такая цішыня, што мне захацелася адначасова і засмяяцца і замерці. Я аглядаўся вакол, шукаючы хоць бы цень жалю або іншага азмрочвання, але ўсюды быў поўны штыль і тонка ззяючае, мяккае захапленне! І тут я зразумеў, што гэта і ёсць ціхая радасць, - як толькі я ўспомніў гэтую назву, так усё канчаткова ўстала на свае месцы, не засталося ніякіх сумненняў у тым, што гэта менавіта тое, пра што казаў Лобсанг.

Гэтая падзея змяніла ўсё бачанне практыкі прамога шляху. Да гэтага моманту ўвесь час уключаўся скептык, які казаў, што ніколі нічога не атрымаецца, што ўстараненне негатыўных эмоцый можа апынуцца ў прынцыпе немагчымым. І я прыкладаў занадта мала намаганняў для таго, каб праверыць усе гэтыя сумненні, і альбо пачаць шукаць нейкі іншы шлях, альбо аддаць сябе ўсяго гэтай практыцы.

Цяпер няма ніякіх сумненняў у тым, што ўстараненне негатыўных эмоцый - РЭАЛЬНАЕ. І цяпер я ведаю, што МАГУ гэта рабіць. Гэта патрабуе значна больш намаганняў, чым я прывык здзяйсняць у любой вобласці свайго жыцця, але ўнутры мяне ёсць гэтая сіла. Як жа радасна разумець тое, што ўнутры мяне ёсць гэтая сіла, і што свабода ад негатыўных эмоцый залежыць толькі ад жадання! Майя, я зрабіў вельмі важнае адкрыццё - усё залежыць толькі ад сілы жадання. У той вечар я так горача хацеў перастаць зведваць жаль да сабе, я згодзен быў памерці, толькі б не здацца. І атрымалася.

Я не ведаю, дзе ўзяць такую накіраванасць, якая дазволіць устараніць усе негатыўныя эмоцыі, але зараз я ведаю, што гэта мой шлях, і не магу ўявіць, што павінна адбыцца, каб я забыўся аб гэтым вопыце, каб ізноў стаў сумнявацца.

Цікава пазнаць, што ты цяпер думаеш з нагоды ўстаранення негатыўных эмоцый як аб шляху, які вядзе да волі, да прасвятлення? Усё яшчэ сумняваешся ў тым, што гэта рэальна?

Я хачу, каб ты ведала - які б шлях ты ні абрала, гэта не мае ніякага значэння для майго зведвання да цябе пяшчоты, якая звініць. Чартоўскі прыемна ўяўляць, што абдымаю цябе, што ў тваіх вачах - пяшчота і запал, што тваё жыццё насычанае пошукамі і знаходкамі, усё роўна - са мной ці без мяне.

Я вельмі выразна памятаю ўсе твае смакі і пахі, усе адчуванні ад кожнага твайго выгібу… Вельмі ўзбуджае ўспамінаць, як яшчэ калі я здымаў з цябе шкарпэтачкі, я пацалаваў твае ножкі і гэта так ачмурэнна выдатна… твае шкарпэтачкі так узбуджальна павеюць… і трусікі… а як павеюць твае ножкі… у пятачкі - адзін пах, пад пальчыкамі - другі, а прама на "далоньцы" - трэці, пальчыкі зверху павеюць таксама па-свойму, каленка, пад каленкай, грудзі, попка, піська, спінка, жывоцік, карак, валасы… усё павее па-свойму - ўсё мае свой тонкі пах, і зліваючыся з пяшчотай, гэта дае такія яркія адчуванні…

А смак… ты не ўяўляеш - як гэта моцна ўзбуджае аблізваць цябе ўсю-усю, ад пальчыкаў ножак да шчок - ўсё мае свой вытанчаны смак, і гэта смак сэксу.

Мая маленькая распусная дзяўчынка, не ведаю, ці сустрэнемся мы яшчэ калі-небудзь, але сапраўды ведаю, што ты заўсёды будзеш маёй каханай дзяўчынкай незалежна ні ад чаго.

Дэні"

 

Пальцы, што гудзелі ад узбуджэння, зваліліся на клавіятуру грукочучым дажджом.

 

"Дэні, падрабязней адкажу пазней, трэба засяродзіцца і падумаць… А пакуль хачу сціскаць твой чэлес праз штаны і адчуваць, як ён набухае ў маёй лапцы. Я буду глядзець табе ў вочы і мацаць цябе, а потым дастану яго і палашчу пальчыкамі галоўку, патрымаю яйкі ў далоньцы, злёгку падрачу твой гарачы і злёгку вільготны чэлес… Я так хачу цябе прама цяпер…, прама тут пачала б мастурбіраваць, калі б побач нікога не было. Хочацца доўга цалавацца з табой, адчуваючы, як ты хочаш мяне, дрыжачы ад узбуджэння. Мне так падабаецца нявінна лашчыцца, ледзь датыкаючыся, калі ўсё ўсярэдзіне гарыць ад жадання. Як толькі ўспамінаю, як ты ляжаў на мне, лашчачы мяне чэлесам, ледзь стрымліваючыся, каб не скончыць, адразу ж ўсё пачынае пульсаваць, нават кончыкі пальцаў. Дэні, я вельмі хачу з табой яшчэ сустрэцца - хачу з табой размаўляць, шпацыраваць, валяцца на траве, тарашчыцца на аблокі, што плывуць, цалавацца, займацца сэксам. І так выдатна, што не ўзнікае ніякага расчаравання, калі думаю аб тым, што ўсяго гэтага можа і не быць. Бо прама цяпер, калі я думаю аб табе, калі ўяўляю нашу сустрэчу, я адчуваю нешта самагоднае, прама цяпер я жыву!

Я хачу аб многім распавесці, і аб стаўленні да практыкі прамога шляху ў тым ліку. Гэты ліст будзе чакаць цябе, калі ты вернешся з гор у даліну. Але адно магу сказаць вызначана - на дадзены момант ідэя аб устараненні негатыўных эмоцый выклікае ў мяне яркі водгук, я раблю першыя спробы ў гэтай практыцы. Цяпер гэта не здаецца абсурдам, хоць я і працягваю шукаць іншыя шляхі і іншыя вучэнні.

Я думаю і адчуваю, што мы яшчэ ўбачымся… Магчыма, мы разам паедзем у Дарамсалу да Лобсангу, мне б вельмі хацелася гэтага, але пакуль я адчуваю, што яшчэ не надышоў час, пакуль яшчэ няма жадання кідаць усе пошукі і ехаць туды. Твая дзяўчынка".

Яшчэ некалькі лістоў - ад бацькоў аж 3 ліста (паказальная назва аднаго з іх - "Апамятайся!"), ад Яны, яшчэ ад адной сяброўкі… павеяла старушачай цвіллю… Мабыць, усё гэта я прачытаю каліа-небудзь потым.

І чаму я гэта папросту не выдаліла? - назаляла думка, пакуль я ішла па цёмнай дарозе праз джунглі ад Сварг Ашрама ў Лакшман Джула, - чаму? Чаму?

Ды чаму, чаму… таму што страшна мне вось так узяць і выкінуць сваё мінулае на памыйніцу. Я ж думала, калі паехала сюды, што ўсё скончана, пачувалася героем. Але не, у сваім парыве я і выказаць здагадку не магла, што так цяжка процістаяць націску старога жыцця, якое ніяк не хоча адпускаць і змагаецца за цябе, за права ўладання табой. Бацькі, якіх я ціха ненавідзела ўсё жыццё, раптам сталі ўяўляцца бездапаможнымі, безабароннымі і лёгка ранімымі, - што за чартаўшчына? Вось і цяпер не прачытала ліст, не хацела атручвацца, бо ведала, што там чарговая порцыя гною, а ўсё роўна шкада іх, пачуваюся гэтакім вырадкам, які адстойвае свае "няправільныя" правы. І думкі ўсякія ў галаву лезуць, тыпу - "можна ж па-людскі, не прычыняючы пакуты іншым людзям… Яны ж на самой справе не хочуць табе зла, яны і самі пакутуюць, навошта рабіць ім так балюча…." Не хачу, не хачу думаць аб гэтым. Усе гэтыя думкі нейкія гнілыя, у чым іх гнілосць - пакуль не разумею, але чым больш я думаю, што можна было б па-іншаму, па-людскі, тым больш дрэнна я пачуваюся, я як быццам раскопваю больку і не магу спыніцца. Усё, досыць, адсоўваю ў бок бацькоў… Зоркі, яркія, такія блізкія… Але ж не, ізноў гэтыя пакутлівыя морды вылезлі, а разам з імі і жаль да іх маннай кашай размазваецца па ўсіх успрыманнях. Што ж такое намаганне? У мяне ўсё цела напружваецца як камень, дыханне адрывістае, рэзкімі выдыхамі спрабую выпхнуць негатыўную эмоцыю, - па-іншаму пакуль наогул не разумею, як здзяйсняць намаганні. Нешта накшталт бы змяняецца, прарываецца заслона непраходнай цямрэчы, але свабодай ад жалю і не павее.

Бязладныя і хваравітыя сны закруцілі ў сваім дакучлівым віры, - жаль да бацькоў дасягнуў свайго апагею, калі мама з рыданнямі звалілася мне ў ногі, умольваючы хаця б зрэдку пісаць.

Раніца сустрэла трывожнасцю, і, нягледзячы на яркае сонца, здавалася, што на вуліцы пахмурна. Не паснедаўшы, я ўзяла нататнік і выпаўзла з волкага напалову цёмнага пакоя (які ідыёт прыдумаў гэтыя вокны з таўшчэзнымі шчыльнымі сеткамі?)

Праходзячы міма рэсэпшн, успомніла, што сёння сустракаюся з галоўным пандытам, і мне будзе патрэбен перакладчык, свой чалавек, які добра валодае англійскім. Чалавека мне паабяцалі, і я закрочыла на пляж, не заўважаючы нічога, акрамя шчыльнага дэпрэсіўнага стану, які мне быў занадта добра знаёмы, - часам ён цягнуўся бесперапынна доўгімі зімовымі месяцамі. Вось і цяпер я мімаволі наладзілася на тое, што гэта будзе доўга і пакутліва, і трэба хутчэй знаходзіць норкі, у якія можна схавацца, калі стане ўжо зусім дрэнна.

Я ужо амаль падышла да спуску да ракі, калі адзін з тых маладых індусаў, хто праязджаў міма на матароллеры, правёў рукой па маіх грудзях. З рогатам яны ірванулі наперад, а я так асалапела ад такога нахабства, што яшчэ нейкі час стаяла на дарозе, незразумела навошта прадумваючы, як адпомсціць за тыя непрыемныя адчуванні, якія мне пашчасціла зведаць. Гэта ж самае сапраўднае згвалтаванне! Халера, як на самой справе брыдка…

На серабрыстым пяску каля вялікага валуна сядзела зграйка індусаў і адкрыта тарашчылася на асмуглых еўрапеек, якія з віскамі захадзілі ў халодную ваду. Гэтае відовішча выклікала такую непрыязнасць, што я нават вырашыла не распранацца на злосць гэтым малпам. Хутчэй за ўсё, наступіла спецыфічнае атручванне ад сталай хваравітай увагі з боку мясцовых "мужчын". Усе яны чагосьці хочуць ад мяне, - пагаварыць, паглядзець, памацаць, сфатаграфавацца… Іх погляды хваравітыя, няма ў іх і намёку на здаровую сэксуальнасць. Калі яны на мяне глядзяць, то падобныя на азлобленых і баязлівых жывёл, - яны хочуць мяне, але разумеюць, што гэтага ніколі не будзе, і гэта ўводзіць іх у шаленства, але паказаць гэта яны не смеюць. Зрэшты, цяжкія, змрочныя погляды красамоўней за ўсякія праявы.

Я забралася ў цень і дастала нататнік. Нічога не хацелася. Я не магла сябе прымусіць нават падумаць аб тым, што цяпер у мяне проста агідны стан і можна паспрабаваць гэта змяніць. Нібы прадзіраючыся скрозь глейкае балота, прабегла вачамі запісы за апошнія дні ў надзеі, што гэта нешта зменіць, што атрымаецца ўчапіцца за цікавую думку і выкараскацца са свайго падзямелля. Але не, - я вызначана не хацела нічога ні чытаць, ні пісаць.

Засунула нататнік зваротна ў заплечнік, агледзелася па баках. Непадалёк сядзела кампанія з трох чалавек - два еўрапейца і садху, і млява пра штосці размаўлялі… Ага, гэта цікава - садху вельмі рэдка кажуць на англійскім. Цікава, пра што гутарка? Адразу ж стала няёмка падысці да іх і ўмяшацца ў гутарку. …Ну а калі гэта і ёсць тое, што я шукаю? Бо я не ведаю, дзе і калі жыццё можа адкрыцца новай гранню. Можа менавіта цяпер, калі я зведваю няёмкасць, і ёсць момант выбару, які так проста прасраць з-за сваіх комплексаў? Упэўненай хадой накіроўваю сябе да кампаніі, хваляванне і няёмкасць цягнуцца дзесьці ззаду.

- Я звярнула ўвагу на тое, што ты гаворыш па-англійску, калі размаўляеш з замежнікамі… Нячаста можна сустрэць садху, які кажа па-англійску:)

- Так, мой сябар! Я гавару па-англійску, - брава прагаварыў садху, шырока ўсміхаючыся, расцягнуўшы "yes" накшталт таго, як гэта робяць мульцяшныя героі. - Садзіся! - паказаў на пясок.

Не падабаюцца мне яго вочы, - пуста ў іх. Вось зняць з яго памяранцавыя анучы, так ізноў самы звычайны індус атрымаецца. Пра што ж ён размаўляе з гэтымі рабятамі?

- Ты займаешся нейкай практыкай?

- Практыкай? - судзячы па ўсім, ён упершыню ў жыцці так моцна здзівіўся, - практыкай? Што ты маеш у на ўвазе?

- Я маю на ўвазе ёгу або іншую духоўную практыку.

- А-а, ОК, так, ясна… Практыка! О, так, зразумела, практыка… Я мець праблемы з англійскай мовай.

- А як вы тады размаўляеце? - звярнулася да замежнікаў.

- Вельмі проста. Ён кажа, колькі каштуе яго гашыш, а мы кажам, колькі гатовыя за яго заплаціць:))))

- Так ён гандлюе гашышам???

- А што цябе так здзіўляе? Сардэчна запрашаем у Індыю:)

Я ускочыла як уджаленая, і, не звяртаючы ўвагі на садху і яго кліентаў, ускараскалася па сцежцы, якая рассыпалася, да дарогі.

Вось ізноў дадумала нешта сапраўднае на самым пустым месцы. Але ўсё ж ёсць у гэтым учынку нешта радаснае, - плюнула на няёмкасць і падышла размаўляць. Гэта сапраўдная трэніроўка, - падобна на напампоўванне мышцаў. Калі адзін раз я пераадольваю страх у нейкай сітуацыі, то калі ізноў аказваюся ў падобных абставінах, страху становіцца значна менш. І як гэта ні дзіўна, зусім абыякава, якім моцным быў страх, - у наступны раз ён усё роўна будзе меншым. У гэтым я паспела пераканацца, уступаючы ў супрацьстаянне з рознымі "духоўнымі настаўнікамі" у Маскве.

Няўжо ізноў вяртацца ў пакой? Але там хоць можна паляжаць пад вентылятарам, і ніхто не будзе надакучаць. Якая ж Індыя ўсё ж шумная краіна! Яны ўвесь час крычаць, слухаюць музыку, сігналяць. Нават тут, у маленькім Рышыкешы, я ўжо паспела стаміцца ад гэтага, а што робіцца ў Дэлі! Першыя некалькі гадзін я наогул не магла зразумець што ды чаму, - там наогул няма цішыні, нідзе, ні ў які час сутак. Ашалелы шум вентылятараў, рэжучыя нутро крыкі прадаўцоў (звычайны голас папросту знікне ў лавіне гукаў Індыі), маторы без глушыцеляў, бесперапынныя гудкі, гугнявыя спевы з дынамікаў храмаў… Ды што казаць, - нават гутараць яны паміж сабой так, што палова вуліцы дрыжыць.

Усё, на заўтра заказваю білет у Дарамсалу. Горы, тыбецкія манастыры… Шкляныя дзверы турагентства бліснулі на сонцы. Няма білетаў на заўтра? А на калі ёсць? Халера, яшчэ тры дня тут прыйдзецца прасядзець! Ад бяссілля штосьці змяніць стала крыўдна да слёз. У пакоі я звалілася на ложак і ўткнулася носам у шэрую прасціну, і гэта канчаткова дабіла, - я была поўным трупам.

У пяць перакладчык, як і належыць індусу, не прыйшоў. Праз пятнаццаць хвілін чакання я нервова выйшла на вуліцу, шукаючы невядома каго. Усвядоміўшы, што гэта нікчэмная псіхапатычная рэакцыя, вярнулася на аблезлую велюравую канапу атэля і не заўважыла, як пачала калупаць яго драўляную ручку, пастукваць па ёй пальцамі. Пакусваючы вусны, я неадрыўна глядзела на цыферблат пазалочанага круглага гадзінніка, які вісеў над галавой парцье ў дзіравым світары, які некалькі гадзін таму пакляўся прывесці перакладчыка, а цяпер торкаў0 носам, відавочна збіраючыся заснуць прама на стойцы рэсэпшн.

- Хэлло, час ужо 20 хвілін шостага, я не магу спазняцца, у мяне сустрэча ў Сварг Ашраме…

Схамянуўся.

- А? Так, вядома, зараз ён прыйдзе.

- На колькі вы з ім дамовіліся?

- На пяць.

- Колькі ж мне яго яшчэ чакаць?

- О-о… Ну…. Ну… Дык Вы сядзьце, супакойцеся, садзіцеся, садзіцеся.

- Я ужо стамілася сядзець, я і так магу пачакаць.

Я не раз заўважала, што індусаў вельмі трывожыць, калі ты стаіш там, дзе можна сядзець, - асабліва гэта датычыцца турагентстваў. Індусы - паталагічна гультаяватая нацыя, і мабыць яны нават уявіць сабе не могуць, што можна стаміцца ад сядзення, што можа хацецца фізічнай нагрузкі, у тым ліку такой, - не садзіцца ўсюды, куды механічна цягнецца твая дупа, а стаяць. Я заўважыла гэта яшчэ ў Маскве ў метро. Нават калі я не стамілася, усё роўна нібы магнітам цягне на вольнае месца, а калі процістаяць гэтаму і застацца стаяць, то такая незадаволенасць узнікае (і стомленасць!), што часцей за ўсё я здаюся і саджуся. У апошні час, калі я апынялася ў метро, мне падабалася змагацца з гэтай старэчай прывычкай, якая была прычэпленая клапатлівымі бацькамі і ў выніку прыліпла да мяне.

- Ужо палова шостага! - абурэнню не было мяжы. - Дзе перакладчык?

- Зараз, зараз…

- Не, дзякуй, не трэба. Я больш не магу чакаць. Усё, я пайду.

- Выбачыце, я ж ні ў чым не вінаваты, я з ім дамов… - дзверы зачынілася, я ізноў апынулася на вуліцы.

Было ўжо не так горача і не так шумна, як днём. Я узяла рыкшу і праз 10 хвілін была на месцы.

Музыку было чуваць здалёк, - мусіць, сёння чарговае рэлігійнае свята. Ад аркі Ашрама ступенькі, пакрытыя зялёным дываном, вядуць уніз да Гангі, і каб ступіць на іх, трэба абавязкова здымаць абутак, які ставяць у ячэйкі і выдаюць нумаркі. Неймаверна, вялікі Ашрам, - нават нумаркі выдаюць… Недалёка ад берага на плыткаводдзі стаіць скульптура  Шывы з дурным тварам, - не заўсёды ў іх атрымоўваецца намаляваць нейтральны твар сваім бажаствам, часам яны атрымліваюцца адкрыта дэбільнымі, але гэта нікому не перашкаджае ім ушаноўваць.

Вакол мітусяцца будучыя пандыты, - носяць стосы кветак, бубнаў, бліскучых талерачак, духмяных рэчываў і іншай дробязі, якой суправаджаюцца ўсе мясцовыя святы. У самым нізе, каля вады, невялікае каменнае вогнішча, - святое месца, у якім здзяйсняецца пуджа. Каля вогнішча кідаюць садавіну, кветкі, рыс, і ўсё гэта лічыцца дарам богу, - праз дым вогнішча ён атрымлівае дарункі вернікаў.

Народ паступова збіраўся і рассаджваўся на ступеньках, відавочна чакаючы развіцця падзей.

- Вы не ведаеце, што тут сёння будзе?

- Як звычайна, - пуджа.

- Так гэта не свята?

- Не, не. Гэта тут кожны дзень здараецца. Гэта вельмі хораша:)

Ну, ва ўсіх свае паняцці аб прыгажосці, - мільганула думка. Чым даўжэй знаходжуся ў Індыі, тым больш дзівіць тое інфантыльнае захапленне, у якое апускаюцца многія замежнікі, патрапіўшы на любое мясцовае рэлігійнае дзейства. Судзячы па іх тварах, нічога ўзнёслага яны ў гэтыя моманты не адчуваюць, з такім жа поспехам яны маглі б пакатацца на атракцыёнах. Ёсць і іншы тып турыстаў, - гэтыя нават такой радасці не зведваюць, затое вельмі бурна выражаюць сваё захапленне славесна. Моташная карціна, - бачыш перад сабой чалавека, якому шэра і сумна, але пры гэтым ён бесперапынна ўсміхаецца і выкрыквае добра завучаныя фразы, якія хутчэй за ўсё прамаўляе ў любым месцы, у якім ён апыняецца - "О, гэта цудоўна!". Або - "Вам трэба на гэта паглядзець!". Або - "О, нічога падобнага я не бачыў нават у сне!"

Дзе ж галоўны пандыт? Я ужо прадчувала, што ў такім становішчы ў мяне не будзе ніякай магчымасці пагаварыць з ім, акрамя тако я так і не знайшла перакладчыка. Але ўсё ж я намервалася падысці да яго і яшчэ раз задаць пытанне пра негатыўныя эмоцыі, пра практыкі, з дапамогай якіх ён нібы ад іх пазбавіўся, пра тыя станы, якія ён цяпер зведвае. А калі ён ізноў адмовіцца размаўляць са мной, запатрабаваць у яго аўдыенцыі… Хаця навошта гэта трэба? Бо і так усё зразумела, і так відавочна, што ён самы звычайны ілгун. Ён не можа прадаваць сваю духоўнасць, як гэта робяць іншыя "прасветленыя" у Рышыкешы, затое можа быць у цэнтры рабалепнай увагі. Ды і ўражанне беднага чалавека ён таксама зусім не вырабляе…

У натоўпе паказалася парачка рускіх, з якімі я ўчора паспела пагутарыць. Іх ілбы былі вышмараваныя рысам з пялёсткамі кветак, - гэта робіцца ў храмах падчас служэнняў: на бачным месцы сядзіць важны індус, святар, перад ім стаіць вялікая талерка з рысам, кветкамі, пудрай (залежыць ад храма), і вялікая талерка для грошай; усе наведвальнікі выстройваюцца ў чаргу і падыходзяць да яго, падстаўляючы ілбы і кідаючы манеткі. Да таго, што ў індусаў на ілбе часцяком боўтаецца ўсякая ежа, я ўжо прывыкла, але рускі мужык, выпацканы рысам, выглядаў вельмі недарэчна.

Цямнее, Шыва пачынае падсвятляцца яркімі лямпамі, вецер робіцца больш прахалодным, музыка іграе ледзь гучней, запальваюць алейныя лампады. Ужо амаль увесь кавалак набярэжнай, прызначаны для пуджы, забіты памяранцавымі юнакамі, а ўсе ступенькі - прыбранымі індусамі і турыстамі, а яго ўсё няма. Будучыя пандыты паводзяць сябе кропля ў кроплю як школьнікі на прыпынку, - зпадцішка даюць адзін аднаму па карку, пхаюцца, гучна смяюцца, і твары ў іх сапраўды такія ж пустыя, як у самых звычайных падлеткаў.

Натоўп расступаецца, і павольнай, але рашучай хадой у цэнтр падзей накіроўваецца галоўны пандыт. Ён свеціцца як Шыва і ўсміхаецца як Шварцэнэгер на ўручэнні Оскара. Ён - гаспадар гэтага балю, ён раздае вытанчаныя кіўкі гасцям, які стаяць паабапал яго шляху. Некалькі разоў ён нават спыніўся і пажаў камусьці руку, нахіляючыся, адлюстроўваючы пачцівасць. Што цікава, - так гэта тое, што ступень яго ўвагі ўзрастала адпаведна вонкаваму выгляду і забяспечанасці тых, з кім ён уступаў у зносіны.

Я рассунула людзей, якія стаялі наперадзе, і накіравалася да яго, але мяне тут жа схапілі за локаць і за спіной раздалося шыпенне.

- Туды нельга! Няўжо вы не ведаеце, што жанчынам нельга іх нават выпадкова дакранацца?

- Сапраўды? Наогул ніколі?

- Наогул ніколі.

- Неймаверна… Але я наогул не збіраюся нікога чапаць, так што прапусціце мяне, - настойліва вызваліла руку, пакінуўшы захопніка ў здзіўленні.

- Хелло, памятаеш, мы ўчора дамаўляліся аб сустрэчы?

Раскошная ўсмешка, пах алеяў і духмяных рэчываў, - ён праходзіць зусім блізка ад мяне, і вядома ж не спыняецца. За ім гультаявата пляцецца світа, і паліцыянт адціскае натоўп, са мной у тым ліку, на значную ад яе адлегласць. Мяне ахапіла такое шаленства, што я зусім забылася пра ўсе практыкі, мне хацелася скокнуць дзікай кошкай на гэтага самаздаволенага ілгуна, якога мне зараз ніяк не дастаць, калі толькі не пачаць крычаць яму ўслед усякія лаянкі, але ўступаць у такі канфлікт мне …

Моцны ўдар галавой аб зямлю…

…Дзе ж боль? Ці я ўжо памерла? Не разумею, нічога не разумею… Хтосьці мяне застрэліў! Болю не было наогул, але я не магла так упасці, - мяне нібы адкінула выбуховай хваляй і кінула на спіну… Спрабую паварушыцца… Што гэта? Што гэта??? Во халера, я стаю, стаю ў натоўпе, са ўсіх бакоў мяне ледзь не сціскаюць людзі, - як у час пік у метро. Я не магла ўпасці ў гэтым натоўпе, што гэта было? О, не, не што гэта было, а што наогул здараецца…

Рэзкі гук, падобны на вельмі гучнае засцёгванне маланкі, падняў маю галаву і мяне нібы паралізавала. На мяне глядзеў чалавек, я бачыла яго твар праз тунэль, а ўсё астатняе мінула ў размыты туман. Я ніяк не магла зразумець, далёка ці блізка ён стаіць. Яго погляд палохае, - так, мусіць, глядзіць тыгр, калі сустрэцца з ім твар у твар у яго ўладаннях. Але нешта ўнутры мяне ведала, што ён не збіраецца нападаць, што цяпер ён проста вывучае мяне…. Дыханне збілася… Ці я наогул увесь гэты час не дыхала? Спалохалася не на жарт, пачала хапаць ротам паветра, вочы тыгра змазаліся… У вушах стаіць звон, падкатвае млоснасць, ногі дрыжаць, пальцы дранцвеюць, на вочы накатвае цемра, цяпер я сапраўды ўпаду, ужо сапраўды… Чапляюся за людзей, што стаяць побач, нечыя рукі падхапляюць мяне і ў стане паўпрытомнасці выносяць з натоўпу.

Пачуваюся як дзіцё ў руках добрага волата, - здаецца, ён можа несці мяне вечна, яму гэта зусім не складана… Але не, адчуваю халодны мармур лавы.

- Не думаў, што ты такая слабая.

Услухалася ў нізкі і вельмі прыгожы голас. Не, ён мне вызначана не вядомы, але як жа ён мне падабаецца! У адно імгненне я праніклася даверам да гэтага чалавека, якога яшчэ нават не паспела разглядзець.

- Мусіць, канчаеш часта?

- ???

Ён зайздросна засмяяўся.

- Прама як векавуха! Чаму я магу спытаць цябе як часта ты шпацыруеш па лесе і не магу спытаць, як часта ты канчаеш?

- Таму што гэта мая асабістая справа, - я пачала абмацваць сваё цела, правяраючы ці ўсё цэлае і ці ўсё на месцы - грошы, дакументы. Ад даверу да незнаёмца не засталося і сляда. Неадкладна клікаць паліцыю!

- Ужо позна, усе паліцыянты даўно адпачываюць. Гэта табе не Амерыка:)

- Ты што, чытаеш мае думкі?!

 Я была такая абураная яго ўварваннем у маё сэксуальнае жыццё, што мяне зусім не здзівіла тое, што ён і на самой справе сапраўды ведае, пра што я падумала. Я успрыняла гэта як чарговы напад, за які ён павінен абавязкова адказаць.

- Я іду ў паліцыю! Прапусці мяне!

- У тваёй прабіўной здольнасці я не сумняваюся, але ж ты толькі што зведвала да мяне давер, і ўвесь час пакуль я нёс цябе, ты пачувалася абсалютна абароненай. Як бачыш, тваё цела не згоднае з тваёй галавой.

На паверхні маёй сутнасці яшчэ калыхаліся хвалі, але ў глыбіні акрамя маёй волі ўсталяваўся дзіўны спакой, падобны на глыбокае неба ў бязмесячную ноч.

- Што ты хочаш? - пытанні ўсё ж буду задаваць такія, каб высвятліць, ці ёсць для гэтага спакою падставы.

- Я убачыў цябе ўчора, калі ты ўстала на шляху ў пандыта. Я яшчэ ніколі не бачыў, каб людзі так сябе паводзілі.

- Так нахабна?

- Не, так шчыра. І тады мне захацелася пазнаць, што табой рухае. Ты можаш адказаць на гэтае пытанне?

- Я хачу ведаць праўду. Я так шмат чытала і чула аб тым, што Індыя - гэта краіна мудрацоў і прасветленых, што зараз ніяк не магу спыніцца ў пошуках такіх людзей і не магу закрываць вочы на хлусню і прытворства прэтэндэнтаў у настаўнікі

- Ты хочаш сказаць, што сёння прыйшла на сустрэчу, таму што табе яшчэ не было зразумела, што ён за чалавек?

- Не, не таму. Сёння мне хацелася задаць яму пару пытанняў, на якія ён не адказаў учора.

- Але навошта?

Успыхнула незадаволенасць, думаць над яго пытаннямі не хацелася, чаго ён да мяне дакапаўся, халера яго бяры?

- Чаму цябе гэта цікавіць?

- А цябе не цікавіць тваё жыццё?

- Не, я ніяк не зразумею, якая табе справа да майго жыцця?

- Адкажы мне на вельмі простае пытанне - цябе не цікавіць, што табой кіруе ў тваіх дзеяннях? Калі не, то я прама цяпер развітаюся і больш не буду дапякаць сваімі пытаннямі.

Такога ходу я ад яго не чакала, гэты д'ябал здолеў заінтрыгаваць. Я ўдумалася ў яго пытанне аб матывацыі сваіх дзеянняў і здзівілася таму, што ў ім на самой справе не было нічога крыўднага. Не разумею, чаму я так неадэкватна адрэагавала… не вельмі ахвотна пераступаючы праз свой гонар, я болей мяккай інтанацыяй адказала.

- Мяне цікавіць, што мной кіруе ў маіх дзеяннях.

- Выдатна. Значыць мы можам ізноў вярнуцца да пытання аб тым, на халеру ты прыперлася сюды сёння.

- ??? Не, я ўсё ж не разумею, хто даў табе права так са мной размаўляць…

- А ты хочаш, каб я быў з табой ветлівы? Калі цябе цікавіць першым чынам ветлівасць, то я ўсё ж пайду… - ён устаў і хацеў ужо ісці.

Я схапіла яго за рукаў.

- Ну добра, добра… Я і сама не ведаю, што гэта са мной адбываецца. Мяне саму ванітуе ад ветлівасці, але твае словы мяне чамусьці ўводзяць у зусім неадэкватны стан, хаця у тым, як ты іх кажаш, я не адчуваю ні агрэсіі, ні нават грубіянства, і тым не менш нібы спрацоўвае механізм - калі я чую грубіянскае слова, то рэагую на яго як на грубіянства нягледзячы ні на што.

- Мусіць, у цябе няма такога вопыту, калі…

- …калі грубіянскія словы прамаўляюцца ласкава і з'яўляюцца часткай выражэння сімпатыі, свайго роду гульнёй?

- Так.

- Дык вось што дзіўна, такі вопыт ў мяне ёсць, і часам мне падабаецца выкарыстаць "грубіянскія" словы ў самых пяшчотных сэксуальных гульнях. Мусіць справа не ў тым - якія менавіта словы, важная сама гульня, і выкарыстанне грубіянскіх слоў у кантэксце запалу і пяшчоты надае ім новы сэнс, процілеглае гучанне. Так што ўсё гэта я разумею… і ўсё роўна механізм спрацоўвае нібы без маёй волі.

Я адчула сябе зусім безабароннай пасля гэтага прызнання. Як быццам ён вымусіў мяне распрануцца прама на вуліцы, і зараз кожны мог мяне абсмяяць.

- Так здараецца яшчэ і таму, што ў цябе ёсць канцэпцыя аб тым, што з незнаёмымі людзьмі нельга размаўляць на асабістыя тэмы. І таму, што я закрануў тваю высокую маральнасць пытаннем аб аргазмах. Ты ж напэўна лічыш, што са знаёмым чалавекам можна пагаварыць на многія тэмы, у тым ліку аб сэксе, а з блізкім знаёмым чалавекам ты можаш пагаварыць пра што заўгодна. Але як ты вызначаеш, які чалавек табе добра знаёмы і які чалавек табе блізкі?

- Калі я ведаю чалавека дастаткова даўно…

- Стоп! Дастаткова даўно - гэта колькі?

- Ну-у… Ну-у… - во халера, а сапраўды, колькі?

- Прыемна бачыць чалавека, які ніколі не задумляўся над такімі простымі пытаннямі:)

Ён відавочна хацеў падкалоць мяне, але і гэтым разам я не знайшла ў гэтым ніякай зласлівасці, ніякай злараднасці.

- Думаю, што вось як я магу вызначыць - добра мне вядомы чалавек ці не. Калі ён ужо праявіў сябе, павёў сябе тым ці іншым чынам у складанай сітуацыі, тады я магу сказаць, што добра ведаю яго.

- Сапраўды? А калі ён гэта зрабіў толькі для таго, каб паказаць нешта іншым? Калі тое, што ён зрабіў, матываванае складаным комплексам яго страхаў, заклапочанасцей, канцэпцый? Ці для цябе не мае значэння матывацыя? Ці ты "для прастаты" пераважна аб гэтым не думаеш? Для мяне, напрыклад, наадварот - не мае першараднага значэння, што чалавек зрабіў, а мае значэнне яго матывацыя, і калі хтосьці мне дапамог таму, што хацеў выглядаць у маіх вачах моцным і прыязным, хацеў зведваць задаволенасць сабой, то мне гэта не спадабаецца, а калі хтосьці мне не дапамог, і пры гэтым дзейнічаў, зыходзячы з чыстай сімпатыі, то мне гэта спадабаецца.

- Ну, гэта мусіць можна адчуць…

- Вось менавіта так! Адчуць! А для таго, каб ты нешта адчула, чалавек абавязкова павінен зрабіць нешта выдатнае? І абавязкова трэба ведаць яго на працягу месяца ці года? Гэта гучыць вельмі дзіўна - што ты пачынаеш адчуваць менавіта тады, калі хтосьці здзяйсняе ўчынак, які мае значэнне ў тваіх вачах, калі прынята "адчуваць", што гэты чалавек добры ці дрэнны.

- І праўда, дзіўна…

- Але думаю, што нават тут ты хлусіш сама сабе, і добра знаёмым лічыш таго, каго папросту даўно ведаеш - год, некалькі гадоў. Часцей за ўсё гэта проста механічны збег акалічнасцей, што ты маеш зносіны з кімсьці доўгі час - ты вучышся з ім, ці працуеш, ці жывеш па суседстве… І вось такому чалавеку ты можаш распавесці аб сваім жыцці толькі таму, што калі ты яго бачыш, у табе спрацоўвае механізм "я яго даўно ведаю, ён мой добры знаёмы". Але ж на самой справе ты хутчэй за ўсё нічога не ведаеш аб гэтым чалавеку, няўжо не так? Ты ведаеш толькі тое, што механічна нараджаецца ў тваёй галаве ў адказ на яго ўчынкі. Ты не бачыш ні таго, што ім кіруе, ні таго, што ён зведвае, калі нешта робіць, у цябе ёсць толькі твае тупыя думкі, якія кажуць табе - "калі ён робіць так, значыць ён такі і такі…"

- Чаму так здараецца???

- Якая розніца чаму гэта здараецца. Гэта зусім нават нязначна. Значна іншае - што з гэтым рабіць, як гэта змяніць… Пойдзем пройдземся.

Ён узяў мяне за руку, і пругкая хваля паколваючай цеплыні лізнула мяне ўнутры. Я сціснула яго цёплую і сухую далонь, нібы нагрэтую сонцам, і адважна закрочыла наперад, некалькі разоў удыхнуўшы паветра поўнымі грудзьмі.

<< back

forward >>