Ба саіифаи аслњ

Роі ба сўи Шуури Пок

 

Маїмўаи маѕолаіо 01

 

(Маѕолаіо 001 - 100)

 

0026. Зартс:

«Асрори зуіуроти бо іам алоѕаманд».

 

Іолати мазкур тахминан 40 даѕиѕа идома кард ва гум шуд, іамон ваѕте ки ман бо одамон гуфтугўйро шурўъ кардам. Ман, яъне «їои ман», шояд бори аввал аст, ки ба фикрам наомад, балки адами дарки «ман» эісос шуд. Дар зимн мувофиѕи имкониятіо чизіои фикр карда баровардашуда партофта мешуданд, дунёи атрофи ман шинохтанашаванда ва як каме андўігинона гардид, илова бар ин іолати мазкур субгоіњ ва іангоми торик будан рўй додJ))

Фазо дар атроф бо зичиіои гуногун пур шуда буд. Вай дар ягон їо холњ нест, фаѕат дар баъзе минтаѕаіо каму беш тунук аст. Тавассути ѕисматіои тунуки он іаракат кардан мумкин аст. Ба хотири зоіир кардани вазифаи худ, зичии ман зичиіои боѕимондаро аз рўи ин ё он аломат ба гурўііо їудо мекунад. Зичиіои «калон», «хурд» ва «іаракаткунандаю» «беіаракат» вуїуд доранд. Зичиіое мавїуданд, ки оніоро зичии ман «іаїмњ» меномад. Оніо тавре зуіур мекунанд, ки ѕисмати берунаи оніо зичтар буда ѕисмати дохилии оніо зичии камтар доранд ва ин имконият медиіад, ки зичиіои бештар їафстар буда ба ин дохил ворид гардида дар он їо воѕеъ гарданд.

Зичии «ман» ба намуди «одам» мансуб аст. Ин номи рамзии маїмўи аломатіои як каме такроршаванда аст: шакли зичњ, тарзіои зоіир шудани оніо махсусан тарзіои функсионалњ.

Чунин зичиіо дар фазо бо теъдоди зиёде зоіир мешаванд. Аммо зичии ман хусусияти махсусро доро мебошад. Вай соіиби дарк, намуди махсуси зоіир кардани фазо аст. Даркіо чанд адад іастанд: «тимсол», «овоз», «іисіо», «бўй», «мазза». Дар зичиіои дигар маїмўи даркіо норавшан аст, аммо дар гуфтани он ки вай іаст ё нест, зичии ман мушкилњ мекашад.

Іар саіар зичии ман функсияи «ба кор рафтанро» иїро мекунад. Барои ин вай тавассути ѕисматіои тунуки фазо ба он їо їои худро иваз мекунад, ки дар он їо ба таври давронњ зичии іаїмии намуди «пепелац» зуіур мекунад. «Зуіуроти давронњ» чунин аст, ки вай бо эітимолияти зиёд баъд аз фосилаи ваѕти якхела зоіир мешавад. Теъдоди зиёди зуіуроти функсионалњ давронњ мебошанд, оніо бо эітимолияти калон такрор мешаванд. Зичии ман, іангоми худро іамчун функсия зоіир кардан, аз ин истифода мебарад.

Іангоме ки зичиіои іаїмии іаракаткунанда іамчун іаракаткунанда зуіур кардани худро ѕатъ мекунанд ва мисли іаракатнакунанда ба зуіур кардан шурўъ мекунанд, сифати берунии он низ таљйир меёбад. Дар вай ѕисматіои тунукшудае пайдо мешаванд, ки тавассути оніо зичии ман ва бисёре аз оніое, ки дар паілўи ман мебошанд ба дохили зичии іаїмии мазкур ворид мегарданд. Дар он їо оніо дар іолати ростистанда ва шинанда, вале іамеша дар шакли їумбанда зуіур мекунанд. Їунбида истода, зичиіо силсилаи ба іам алоѕаманди аломатіои ба зичиіои намуди «одам» хос буда ва бо истилоіи шартии «ин пагоіњ хеле бад аст» ифодашавандаро зоіир мекунанд Зичии ман тахминеро фикр карда мебарорад, ки іамаи ин бо он сабаб рўй дода истодааст, ки іамаи оніо дар іоли іозир ба тариѕи функсионалњ зуіур карда истодаанд ва дар байни оніо зуіуроти таіѕиѕ, лаззат ё дигаріо ѕариб вуїуд надоранд.

Зуіуроти бо іам алоѕаманд – ин зуіуроте мебошанд, ки љолибан дар якїоягњ ба мушоіида мерасанд. Дар айни замон дар байни оніо іеї гуна дарки «алоѕа» мавїуд нест. Боз зичии ман оиди дар байни зичии намуди «одам» мавїуд будани зичиіои «мардона» ва «занона» эътимод дорад. Вай доир ба ин чиз далел надорад, вале доимо маїмўи зуіуроти бо іам алаѕаманди фикр карда баровардашударо бо ифодаи шартии «зебогии занона» истифода мебарад. Зичии ман зичии фазоро бо нишонаіои мувофиѕ пешвоз гирифта истода, ба зоіир кардани функсияи дўстдоштаи худ «тамошо кардан» шурўъ мекунад. Ин іолат чунин рўй медиіад. Зуіур кардани «чашм» іамин тариѕ зоіир мешавад, ки вай «муайян кардани мавѕеи худ дар фазо» номида мешавад ва он іамин тарз аст, ки муітавои дарки бо вай алоѕаманди «дидан» маіз зичии интихобшуда гардад. Хеле муіим аст, ки ба маркази даркіо зуіуроти намуди «чашм» - и зичии занона афтад. Дар ин їо боз іам «зуіуроти бо іам алоѕаманд» ба мушоіида мерасад. Зуіуроти зичии ман бо як миѕдор зуіуроти зичии занона мушоият мешавад ва баръакс, іол он ки сабаби ошкорои ба іам алоѕамандшавии зуіуроти мазкур вуїуд надорад. Натиїаіои ин метавонад, ки гуногун бошад. Зуіуроти бо іам алоѕаманд, метавонанд, ки ѕатъ гарданд ё баръакс іамчун силсилаіои пуршиддаттари зуіуроти бо іам алоѕаманд инкишоф ёбанд. Дар байни оніо силсилаіои пешбининашудаи эїодњ ва іам силсилаіои комилан функсионалии пешбинишудаи даврониро вохўрдан мумкин аст.

Илова бар ин, зичии ман ба фикр кардан шурўъ кард, ки агар ба зичии намуди одам іамту даст расонида шавад, чњ мешуда бошад? Вай іатто зичии дар паілў зуіуркардаро аз дасташ дошт. Зичњ дастро як сў кард ва дигар ягон зуіурот ба вуїуд наомад. Аз ин зичии ман ба хулоса омад, ки зуіуроти намуди «одам» тамоман беіис нестанд. Хулоса «беіис» набудани аксуламали пешбинишударо ба зуіуроти намуди «даст расонидан» ифода мекард.

Фазои зичиіои гуногун доштаи атрофро дида истода, зичии ман худро дар іолати комилан бехатар эісос кард. Аммо љайриинтизор іолати љайричашмдошт ба вуїуд омад. Баногоі дар дохили зуіуроти іаїмии іаракаткунандаи намуди «пепелац» зичии фазо бо аломатіои ошкорои «90-60-90» зоіир гадид. Илова бар он вай ба андозае «90» ва ба андозае «60» буд, ки зичии ман сахт ба іаяїон омад, тавассути ѕисматіои тунуки фазо ба іаракат кардан ољоз намуд. Вай кўшиш мекард, ки тарзе зуіур кунад, то ин ки намуди дарки худ «дидан» бо тимсоли шартан «зуіуроти 60» номидашавандаро пур кунад. Дар ин іангом зичии ман фуру нишонда шуду баногоі бо забони мурљон ба сухан даомад «МАН- ТУ- ВАЙ- ВАЙ (зан)», ба тарсидан шурўъ кард, набзи даљалу сахтро дар ѕисмати шартан «дил» номидашаванда эісос кард, аз тарсу іарос худо ба іар тараф зад, фурў нишаст ва дар интиіо ба кунїе хазида нишаст. Вай дар іамон кунї нишаста буд ва аіёнан андўігинона ба атроф менигарист.

Баъдтар зичии ман іодисаи ба вуѕўъ омадаро баррасњ кард ва фаімид, ки ба іар іол гурўіи зуіуроти бо іам алоѕаманд вуїуд доранд. Дарки зичии намуди «60» бо зуіурот аз ѕабили «аксуламали механикњ», «тарсіо», «боварњ дар бораи мавїуд будани «ман»» мушоият мешаванд.

Дар іамин маврид зичњ кўшиш мекунад, ки то силсилаи зуіороти зерин зинда бимонанд: «дарки зуіуроти 60», «аксуламали самимњ», «набудани дарки «ман». Барои чњ бошад, вай ба ѕарор омад, ки зуіурот таіти номи рамзии «баррасии консепсияіо», «бартарафсозии ІН» ва љайраіо бо зуіуроти: «набудани ІН», «набудани тарсіо», «самимият» ва љайраіо мушоият карда хоіанд шуд. Яъне оніо низ бо іам алоѕаманд мебошанд.

Барои чњ вай ба ин ѕарор омад, ман аз чњ бошад, ки фаромўш кардам…