Ба саіифаи аслњ

Роі ба сўи Шуури Пок

 

Маїмўаи маѕолаіо 01

 

(Маѕолаіо 001 - 100)

 

0037. Чайка:

«Хоіиши механикии баён кардани таассуротіо».

 

Зуіур намудани хоіиши механикии наѕл кардани таассуротіои худро мушоіида кардам. Бештар вай іамон ваѕт зуіур мекунад, ки ягон іодисаи ногаіонњ рўй медиіад ва ман аз он таассуроти равшан іосил мекунам. іодисае, ки ѕабл аз вай хоіиши таассурот мавїуд набуд. Дар ин мавридіо таассурот равшантар мебошад. Масалан, 10 рўз пеш дар истгоіи мошиніои назди хона 10 мошин даргирифт. Шабонгоі ман аз овозіои ба таркиш монанд бедор шудам. Ба балкон баромадам, то бинам, ки чњ іодиса рўй додаст. Ваѕте дидам, ки дар байни мошиніои сўхтаистода ва мошини ман 2 машина истодааст, хеле іайрон шудам. Агар автомашинаи сўхторхомўшунњ намеомад, мошини ман низ месўхт (!). Ин хоіиш низ бо сабаби хоіиши таассурот ва хоіиши наѕл кардани таассурот пайдо шудааст. Дар їои кор ман ба іолати кундзеінњ афтидам ва дар бораи чунин іодисаи рангин ботафсил наѕл кардам. Чунин іодисаіо мисли љайримуѕарарњ, аїиб, дорои таваїїўі ѕабул карда мешаванд ва агар ман зимни рўй додани чунин іодиса дар он їой будам, маълум мешавад, ки иштирокчии як іодисаи хеле муіим гардидаам. Аз ин мебарояд, ки худи ман бо ким-чизе љайримуѕарарњ мебошам. Іамеша, іангоме ки ягон чизи љайримуѕарарии ба давуљечи іаррўза монанд набуда рўй медиіад, хоіиши фавран дар бораи іодисаи мазкур бо касе наѕл кардан, аѕѕалан занг задан, гуфтугўй намудан мавїуд аст. Наѕлро дар бораи іодисаіои мазкур ман бо калимаіои «ту тасаввур мекунњ!…» ољоз мекунам, то ин ки фавран ба хаёлоти вай таъсир расонам. Тамоми чунин іодисаіо гўё махсусияти манро таъкид мекунанд – бингаред, ман мисли іама нестам, ана бо ман чњ рўй дода истодааст!

Чунин хоіиш дар ман аз давраіои хеле пеш рўй медиіанд – хоіиши іайратзада кардан, таассурот пайдо кунонидан, то одамон бинанд, ки дар вуїуди ман іама чиз ба таври дигар, аїиб, пурмазмун, бигузор іатто хатарнок, лекин љайримуѕарарњ мебошад ва на ба он таврест, ки дар дигарон аст. МБ їазб кардани чунин іодисаіо, «муіимияти» оніоро дўст медорад – охир, чунин азсаргузаронњ ба іар кас муйяссар намешавад! Ин яке аз тарсіои фурў нишондани тирагњ, зиѕњ ва карахтии іаррўза мебошад – ба воситаи таассуротіо «пурра ва саршор» кардани зиндагњ. Дар іаѕиѕат бошад, дар ин мавѕеъ ягон пуррагњ ва саршорњ вуїуд надорад. Агар іосил кардани таъсири дилхоі ва маібуткунанда ба даст ояд, ѕаноатмандњ, ІХП, кундзеінњ давутози бенизом ба ягон чизи равшану таъсирбахши аз маънњ холњ зоіир мешавад. Баъд аз амалњ гардидани хоіиши мазкур, афтодарўіии ногувор ба вуїуд меояд, возеіият ва їидду їаід мавїуд нест. Охир, ман ба воситаи іамаи таассуротіои мазкур, іикояіо дар бораи оніо, кўшишіои дар дигаріо пайдо кардани таассуротіо, яъне тавассути тамоми иніо ман кўшиши бастани сўрохии тирагњ ва ва бемазмунии зиндагии худро менамоям. Сўрох бошад бо ин воситаіо маікам намешавад, балки васеътар мегардад. Эісоси ночорњ ва тирагии пахшкунанда тезу тундтар мешаванд. Ваѕти одаме намеёбњ, ки таассуротіои худро баён кунњ ё одам ба суханіои ту бепарвоёна аіамият намедиіад, он гоі ноумедњ ба вуїуд меояд. Ба ман зуіур кардани хоіиши мазкур маъѕул нест ва хоіиши амалњ кардани он вуїуд надорад, чунки ман чњ сар заданро пас аз амалњ карданіо медонам – даркіое, ки ба ман маъѕул нестанд.

Хоіиши баён кардани хоіишіо бо сабаби мисли дигарон набудан ва аѕѕалан боя гон чиз аз дигарон фарѕкардан ба вуїуд меояд. Илова бар ин на бо ягон чизи оддњ ба монанди либос ва мошин, балки бо ягон чизи љайриоддњ. Консепсияи мазкур бар он асос бунёд гардидааст, ки одам бидуни іодисаіои љайриоддњ аїибу їолиб нест. Ногуфта намонад, зиндагии одами муѕарарие, ки ба ІН ва ЗН љуттавар аст, дар іаѕиѕат чунон тира ва љамгинона аст, ки фаѕат іодисаіои барїаста онро каме тобиш мебахшанд.

Ба хотир овардан шурўъ мекунам, ки чунин хоіиш аз куїо ба вуїуд омадааст ва чаро он одат шудаанд. Дар айёми хурдсолњ ман аксар ваѕт коріои љайримуѕарарњ ва ба аѕидаи дигарон аз меъёр берун мекардам – аз болои тавора гузаштан, дар болои боміо сайру гашт кардан, дар болои дарахтіо нишастан, аз бољіо дўздидани меваро дўст медоштам. Ман инро мисли як кори аз меъёр берун ва љайримуѕарарњ намешуморидам, аммо доим аз падару модар ва іамсояіо сарзаниш мешунидам, ки ман коріои ба ман дахл надошта машљул мешавам. Бо гузашти айём чунин сарзанишіо ба ман маъѕул шудан гирифтанд. Ин мисли як ситоише буд, ки ман монанди дигарон нестам, ман іамеша дар їўшу хурўши зиндагњ ѕарор дорам, зиндагии ман їолиб аст.

Барои мисол китобіои дўстдоштании даврони кўдакии манро гирем: Майдача ва Карлсон. Ман онро ѕариб 30 маротиба хонда будам ва ба ман маъѕул буд, ки чњ тавр як одамчаи хандаовари хурдакак бо рафтори худ таассурот пайдо мекунонд. Саргузашти Карик ва Вал дар бораи кўдаконе, ки доруи хурдкунанда хўрданд ва хурдакак шуда ба дунёи бузурги ношинос афтоданд. Саргузашти барон Мюнхіавзен. Саргузашти їомадони зард. Саргузашти Т. Сойер ва Г. Финн. Саргузашти Нодонхўїа. ѕариб тамоми китобіои дўстдоштаи даврони кўдакњ, дорои калимаи «саргузашт» мебошанд. Калимаи мазкур ба ман аз кўдакњ маъѕул буд ва іозир іам маъѕул аст. Вай ким – чњ хел тобиши махуфият, хатарноку ташвишангез, іаяїоновару асрорангез, медиіад. Ѕаірамоніои китобіои мазкур ягон кори љайримуѕарарњ мекунанд ва ба іолатіои љайриоддњ меафтанд. Хоіиши ягон кори љайримуѕарарњ мавїуд буд, аммо азбаски дар зиндагии муѕарарњ іеї чизи љайриоддиеро кардан муйясар намешавад, хоіиш ба хоіиши баён кардани таассурот табдил меёфт.

Іозир хоіиши эісос накардани ин хоіиши механикии баён кардани таассурот мавїуд аст, балки хоіиши иваз кардани он хоіишіои шодиомезе, ки їидду їаід, ѕувва ва тару тозагњ тавлид мекунанд, вуїуд дорад.