Ба саіифаи аслњ

Роі ба сўи Шуури Пок

 

Маїмўаи маѕолаіо 01

 

(Маѕолаіо 001 - 100)

 

 

0041. Бодхи:

«Консепсияіои тарбияи кўдакіо, ё Бухенвалд дар хона».

 

«Агар аспро аз табораш їудо нигоі доштан лозим бошад, аѕѕалан ба вай имконияти мушоіида кардан ба муіити атрофро додан зарур аст.»

В. Кресс «Нигоіубини аспіо»

 

 

«Асп  аз нигоіи  соіиби худ меірубонтар мегардад»          

Замбурмасали ѕадимаи деіѕонон

 

Ман дар маѕолаи мазкур якчанд манзараіои кўтоіро дар бораи он ки волидайн фарзандони худро чњ тавр дар љуломњ нигоі медоранд, тасвир намудаам. Оніо дар шакли муроїиат ба кўдакон навишта шудаанд, аммо фаромўш накун, ки ту то рўзіои охирини умри худ кўдак мебошњ. Чандсола будани ту муіим нест – 10, 30 ё 50, волидайни ту іанўз зинда іастанд ё фавтидаанд – ту то нафаси охирин іамчун робот кўшиш мекунњ, ки  умеду орзуіои оніоро иїро намоњ.

 

**  01 **

 

Як усули кўіна, вале таъсирбахше вуїуд дорад, ки ба воситаи он  одамони солхўрда туро дар љуломњ нигоі медоранд. Усули мазкур –  дар бораи он, ки  амали «хуб» чњ асту  амали «бад» чњ мебошад, талѕин намудани  аѕида аст.

Акнун, ваѕте ки ба ту  чњ будани амали «хуб» ва чњ будани  амали «бад»-ро талѕин намудаанд, ба калонсолон кофњ аст, ки бовиѕор  ба ту бигўянд – «іай-іай, ин рафтори хеле бад аст» ва ту даріол ѕобилак хоіњ шуд. Дар айни замон оніо симои худро бовиѕор менамоянд, чеіраашонро дурушт мекунанд ва умуман хеле їиддњ ба назар мерасанд. Ин барои оніо лозим аст, то ту бовар намоњ, ки дар іаѕиѕат амали ту іамин хел мебошад.

Албатта, оніо кўшиш мекунанд, ки аз ин усул іар ѕадар бештар истифода намоянд, охир ин барои оніо ниіоят ѕуллай аст – туро лату кўб кардан, їазо додан, фаімонидан зарур нест – ба таври одњ гуфт, ки «ин хуб нест» ва тамом! Ва іамаи оніо ба  муѕобили ту муттаіид мешаванд. Агар дар їамъомад яке аз калонсолон дар іузури калонсолони дигар ба ту гўяд, ки «ин бад аст», он гоі боѕимондаіо низ кўшиш мекунанд, ки ба ин аѕида тарафдор будани худро нишон диіанд. Іамаи оніо манфиатноканд, ки кўдакон љулом бошанд ва ба калонсолон итоат намоянд.

Худи калонсоліо аксар ваѕт амаліоеро мекунанд, ки худашон оніоро рафтори бад мешуморанд ва он чизеро,ки хуб мешуморанд, иїро намекунанд – инро мушоіида намо. Рост аст, ки баъзе калонсолон воѕеъан итминон доранд, ки баъзе амал «бад» асту ягон амал «хуб», охир ваѕти  кўдак буданашон, ба оніо низ іамин чизро талѕин намуда буданд – ба оніо калонсолон бовиѕор іамин чизро гуфта буданд. Ва агар оніо итоат намекарданд ё мепурсиданд, ки «барои чњ?», ба оніо їазо медоданд ё мегуфтанд, ки «ба ин аѕли ту намерасад». Ё мегуфтанд «ваѕте ки калон шудњ - мефаімњ». Оніо баъд аз калонсол шудан низ чизеро нафаімиданд, аммо аз тарси ягон «рафтори нодуруст намудан» - бар хилофи хоіишіои шодибахш, бар хилофи завѕ ва аѕли солим - іамон амали  ба оніо талѕиншударо  кўр – кўрона  иїро менамоянд.

Оё ягон бор дар бораи он ки агар ту аз оніо бипурсњ –  «чаро ана іамин чизро ту рафтори бад мешуморњ»,  андеша намудањ? Чњ рўй хоіад дод? Санїида бин. Метавонад, ки дар ин їо якчанд вариант бошад. Масалан, метавонанд, ки ба ту бигўянд: «Чњ тавр аст, ки худи ту инро намефаімњ!» ва бо чеіраи  іайратзада ба ту менигаранд. Дар айни іол оніо мехоіанд, ки чунин фикр кунњ – «Хайр, шояд ман ягон чизро намефаімам, агар  калонсолон ин ѕадар іайрон мешаванд, ки ман инро намефаімам». Дар іаѕиѕат бошад, аксаран худи оніо намедонанд, ки чаро ягон чизро  «бад» мешуморанд. Оніо мехоіанд ту он амалеро иїро намоњ, ки ба оніо лозим аст ва он чизеро накунњ, ки ба оніо лозим нест, вассалом.

Іангоме ки  аз калонсолон мепурсњ «бо чњ сабаб ин бад аст?», боз чњ шуданаш мумкин аст? Тассаввур мекунњ? Ту аз оніо мепурсњ «барои чњ?», оніо бошанд, меранїанд. Дар асл оніо барои он меранїанд, ки ба ту чизе гуфта наметавонанд. Оніо аслан НАМЕДОНАНД, ки чаро ин бад аст. Фаѕат ба оніо лозим аст, ки ту іамин тавр фикр кунњ, то ки ѕобилу гапдаро бошњ ва вассалом. Ту бошњ мепурсњ, оніо їавобе надоранд ва барои іамин меранїанд.

Боз чњ шуданаш мумкин аст? Калонсолон метавонанд ба ту бигўянд – «Барои іамин!». Ва тамом. Агар ту пурсиши худро идома диіњ, даіони туро бо іар роіе, ки набошад мебанданд – метавонад зананд, метавонанд таіѕир намоянд, метавонанд, ки ягон сухани даљал гўянд.

Баъзан калонсолон чунин вонамуд мекунанд, гўё  дар іаѕиѕат чизеро фаімонидан мехоіанд. Оніо ба фаімонидан шурўъ мекунанд, аммо ту хеле іушёр бош! Агар  ту чизеро нафаімида бошњ, іеї гоі нагўй, ки ягон чизро фаімидњ, то ин ки іама чиз ростѕавлона бошад. Ва он гоі мушоіида намо, ки чњ натиїа ба даст меояд. Дар интиіо ба ту хоіанд гуфт, ки ту хеле хурдсол іастњ ё чизіои ба іамин монанд – яъне дар іар сурат ба ту намефаімонанд, аммо кўшиши  менамоянд туро маїбур созанд, ки фаімидам гўњ. Дар айни замон намехоіанд фаіманд, ки оё ту дар іаѕиѕат фаімидњ ё не. Оніо фаѕат аз ту шунидани їавоби механикии «фаімидам» -ро мехоіанд.

Агар ту одами озод будан хоіњ, аз калонсолон пурсиданро озмоиш намо, кўшиши аз оніо пурсидан намо, ки «чаро ин  бад аст» ва «барои чњ ин хуб аст». Озмоиш кун, мушоіида намо, наљз биандеш, ба хоіишіои шодиомез ва аѕли солими худ бовар кун.          

    

** 02 **

 

Албатта калонсолон медонанд, ки идора кардани ту тавассути калимаіои «бад» ва «хуб» зиёд идома намекунад. Охир ту кўдак іам бошњ, соіиби аѕл мебошњ, зуд ё дер ту сарфаім хоіњ рафт, ки «бад» чњ асту «хуб» чњ мебошад. Љайр аз ин, ба осонњ мушоіида намудан мумкин аст, ки худи оніо іамон чизи «хуб» - ро накарда, балки іамон чизи «бад» - ро мекунанд. Ва ваѕте ки ту мепурсњ, ки «барои чи ин тавр мекунњ», оніо ба пархош намудан шурўъ менамоянд ё хашмгин шуда ба ту мегўянд: «Ин кори ту нест», ё – «ба худат нигоі кун», ё «Барои ба  ман  эрод гирифтан іанўз хурд іастњ», умуман худи ту медонњ, ки дар ин іолатіо калонсолон чњ мегўянд.

Ба іар іол калонсолон  мехоіанд  доимо бар ту іукми номаідуд дошта бошанд. Баъзан чунин менамояд, ки оніо омода іастанд, то іар як ѕадами туро назорат кунанд. Бо чњ сабаб – ин масъалаи дигар аст. Дар ин хусус баъдтар сухан мегўем.

Боз як тарзи самарабахши дар љуломњ нигоі доштани ту вуїуд дорад, ки калонсолон онро љолибан истифода мебаранд – ин тарзи хеле маккорона мебошад. Инак, ту ягон амалеро ба таври даркорњ иїро накардњ.  Масалан,  ба сўи меімони волидайн бо табассум нанигаристњ. Вай шояд одами хеле кароіатнок бошад, аммо волидайн туро маїбур мекунанд, ки лабонат пурханда бошанд ва бо вай бо іар гуна муроотіои ночиз, аз ѕабили «ассалому алайкум», «боз чой резам» ва амсоли иніо муроїиат бикунњ. Дар чунин іолатіо волидайн шарм медоранд, ки туро бо зурњ маїбур намоянд (ва гоііо шарм іам намекунанд). Албатта іангоме ки дар хона меімоніо іузур надоранд, оніо метавонанд ба ту дод гўянд ё зананд. Аммо іангоми іузур доштани меімоніо оніо аз  амаліои мазкур шарм мекунанд. Мебинем, ки  іангоми  іузур доштани меімоніо оніо чњ тавр рафтор мекунанд? Оніо дар чеіраіои худ ранїишро вонамуд менамоянд, оніо тавре худро нишон медиіанд, ки аз рафтори ту хеле шарм дошта истодаанд, худро нохуш ва нороіат эісос мекунанд. Оніо мехоіанд, ки ту ба іоли оніо РАІМ намоњ ва іар он чизеро, ки оніо мехоіанд иїро кунњ. Фаімида истодањ? Љолибан, эісосоти ту барои оніо тамоман аіамият надорад. Аз іама асосњ барои оніо он аст, ки іама хостаіои оніоро иїро бикунњ. Ва агар дар чунин іолатіо ба оніо раіми ту ояд, оніо аз ин вазъият истифода хоіанд кард. Оніо кўшиш ба харї медиіанд, то ин ки дар ѕалби ту іиси тарраіум пайдо шавад. Оніо мехоіанд, ки ту чунин андеша намоњ: «Ана, ман хости оніоро иїро накардам ва дар оѕибат іоли вай аз ин бад шудааст, хайр майлаш, бало ба пасаш, гуфтаи оніоро мекунам…» Ва албатта аксаран іамин тавр іам мешавад. Ва он гоі волидайн бо ѕаноатмандњ ба худ мегўянд – «Ўіу! Кор дод! Ба сараш дод гуфтан лозим нест, задан іам даркор нест – Чњ хел ЅУЛЛАЊ АСТ!» Аз іамон лаізае, ки бори аввал хости дили  оніо амалњ шуд, оніо бештару бештар аз ин истифода хоіанд кард. Іангоме ки ба дили ту мезанад ва ту мегўњ – «Бало ба пасаш, охир ман инро кардан намехоіам ва нахоіам кард», оніо дар їавоб чунин мегўянд: «Ту чњ тавр бераім іастњ, чњ тавр сангдил мебошњ, ту ба ман тамоман раім надорњ, ман туро калон кардам, тарбия намудам» ва љайраву іоказо.

Эітимол ту одамонро ранїонидан намехоіњ, Охир, іангоме ки одамони атрофии ту хушіоланд, ту низ худро хушіол іис мекунњ, іатто дар сурате, ки оніо тамоман ношинос мебошанд. Хайр, дил ранїонидани оніоро намехоіад, аммо іангоме ки ин одаміо густохона туро истифода бурдани мешаванд, чњ бояд кард? Чњ бояд кард, ваѕте ки оніо туро ба іис намудани эісосоти манфњ, маіз таассуф водор мекунанд? Чњ бояд кард, агар худи оніо ранїишро эісос карданњ іастанд, чунки ту барои оніо комилан бетавофут іастњ ва таніо мехоіанд, ки мувофиѕи хости оніо рафтор бикунњ? Билохира аз ин амал раіоњ ёфтан зарур аст – агар тамоми умр дар дасти одамони дигар бозича будан нахоіњ, іатто агар ба одамони мазкур ту іусни таваїїўі дошта бошњ.

Ман ишљол намудани чунин мавѕеъро пешниіод мекунам: «Ман азоб кашидани туро намехоіам, аммо хостаіои туро иїро нахоіам кард, чунки намедонам барои чњ ва умуман  намехоіаму халос – ман одами зинда іастам, ман бояд худам іал намоям, ки чњ ба ман маъѕул асту чњ не». Ба одам іусни таваїїўі доштан мумкин аст, аммо ин маънои онро надорад, ки ту тамоми хоіишіои талабкардаи вайро бояд иїро бикунњ. Тасаввур кун, ки агар вай ба ту мегўяд: «ман худро хеле бад іис карда истодам, илтимос аз тиреза ба поён биїаі, іоли ман хуб мешавад…». Ту магар аз тиреза меїаіњ? Вай, охир бо тамоми ѕувва туро ба эісос кардани таассуф маїбур карда истода, туро нобуд кардан мехоіанд, чунки таассуф низ  мисли ІН – и дигар туро аз эісос намудани шодњ, меірубонњ, дўстдорњ, лаззати хаёлњ ва таваїїўі маірум месозад.

Дар хотир дошта бош – таассуф іиссиёти номатлубе  аст, ки бо кўмаки вай туро ба таври хостаашон идора менамоянд. Туро намедонам, аммо ман намехоіам, ки одамони дигар маро чун бозича идора намоянд. Аз чизе, ки аз он ман ба азобу ранїурњ эісос  мекунам, намехоіам, ки ба ман ёд диіанд. Ваѕте ки ту таассуфро эісос мекунњ, азоб мекашњ – инро мушоіида бикун. Бисёриіо чунин мешуморанд, ки агар ту таассуф нахўрњ, беіис ва бераім іастњ. Инро бисанї ва итминон іосил намо, ки ин тавр нест.  Маіз, іамон ваѕте, ки ту эісос намудани таассуфро ѕатъ мекунњ, маіз дар ин маврид іусни таваїїўі, меірубонњ, суббот, шавѕ ва даркіои дигареро, ки зиндагии туро амиѕ ва пуробуранг мекунанд,  аз сар гузаронида метавонњ. Даркіои мазкурро ман «мунаввар» меномам.

 

** 03 **

 

Боз  як усули нохуберо, ки калонсолон онро љолибан ба кор мебаранд, ба ёд меорем. Оніо метавонанд ба ту бигўянд: «Ман туро барои иїро намудани ягон кор маїбур мекунам, зеро ки љами туро хўрда истодаам». Оё дуруст аст, нишонрас аст, іа? Оніо љами туро мехўранд ва ту бояд кўр-кўрона іама ваѕт ба оніо итоат намоњ!

Бисёре аз кўдакон ба ин  дом меафтанд. Ман ба он, ки бисёре аз калонсолон фаѕат донистани чизеро вонамуд мекунанд, дар іаѕиѕат бошад чизеро намедонанд, диѕѕату аіамият  доданро пешниіод мекунам. Оніо фурсат надоранд, ки инро фаіманд, оніо фаѕат вонамуд мекунанд, ки ба кор банд мебошанд. Ё оби їав менўшанд, ё дар назди телевизор нишастаанд, ё чизе мебофанд, ё … хайр худат ба атрофат як нигоі кун, ки калонсолон ба чњ кор машљуланд? Канњ бигўй, оё ту ягон ваѕт калонсоли ЉАРЅИ АНДЕШАРО дидањ?  На андешакунанда дар бораи он ки имрўз дар телевизион чиро нишон медиіанд, на андешакунанда дар бораи он ки чњ тавр карамро намакњ кунанд, балки маіз  АНДЕШАКУНАНДА  дар бораи зиндагњ, дар бораи худ, дар бораи он ки чаро гоііо дар дил тазйиѕ  ва гоііо сабукњ ба вуїуд меояд? Мутаассифона, калонсоли  андешаманд  мисли сухангў, як  падидаи ноёбе мебошад. Оніо доимо дар давуљеї іастанд, оніо мунтазам нооромњ ва љазаб эісос мекунанд, дар бораи молу либос фикр мекунанд – ба чашмони оніо нигоі кун – дар сари оніо іамеша іарїу марї мавїуд аст, оніо кай фурсати андеша доранд? Худат худатро ба ёд биёр. Ваѕте ки ту нороіатњ ё нооромиро аз сар мегузаронидњ, оё дар ин іолат фикр кардан, мушоіида намудан, хулоса баровардан имконпазир аст? Не имконпазир нест. Барои іамин, іарчанд ин іайратангез аст, калонсолон аз ту боаѕлтар нестанд, балки аксар ваѕт НОДОНТАР мебошанд. Зеро ки оніо нисбат ба ту ваѕти бештар доштанд, ки нодон шаванд. Албатта, инро фаімидан осон нест, іатто фаімидани ин амр даішатнок аст, чунки ту пештар гумон доштњ, ки калонсолон туро іимоя карда метавонанд, ба ту чизеро метавонанд фаімонанд, оніо чњ тавр зиндагњ карданро медонанд, то ин ки хурсандњ эісос карда шавад, то ин ки зиндагњ аїиб бошад. Аммо маълум мешавад, ки калонсолон кўдакони пиршуда ва хеле нодоншуда, іатто нисбат ба ту кўдакони нотавоншуда іастанд чунки оніо итминон доранд, ки іама чизро медонанд ва дар натиїаи іамин хулосаашон тамоман кундапих ва бечора мегарданд. Барои іамин ту худат бояд дар бораи худат фикр кунњ – іеї кас ба їои ту ин корро намекунад.              

Барои іамин, ваѕте ки калонсол мегўянд, ки сабаби  маїбур кардани иїрои ягон кор дар он аст, ки фаѕат љами шуморо хўрда истодаанд, инро іамин тавр фаімидан лозим аст, ки вай дар бораи љамхорњ карданаш фаѕат гумон карда истодааст. Дар іаѕиѕат бошад, вай мисли робот, автомат мебошад. Барои мисол дар кўча хунукњ іукмфармо аст ва калонсолон ба ту мегўянд, ки ту БОЯД болопўш бипўшњ, вагарна ба сайру гашт намеравњ. Ба оніо фарѕ надорад, ки ин болопўш ба ту маъѕул нест, ба ту бе ин іам гарм аст ва ту умуман аз оніо камтар хунук мехўрњ. Оніо мегўянд -  «Ман љами туро хўрда истодам, барои іамин болопўшро бипўш ва ягон эрод изіор накун, вагарна…». Дар ин лаіза оніо умуман дар бораи ягон чиз фикр намекунанд – оніо фаѕат мисли роботіо рафтор менамоянд. Ба оніо менамояд, ки ту хунук мехўри, вассалом. Іеї гуна эрод – либосро бипўш. Ва оніоро бовар кунондан бефоида аст. Кўшиш кун, ки бо оніо  бифаімонњ, кўшиш кун, то оніо итминон пайдо кунанд, ки ту  масъалаи либоспўширо худат іал карданњ іастњ. Ва он гоі мебинњ, ки оніо мутлаѕѕан бо чашмони беіис туро ба иїро кардани талабіои худ  маїбур хоіанд кард. Масъала іамин тавр сурат мегирад.  Бо оніо чизеро муіокима намудан бефоида аст, чунки таніо бо оніое ягон масъаларо муіокима намудан мумкин аст, ки фикр карданро дўст медоранд,  бо ту мисли инсон муносибат мекунад.. Оніо бошанд фикр кардан намехоіанд, оніо тасмим гирифтаанд, ки гўё ту бояд барои оніо ягон кореро анїом диіњ ва вассалом. Бо іамин сабаб маъмулан, аѕидаи оніоро дигар кардан љайриимкон аст. Ту барои оніо одам не, балки мол мебошњ. Ту КЎДАКИ оніо, ашё ва моликият іастњ. Масалан, монанди мошин ё чангкашак ва оніо бо ту мисли чизи гаронбаіо ва арзишноке  муносибат мекунанд, ки муіофизат ва нигаідории онро ба ўіда гирифтаанд ва нисбат ба ту љамхорњ намудани  оніо айнан іамин тавр аст.

Аксар ваѕт кор ба дараїае мерасад, ки ба іар як чизи їузъњ аіамият медиіанд – ту чњ мепўшњ, чњ їавида истодањ, чњ тавр роі мегардњ,чњ гуна нафас мекашњ – оніо мунтазам ва іар як даѕиѕа «љами туро мехўранд» ва дар натиїа зиндагонии ту тоѕатфасо мегардад. Дар ин іолатіо чњ бояд кард?  Бояд іисиёти номатлуберо (ІН), ки дар ту ба вуїуд меоянд, бартараф созњ – нороіатњ, љазаб, норозигњ, чунки ІН – и мазкур туро хароб карда, зиндагии туро тоѕатфарсо хоіанд кард. Дар іар сурат  ба ту лозим меояд, ки дар дасти калонсолон мисли ашё бошњ -  албатта, то он даме, ки ба балољат бирасњ,  то замоне ки барои озодии худ муваффаѕона мубориза бурда тавонњ. Интихоб дар дасти туст – озод набудан ва аз ІН ба таври даішатнок азоб кашидан, ё озод будану  илова бар он азоб накашидан ва дар айни замон шурўъ намудани саёіати шуур.

Љайр аз ин,  іатто дар айёми кўдакњ ту ба зўроварии даљалонаи волидайн  муѕобилият карданро ёд гирифта  метавонњ.Он чизеро, ки кардан намехоіњ – НАМЕКУНЊ. Ба аѕидаи худ истодагарњ мекунњ, хатто агар ба ту дод зананд ва дашном диіанд – аз доду фарёд ва дашном ба ту осебе намерасад, аммо агар хоіишіои шодиомези худро фурў нишонњ, он гоі марги ту ба зудњ фаро мерасад. Агар туро зананд, шарм надошта дар ин бора ба іар касе, ки рост омад наѕл бикун -  ба іамсоягон, ба муаллимони мактаб, ба милисаи минтаѕавњ, маълумотномаро боз карда ба їамъияти муіофизати кўдакон аз зўроварии хонадон, телефон бикун ва љайраву іоказо. Тарзіои ба волидайн таъсир расониданро їустуїў намо, ба  бандии ихтиёрњ мубаддал нашав. Дар ёд дошта бош, ки «задан» таніо он таъсиррасоние нест, ки дар натиїаи он устухоніо мешикананд. Агар туро «іамту» шапот зананд іам, амали мазкур  зўроварии їисмонњ аст ва он низ бо ѕонуніои кишваре, ки мо дар он зиндагонњ карда истодаем, манъ карда шудааст. Амалии мазкур іамчунин тавассути ѕонуніои байналхалѕњ манъ аст. Тасаввур намо, ки дар кўча касе падари туро заданњ шавад. Бархурди ўро тасаввур мекунњ? Ин тавр бошад, пас чаро туро задан мумкин аст? Ман ба ту мегўям, ки чаро. Зеро ки ту камѕувваттар іастњ, чунки ту ба задан, бо задан їавоб гардонида наметавонњ ва оніо аз ин вазъият истифода менамоянд.

Аљлаб, чунин іолатіо мешавад, ки кўдак… аз  шикоят кардан шарм мекунад! Албатта волидайн ўро метарсонанд – «сири хона ба кўча рост намеояд», «мо аъзои як оила іастем», «охир ман падари ту мебошам» ва љайраву іоказо. Аммо «падар» маънои «љуломдор» буданро надорад ва ѕонун дар бораи манъ будани зўроварии їисмонњ ба вай низ дахл дорад. Дар бораи он ки туро мезананд, шарм надошта бигўй. Бигузор оніо шарм доранд, бигузор рафтори худро иваз кунанд.

Оё ту дар бораи он ки «шиканїа» чњ мебошад, ягон чиз медонњ? Ин іангоми дар іолати  ноилоїњ будани ѕурбонњ, бадѕасдона расонидани дарду азоб  мебошад.  Дар оила истифода бурда шудани шиканїа нисбат ба кўдакон, іодисаи маъмулњ аст. Масалан, тавассути гуруснагњ, «то «иштиіои хуш» нагўњ, ба сари дастурхон намешинњ», ё баръакс – бо зўрњ хўрок мехўронанд («то он даме, ки тамоми хўрокро нахўрњ, аз сари дастурхон барнамехезњ»).

Іеї гоі таслим нашав.   –  шарм накун, дар іама їой  ва ба іама бигўй – манро мезананд, манро шиканїа мекунанд, манро мисли љулом нигоі медоранд. Мубориза бар ва іеї гоі таслим нашав. Калонсолонро маїбур намо, то ин ки оніо туро мисли іамчун одами зиндаи бо оніо баробаріуѕуѕ донанд. Дар хотир дошта бош – калонсолон љолибан худ ба худ тарафи волидайни туро мегиранд. Ба ин іам  сар хам накун. Іар ѕадар  ки сару садо ва овоза зиёд бошад, ба љуломдорон амалњ намудани зўровариашон іамон ѕадар мушкилтар аст.

Ман маѕолаи мазкурро на он ѕадар бо забони содда навишта истодам ва агар ту 11 ё 12 сола бошњ, фаімидани навиштаіои мазкур барои ту фаімо аст, аммо барои оніое, ки аз 11 сола хурдтар мебошанд, шояд фаімидани навиштаіои мазкур мушкилтар гардад, чунки дар маѕола калимаіои нофаімои зиёд, ниіоят услуби вазнини баён дарї гардидаанд. Бо ман іамкорњ намо. Ту бо кўдакони хурдтар бештар сўібат мекунњ, чунки худи ту іанўз кўдак іастњ. Ба оніо ин маѕоларо бо забони худат наѕл бикун, дар мисоліо ба оніо нишон бидеі, он чизеро, ки ман дар ин їо навиштаам, барояшон фаімон. Аз назди зўроварњ ва шиканїа аіамият надода нагузар.

Албатта, калонсолон нисбат ба ту маълумоти зиёдтар дошта метавонанд, барои іамин ман маслиіат медиіам ба маслиіат ва фармоніои оніо умуман, аіамият надеі. Ман маслиіат медиіам, ки дар іар як бор, сабаб ва оѕибатіои масъаларо бояд таілил намоњ. Агар ба ту маслиіат медиіанд, ки ангушти худро ба розетка наандозњ – бипурс, ки «чаро» ва дар хотир дошта бош, ки їараёни барѕ туро іалок карда метавонад. Энциклопедияро боз кун ва бихон. Масъала, албатта їиддњ аст ва барои іамин дар ин маврид ба суханони калонсолон бовар кардан мумкин аст. Китоб хондан, таілил намудани масъала ва ѕабул кардани тасмим дар бораи нахалидани ангушт ба розетка зарур аст. Дар мавѕеи дигар ба ту чунин гуфта метавонанд: «ана ту бе болопўш ба кўча рафта истодањ, хунук мехўрњ, мариз мешавњ ва мемурњ». Ин іам гўё огоіии їиддњ аст, аммо санїиш тамоман беасос будани суханіои мазкурро исбот карда метавонад. Барои іамин нигоі кун, мушоіида намо, сўібат бикун бипурс ва хулоса барор, аз манбаъіои гуногун маълумот ба даст биёр, іамин тавр таніо ба сухани хушку холњ іеї гоі бовар накун.

Ин амрро маъѕул донистан лозим меояд, ки калонсолон ба іар іол љами туро намехўранд. Агар оніо дар іаѕиѕат дар іаѕѕи ту љамхорњ мекарданд, мефаімиданд, ки іангоми 20 маротиба наѕл кардани як чизи беіуда, дар маротибаи 21 – ум їиддњ ѕабул кардани суханони оніо мушкил аст, іатто агар суханони мазкур іатто асоси эътимодбахш дошта бошанд.

 

** 04 **

 

Яке аз тарзіои ваішиёнаи дар љуломњ нигоі доштани кўдакон, ки калонсолон нисбат ба ту истифода мебаранд, аз ваѕти холњ маірум кардан мебошад. Ваѕте ки ту дар ягон їой бе ягон маѕсад нишастан мехоіњ – нишастан, андеша намудан ё бидуни ягон іадаф ба тиреза чашм дўхтан – дар іамон асно калонсолон пайдо мегарданд ва фавран барои ту ягон машљулият фикр карда мебароранд. Оніо бо тамоми ѕувва іаракат мекунанд, то ин ки барои ту машљулияте пайдо намоянд. Оніо бо тамоми ѕувва сайъ менамоянд, то ту доимо ягон корро иїро карда биистњ, чунки агар кореро карда истода бошњ, ваѕти фикр кардан надорњ. Ту фурсат надорњ, ки ягон чизро ба хотир биёрњ, саргарми эісосоти худ бошњ – ин барои калонсолон хатарнок аст. Охир, агар ту ваѕти холњ дошта бошњ, баногоі ягон чизеро фикр карда мебарорњ. Чунин шиканїа вуїуд дорад – одамро хоб кардан намондан. Калонсолон љолибан ба дигар намуди шиканїа рўй меоранд – оніо ба кўдак имконияти андеша кардан ва эісос намуданро намедиіанд. Оніо гўё намефаіманд, ки ту нишастаиву  ягон кор накарда истодањ – ин маънои онро надорад, ки ту дар іаѕиѕат іеї кор накарда истодањ. Дар ин мавридіо ту дар бораи чизе орзу мекунњ, чизеро ба хотир меорњ, љарѕи эісосоти худ іастњ ва атрофро мушоіида мекунњ. Охир, агар ту зарфро намешўњ, аз хати кашидаи оніо берун мебароњ, балки іамин тавр нишастањ ё дароз кашидањ ва ба тиреза менигарњ – ин як ѕисми муіими іаёти ту мебошад. Дар ин даѕиѕаіо дар  ту ягон чизи дилнишин пайдо  мешавад, ё ягон чиз баръакс боло мебарояд, дар ин бора наѕл кардан хеле мушкил аст, аммо вай бо осонњ эісос мешавад.

Ана акнун, ваѕте ки дар ту зарурати ба мавѕуф гузоштани тамоми давуљечіои бароят аїиб набуда  пайдо мегардад ва ту зиндагии худро пеш бурдан мехоіњ, фавран дар іамин лаіза калонсоле пайдо мешавад ва мегўяд: «Аіа, ту боз бекорхуїагњ карда истодањ! Биё канњ…» ва барои ту коріо пайдо мегарданд – ба маљоза рафтан, китоб хондан – боз коріои зиёди дигаре, іар коре ки набошад. Бисёр ваѕтіо худро тавре вонамуд мекунњ, ки ягон кор карда истодањ, фаѕат барои он ки туро ором гузоранд?

Оромњ – аз ин калонсолон метарсанд. Оніо аз оромии ту метарсанд, барои он ки оромњ асоси зиндагонњ мебошад, ин хокест, ки дар он іама мавїудоти зинда, дилбастагњ ба зиндагњ ва хоіишіои зинда нумўъ мекунанд. Одам дар  іолати оромњ дар бораи худ ва зиндагњ бисёр чизіоро мефаімад. Вай бештар боаѕл, пурѕувват ва мустаѕил мешавад. Оё ту мушоіида намудањ, ваѕте ки калонсолон «бекорхуїагњ» кардани туро мебинанд, аксаран ба љазаб меоянд? Албатта оніо шояд инро бадѕасдона намекунанд, худи оніо чњ будани оромиро аллакай фаромўш кардаанд, аммо барои чњ маіз ту барои ин бояд сазо бинњ? Худи оніо як умр ким – кадом кореро иїро мекунанд, давуљеї мекунанд, ба чаіор тараф медаванд… ва медонњ барои чњ? Чунки іангоме ки оніо бекор дар як їо ором менишинанд, мефаіманд, ки зиндагии оніо тамоман ба іамон тавре ки оніо мехоіанд, нест, аммо хоіиши аз ин ботлоѕи умумњ, ки дар он нишастаанд, берун баромаданро надоранд. Гузашта аз ин, іатто шояд аз рўи нофаімњ туро низ ба ин ботлоѕ мекашанд. Оніо аз ту ѕасд мегиранд, мехоіанд, ки зиндагии ту низ іамин тавр пурдавуљеч ва ноором бошад. Іангоме ки оніо дар бораи чизіо ва коріои худ дар ташвиш мебошанд, ту бошњ дар айни замон осудагиро эісос менамоњ, іоро девона мекунад.

Ваѕте ки ман мегўям, ки калонсолон туро дар љуломњ нигоі медоранд, онро дар назар надорам, ки инро ЅАСДАН мекунанд. Албатта не, ба іар іол на іама ваѕт. Аммо ба іар іол оніо ин корро мекунанд. Ѕасдан ё љайриѕасдан ин корро мекунанд ва ту мехоіњ ё намехоіњ дар дасти оніо бозича іастњ.

Барои чњ бошад, іар як падару модар боварњ дорад, ки лаёѕати тарбия кардани кўдакро соіиб мебошад. Ба дунёи атрофи худ нигоі кун. Оё ту дар он одамони боаѕл, фараінок ва пурѕувватро мебинњ? Оніо бисёранд? Не, оніо хеле кам мебошанд. Оніо ѕариб  тамоман вуїуд надоранд. Гўё барѕасд, фаѕат чеіраіои назарногир, чеіраіои беифода бо чашміои тиіњ, симоіоіои нохуши бо ким – кадом эітироси ношуд фарогирифташуда ба назар мерасанд.  Охир, іамаи ин одамон волидайн мебошанд. Іамаи оніо кўдак доранд ва іамааашон фарзандони худро тарбия мекунанд. Яъне инро оніо чунин мешуморанд, ки «тарбия мекунанд», дар іаѕиѕат бошад, албатта кўдак тарбия накарда, оніоро мисли чиз ва моли худ истифода менамоянд.

 

** 05 **

 

Іангоми муносибат намудан бо волидайн, ба ту ба ёд доштани боз іамин чиз зарур аст: гап дар сари ин аст, ки волидайни ту низ як ваѕтіо кўдак буданд. Инро тасаввур кардан мушкил аст, аммо іамин тавр аст. Оніо низ волидайн доштанд, ки оніоро «тарбия» менамуданд. Яъне ба иїро намудани як тўда коріое, маїбур мекарданд, ки ба касе лозим нест. Волидайни ту низ ба мактаб мерафтанд, ба оніо низ талѕин мекарданд, ки кадом коріо хуб мебошанду  кадом коріо бад іастанд. Ва іангоме ки ба воя расиданд, дар сари оніо іамаи ин чизіо боѕњ монданд. Охир, оніо іамон кўдакони калоншуда мебошанд. Оніо низ фурсат надоштанд, ки дар бораи зиндагии худ андеша кунанд ва акнун, ваѕте ки ту пайдо шудањ, оніо фаімида іам наметавонанд, ки бо ту чњ кор кунанд. Оніо саргаранг шудаанд, чунки лаёѕати фаімидани ягон чизи бузургон тараф истад, іатто лаёѕати чизе аз зиндагии худ фаімиданро надоранд. Аммо дар сари оніо аѕидаи кўдаконро бояд тарбия кард, мустаікам нишастааст. Чњ гуна тарбия бояд кард? Чиро бояд тарбия намуд? Оніо инро намедонанд. Дар ин іолат оніо іамту… іамту он кореро мекунанд, ки дигарон мекунанд. Он чизеро, ки іамсояіои оніо мекунанд, чизеро, ки шиносіои оніо мекунанд ва он чизеро ки бо худи оніо волидайнашон карда буданд. Оніо ба їои ту тасмим гирифтанро ољоз менамоянд. Ба иїро кардани коре маїбур мекунанд, ки оніоро як ваѕтіо маїбур карда буданд.

Агар іамааш аз іамин иборат мебуд, ба хайр мебуд, дар асл іама кор хеле мураккабтар мебошад. Гап дар сари он аст, ки тамоми волидайн нисбати фарзандони худ дар сар як тўда наѕшаіо доранд. Ба худат чунин вазъиятро тасаввур намо – падари ту масалан іангоме ки хурдсол буд, ба мактаб мерафт. Волидайни ў мехостанд, ки вай риёзидони боистеъдод,  ё челонгари моіир, ё  сурудхон, ё шоир, ё ягон каси дигари маъруфу машіуре шавад. Муіим нест, ки шаванд  – аз іама муіим  волидайни оніо мехостанд, ки писари оніо – падари ту – одами намоёне шавад, то  іама мафтун шуда бигўянд: «Эі чњ ѕадар писари олиїаноб дорњ». Оніо бошанд, аз ин ифтихор намоянд, ба монанде, ки аз доштани мошини зебо ё чангкашак ифтихор мекунанд – мо ўро ана ин тавр тарбия кардем, ана мо ин тавр іастем… Чанд муддат гузашт. Хаёліои бофта нопадид гаштанд. Падари ту як калонсоли маъмулњ шуд. Касе аз вай ба ваїд намеояд. Ў кайіо сарфаім рафтааст, ки вай на шоири боистеъдод, на челонгари дараїаи шашум, іатто на сардори ягон шўъба, умуман касе, ки ягон касро ба ваїд биёрад, набаромадааст.  Бар замми ин худи вай іамаи ин чизіоро аллакай намехоіад, вай бо їои кор, оби їав ва бо телевизор таъмин аст. Іатто вай одами намоён шуда бошад іам, аз ин ягон зарра хушбахттар нагардидааст. Барои инро фаімидан, бо іамин гуна  олимон, раисон, мусиѕачиён ва дигарон сўібат кардан кифоя аст ва дидан мумкин аст, ки зиндагии оніо низ монанди зиндагии дигарон ночиз аст. Оніо низ монанди одамони дигар кундзеін, бадхашм, беіис ва бадбахт мебошанд. Охир аз іама асосњ худро хушбахт эісос намудан, аз сар гузаронидани даркіои мунаввар, іис кардани ѕаноатмандњ ва фараімандњ аз зиндагњ мебошад. Фарѕ надорад, ки ба гардани ту кадом тоблуро овехтаанд – ту одами барїаста іастњ, боистеъдод ё лаёѕатманд – охир ин іеї чизро дар зиндагњ таљйир нахоіад дод. Мутаассифона, инро ѕариб іеї кас фаімида наметавонад ва ваѕте ки ту таваллуд шудњ, падарат эітимол чунин тасмим гирифтааст: мана,  ман одами намоёне нашудам, зеро ба ман ину он, ону ин халал расонда буд, аммо барои писари худ ва барои духтари худ ман іамаи корро мекунам, то оніо каси машіуре шуда тавонанд.

Ва іарїу марї  ољоз мегардад. Волидай албатта ба гирифтани ягон иѕдом «барои ту» шурўъ менамоянд, аммо бар замми ин туро маїбур мекунанд, ки ин «тўіфаи» оніоро ѕабул намоњ ва агар ту рад кунњ, рўзат сиёі мешавад! Оніо мехоіанд, ки тамоми он коріои ношудеро ки як ваѕтіо волидайнашон оніоро ба иїро кардан маїбур мекарданд, ту амалњ намоњ.  Оніо аз ту талаб мекунанд,  ки умедіои ким – киіо  іосил шаванд. Ваѕте ки туро ба амалњ намудани орзуіои ягон кас маїбур мекунанд, аз ин дида кори даішатноктар нест. Волидайн дар бозии пуршавѕи шоімот туро мисли пиёдагард истифода мебаранд – аз ту кўдаки боистеъдод мебарояд ё намебарояд. Зиёда аз он, ваѕте ки оніо аз ту чизи барояшон дилхоіе сохтанњ мебошанд ва аз худ ба таври бебозгашт ноумед шудаанд, дар іолати ба маѕсад  муваффаѕ нашудан чунин мегўянд: «Эі ту… ин тавр іастњ, он тавр мебошњ. Ман аз барои ту шуда чунин корро партофтам, ё фалон – фалон коріоро накардам, то ин ки ту хонњ, іама чи барои ту, ту бошњ…». Оніо тамоми ѕувваи худро ба харї медиіанд, то ту шарм кунњ ва ту боз мисли асп ба пушти худ зину ба даіон лаїомро ѕабул кунњ. Оніо іамту тамоми гуноіро ба гардани ту бор мекунанд. Акнун оніо фикр мекунанд, ки аз ман одами машіур набаромада бошад іам, фарзанди ман одами машіур хоіад шуд. Ваѕте ки оніо чунин фикр мекунанд, худро сабук эісос менамоянд. Чунки ба оніо менамояд, ки гўё билохира бо іамин роі орзуву умедіои волидайн ба дўшашон гузошташударо амалњ мекунанд.

Ту фаімида истодањ, ки чњ тавр доираи сарбаста ба вуїуд омад? Баъдан ту низ бузург хоіњ шуд ва албатта ин умедіоро амалњ нахоіњ кард, чунки оніо тамоман як нодонњ мебошанд. Дар назди худ маѕсади одами машіур ё барїаста шуданро гузоштан – нодонии фавѕулодда мебошад. Іеї касе аз он ки дар ѕафаси синаи вай як тоблу овезон аст, хушбахт нагардидааст. Ту бузург хоіњ шуд, ба волидайни худ тараіум эісос хоіњ кард. Инро оніо  ба ту омўзондаанд, гўё оніо аз ту ин ѕадар машіур шуданро чашмдор буданд… ва ту іам дар навбати худ ба азоб додани фарзандони худ шурўъ хоіњ кард, іамин тавр авлод ба авлод. Ба ту ин лозим аст?

 

** 06 **

                    

Оё ту мушоіида кардањ, ки іангоми гуфтугўй, баъзан одамони калонсол сабукмаљз ба назар мерасанд? Мана гўё одами пухта ва боаѕл аст, ту ба назди вай меоњ ва ягон чиз дар бораи зиндагњ, дар бораи худ, дар бораи вай мепурсњ ва баногоі … баногоі ў ба одами хушкмаљз табдил меёбад: дар чеіраи вай табассуми каїу килеб іувайдо мешавад, дасту по мехўрад, ба гуфтани ким – кадом іарза шурўъ менамояд, карахт аст, гўё дасту пои ўро бастаанд ва ба іамин монанд іолатіо.

Ин барои он аст, ки туро – кўдакро одам намешуморанд.

Аз овони хеле хурдсолњ калонсолон бо тамоми ѕувва кўшиш мекунанд, ки ту тўлонитар  нодон бошњ. Оніо бо ту ба таври оддњ сўібат намекунанд, оніо бо ту бо нўги забон гап мезананд. Нигоі кун, ки калонсолон бо кўдакон чњ тавр іарф мезананд – бо оніо бо нўги забон сўібат мекунанд, бо садоіои љайримуѕарарњ іарф мезананд,  комилан мисли хушкмаљзіо ба назар мерасанд. Тасаввур кун, ки агар оніо бо калонсолони дигар іамин тавр гап зананд, хандаовар аст, іамин тавр не? Чунин саінаеро, ки калонсолон бо іамдигар бо нўги забон іарф мезананд, тасаввур карда истода аз ханда заъф мекунњ. Бо вуїуди ин чизи хандаовар дар ин їо кам аст, зеро бо чунин тарзи муошират калонсолон ба ту имконияти мустаѕил ва боаѕл шудан намедиіанд. Оніо таніо іамон ваѕт бо ту їиддњ сўібат карданро ољоз мекунанд, ки ту оніоро ба ин кор маїбур мекунњ. Маіз маїбур менамоњ. Агар ту ба оніо бигўњ, ки – «Ман кайіо хурд нестам, барои чњ бо ман мисли кўдак іарф мезанед?» Оніо ба оташин мешаванд – гўё нигоі кунед худро калон метарошад ё туро масхара мекунанд, іатто агар ту 50 сола бошњ іам.

Ман кам волидайнро дидаам, ки бо фарзандони худашон мисли калонсолони дигар їиддњ іарф зананд. Дар натиїа бошад чњ іосил мешавад? Дар натиїа ту ягон  имконияти тамрин додани заковати худро надорњ, дар бораи ягон чизи муіим ва аїиб фикр кардану іарф задан имконият надорњ. Туро аслан аз атрофиён їудо мекунанд ва ба ту зарур аст, ки  бо тамоми ѕувва їудоии мазкурро баріам диіњ. Ту дар умри худ чанд бор їумлаи «Ту іанўз хурдсол іастњ» - ро шунидањ? Бо ин їумла калонсолон туро нодон карданњ іастанд, оніо ба ту талѕин менамоянд – «дар ин бора фикр накун – іоло хурд мебошњ…».  Оніо метарсанд, ки ба дар фикр кардан ёрњ расонанд, охир баъдан ту дар аѕидаронњ ва баъдтар дар рафтору муносибат мустаѕил хоіњ шуд.

Аммо мушкилоти баръакс низ мавїуд аст – ваѕте ки калонсолон бо некбинњ ба чизіои ба ту аїиб буда муносибат менамоянд ва ба ягон чизи «муіим» іамроі карданњ мешаванд. Масалан, ту мехоіњ, ки афсона бихонњ? Іамин намерасид, канњ бо риёзњ машљул шав, чунки гўё афсона хондан «муіим» нест, бо риёзњ машљул шудан «муіим» аст. Мусиѕинавози оворагард шудан мехоіњ? Сару садо, гиря, ашки чашмон – фоида надоранд, кани тез дарсіоятро тайёр кун, ту дар оилаи мо муіосиб, иѕтисоддон, рўзноманигор хоіњ шуд. Волидайн бо панїаи маікам кўдакро нигоі медоранд,  іавасу шавѕи ўро масхара мекунанд, бо зўрњ ба коріои «їиддњ» машљул шуданро маїбур мекунанд.

Дар натиїа маълум мешавад, ки ин мураккаб аст – одамро ба ихтиёри худаш гузоштан, ба іусни таваїїўіи вай мусоидат намудан ва кўшиши маїбур накардан.

 

** 07 **

 

Тарбия чизи аїибе мебошад. Іама дар бораи вай мисли як чизи хубу нек сухан мегўянд. Мегўянд, ки касби маллимњ ва мураббњ будан касби боифтихор аст ва љайраву іоказо. Дар іаѕиѕат бошад, касе фикр намекунад, тарбия худаш чњ аст. Андеша кун – охир, тарбия таъсиррасонии маѕсаднок  барои ягон хел таљйир додани ту ба таври дилхоіи тарбиятгар мебошад. Мефаімњ? На іамон тавре ки ту мехоіњ, балки іамон тавре ки ў мехоіад! Илова бар ин тарбиятгари хуб он одаме іисоб мешавад, ки ба «наљз» тарбия кардан муяссар мегардад. Аммо «наљз» тарбия кардан чњ аст?  Ин маънои онро дорад, ки тарбиятгар бо ту чизе ки хоіад іамонро мекунад ва ин ба вай муяссар мешавад.

Іатто  псевдоилм бо номи педагогика ташкил карда шудааст.  Ин илм дар бораи чњ тавр бомуваффаѕият ба кўдакон зўроварњ намудан, оніоро фиреб додан, маїбур кардан ба иїрои коріое, ки оніо иїро кардани оніоро намехоіанд, мебошад. Донишкадаіои педагогњ вуїуд доранд ва дар оніо ба одамон чњ тавр беітар таълим доданро меомўзонанд. Яъне дар кўдакон пайдо намудани тарафіои нозуки оніо ва истифода кардани оніо барои он чизе, ки тарбиятгар онро мехоіад.

Медонњ, кўдакеро, ки он чизи нахостаашро иїро кардан намехоіанд, књ мегўянд?  Кўдаке, ки ба зўроварии калонсолон сар намефурорад? Вайро «кўдаки мушкилтарбия» меноманд, ўро аз  милитсия ва іар гуна даішатіо метарсонанд ва іатто ба табобати маїбурии  рўіњ равон карда метавонанд. Агар волидайни ту садист бошанд ва хоіанд, ки бо кўмаки айнан іамин хел садистіои хилъати сафеддор (оніоро «рўішинос» ё «равоншинос» мегўянд)  туро бо зўрњ љулом созанд, кўшиши нўшонидани іабіои гуногуни «оромкунанда» (дар асл кушанда) намоянд, муѕобилият нишон деі, ба милитсия рав, ба хадамоти муіофизат аз зўроварии оила занг бизан. Бо іар гуна арзише муѕобилият нишон бидеі, аз он їумла бо кўмаки іилаву найранг – агар ту бинњ, ки зўроварњ ногузир аст, худро «мефаімидагњ» нишон деі ва мувофиѕи имкониятіои худ амал намо, аммо пиніонњ.

Албатта, тамоми иѕдомоти мазкур бо ёрии ифодаи «расонидани кўмак» рўйпўш карда мешавад. Гўё тарбия барои расидан ба  арзишіои воло нигаронида шудааст, аммо инро  іамеша іамин хел мешумориданд! Іам дар замоніои Рими Ѕадим нисбат ба карфагеніо ё исавиіо эісоси нафрат доштанро тарбия мекарданд, іам дар асріои миёна нисбат ба оніое, ки ба худо боварњ надоштанд, эісоси нафрат доштанро тарбия менамуданд. Іам дар замони Ленин нисбат ба љайрипролетаріо іисси нафрат доштанро тарбия мекарданд, іам дар замони сталинњ эісоси бадбиниро ба оніое, ки іокимияти шўроіоро дўст намедоштанд тарбия менамуданд ва љайраву іоказо. Іамеша ва дар іама замоніо одамони калонсол кўшиш мекарданд, ки кўдаконро тарбия намоянд, яъне аз оніо каси барояшон дилхоіро тайёр кунанд. Дар айни замон чњ хостан ва чњ тавр  фаімидани худи кўдакон барои калонсолон тафовут надошт.

Чаро ин тавр шуд? Чњ тавр шуд, ки зўроварии ба  наѕша гирифташуда, тарірезњ гардида ва оммавњ, на таніо амали дар іама їо паінгардида, балки дар шуури инсон іамчун як чизи некхоіона ва накукорона вонамуд мешудагњ шуд? Ин іайратангез мебошад. Ва албатта дар кўдакон пеш аз іама, маіз іамин гуна  муносибат доштан ба тарбияро -  чун муносибат ба як чизи дуруст, зарурњ, нек ва муіим - «тарбия  мекунанд». Ба кўдакон гапдаро будан, кундзеін будан ва нисбат ба тарбиятгарони худ эісоси тараіум доштанро таълим медиіанд. Чњ ѕадар хуб аст – ба кўдак талѕин намудњ, ки тарбияи ту  маіз іамон чизи ба вай лозим мебошад, ўро наљзакак тарсондњ ва акнун ба пеш – акнун вай таслим шудааст ва тамоми саъю кўшиш номаъѕули туро іамчун чизи лозим ѕабул мекунад. Чњ хел, охир инро ба ман мураббњ гуфтааст, аз ин мебарояд, ки бояд іамин тавр бошад ва агар ман коріои фармудаи вайро иїро накунам, пас ман одами бад мебошам… Дар натиїа дунёи ботинии кўдак худ ба худ зарари бузурге мебинад. Іатто, шояд тасаввур кардан љайриимкон аст, ки агар дар їомеъа баногоі сарфаім мерафтем, ки кўдакро ба иїро кардани хоіишіои калонсолон маїбур кардан зарур нест, балки ба кўдак дар амалњ шудани іавасіои ў ёрњ мерасонидем. Агар кўдак китоб хондан хоіад, барои интихоб намудани вай якчанд китобро пешниіод намоем, агар ў їаіидан ва давидан хоіад ба ў имкониятіои мавїуд будаи худро пешниіод кунем – ман ана іамин тавр мефаімам, муносибати инсонии калонсолро ба кўдак.

Хайр, дар лаізаіои аввал калонсолони девона ба дод задан ољоз мекунанд: - «Чњ тавр!  Іама чизро ба оніо  иїозат додан! Дар іама кор ба оніо ёрњ расонидан! Агар оніо маводи мухаддир истифода бурданњ шаванд ё ба секс машљул шудан хоіанд, ё дар назди телевизор рўзи дароз нишастанњ шаванд – чњ дар іамаи ин коріо ба оніо ёрњ додан лозим аст? Магар ту іаминро мехоіњ, Бодхии манфур? » Не, ман инро намехоіам. Ман, аввалан пешниіод мекунам, ки ёрњ фаѕат ба іамон чизіое расонида шавад, ки оніоро МЕХОІЊ – ин як чизи оддњ аст, іамин тавр не?  Агар дар ягон кор ёрњ расонидан нахоіњ, нарасон. Сониян, тарсіо іамеша мавїуд буданд. Іамеша метарсидем, ки агар кўдакон бетарбия монанд, аз оніо ягон каси даішатнок ба воя мерасад. Албатта ин андешаіо камоли нодонист. Одам тавре ба воя мерасад, ки вай ба іамон чиз майл дорад. Дар амалњ шудани майли ў кўмак расонидан – агар ту инро мехоіњ – ин іамаи он чизе аст, ки ту барои вай карда метавонњ. Іамин аст тамоми тарбия, аммо албатта іамаи инро тарбия номидан мушкил аст – инро метавон кўмак, доштани іусни таваїїўіи фаъол номид. Ѕариб іамаи калонсолон гирифтори касалии тарс мебошанд, оніо гирифтори паиалогияи ба таври равшан намоён буда мебошанд – иніо параноикіо іастанд. Оніо аз зиндагњ ва мавїудоти зинда таніо бадиро мунтазиранд, оніо аз іама чиз метарсанд, худи оніо ба бадбинњ ва ифлосњ чунон љутта задаанд, ки љайр аз бадбинњ ва тарс чизи дигареро тасаввур карда наметавонанд. Мутаассифона, чунин муносибат меъёр шудааст. Барои іамин оніо ба майлу хоіишіои фарзандони худ аіамият намедиіанд ва девонагии зўроварии умумњ аз іамин сарчашма мегирад. Ба оніо менамояд, ки агар ба кўдакон иїозати чизіои дилхоіашон дода шавад, кори аввалини оніо куштор ва вайронкорњ хоіад шуд. Аввалан, ки ин тавр нест. Масалан, ба ман куштан ва вайрон кардан маъѕул нест, ваѕте ки дар атрофи ман одамон бо зиндагии хуши худ умр ба сар мебаранд, ба ман маъѕул аст. Аммо агар ягон кўдак ягон чизро вайрон карданњ бошад, іеї чиз ба калонсол халал намерасонад, ки ба  роі надодан ба ин кор шурўъ намояд ва бо ин роі  ба кўдак дар бораи мавѕеи худ, майліои худ эълон намояд. Ба кўдак фаімонад, ки одамони дигар низ майлу хоіишіои худро доранд ва ин одамон майлу хоіишіои худро пуштибонњ кардан мехоіанд.

Тарбия, тарбия… ягон мураббиро таіти  тарбия ѕарор додан лозим аст, то ин ки бигузор чњ будани онро худаш эісос намояд… Вай як чизро мехоіад, ба вай бошанд иїро кардани кори дигаре маїбур мекунанд ва агар аз хати кашидаи оніо каме барояд зуд їазо мебинад. Агар  ман соіиби іукм  мешудам, то он даме ки одам соіиби каме таїриба намегардид, ки ба вай дар сарфаімравњ ба баъзе одатіои їамъияти муосири имрўза кўмак мекунад,  ба вай  дода шудани  шиноснома  ва шаірванди комиліуѕуѕ  шуданро манъ менамудам. Охир мо шиносномаро мувофиѕи синну сол медиіем, аммо синну сол іаргиз меъёри омода будани одам ба зиндагии иїтимоњ шуда наметавонад. Масалан, ман іар як нафареро, ки шаірванд шудан мехоіад, лўлапеч менамудам ва дар іамин іолат як рўз нигоі медоштам – ба андешаи ман вай баъд аз ин  комилан равшан мефаімид, ки чунин муносибат намудан бо кўдакони навзод чњ гуна ваішигњ мебошад. Ба муддати як – ду рўз ба маібас мешинондам. Итминон дорам, ки їинояткорњ чандин маротиба камтар мешуд. Ба вай зиндагии оилаи маъмулиро нишон медодам, ки дар он ба кўдакон бераімона зўроварњ менамоянд ва їазо медиіанд. То ин ки вай ба чашмони пур аз ашки кўдакони бепушту паноі нигарад. Охир, одам то дами падар ё модар шудан ба кўдакони тавассути тарбия зўроваришаванда  раіму шафѕат дорад.

Ман мехоіам бар зидди зўроварии ѕонунишудаи кўдакон, ки онро «тарбия» меноманд, мубориза барам. Ман фикр намекунам, ки беіис кардани чашміо ва шармгинона дахл накардан ба мавзўи мазкур їоиз аст. Ман равшану ѕотеъона дар бораи ѕабул надоштани чунин ваішигњ эълон карданњ іастам.

Бале, ман мехоіам ки кўдакон ба муѕобили волидайни худ эътироз намоянд – іам ба воситаи роііои ѕонунњ (беітараш), іам бо роііои љайриѕонунњ (агар вазъият натиїаи дилхоі надиіад). Ман мехоіам, ки кўдакон дар иттиіодияіо мутаіид шуда ба якдигар кўмак расонанд. ва ба возеіияту озодњ муваффаѕ гарданд. Ман мехоіам чунин калонсолоне пайдо гарданд, ки ба ин кўшиши кўдакон барои озод шудан мусоидат намоянд, чунин іуѕуѕшиносон ва адвокатіое пайдо гарданд, ки дар ваѕти аз кор озод будан ба їои телевизор тамошо кардан, аз лиіози іуѕуѕњ фаъолити мазкурро таъмин намоянд. Ман мехоіам, ки кўдакон ва калонсолон дастаіои назоратњ ташкил намоянд  ва муносибати волидайнро бо кўдакон мушоіида кунанд – ба дунбаи кўдак задњ – ба суд. Ба сари кўдак дод задњ – даъват ба назди милисаи минтаѕавњ ё равоншинос. Кўдакро чунон задњ, ки вай аз дард ба гиря ољоз намуд – чунин волидро ба камера ва баъдан іатман ба суд. Охир ба «майдончаіои кўдакона» нигаред – дар он їо гоііо модарон  кўдакони яксола ва дусоларо ваішиёна мезананд, мо то кай шармгинона рўямонро ба дигар тараф метобем? Садистіои манфур ва фиребгар, ки іангоми аз тарафи волидай дидани лату кўб шудани кўдакон ноіинїорона рўи худро метобед – шумо низ шарики ин їиноят мебошед.

 

** 08 **

 

Ва  дар охир: тасаввур кун, ки агар ягон узви асосии махлуѕи зиндаеро бурида партоњ, он гоі чњ рўй медиіад? Вай мемирад ё як умр маъюб мешавад. Агар ягон ѕисми эісосоти одамро ки ба вай хеле маъѕул аст, ва ў  онро іис кардан мехоіад, бурида партоњ? Чњ, магар ин љайриимкон аст? Не, охир имкон дорад… іама чиз имконпазир аст, ба шарте ки ба ѕадри кофњ іукм дошта бошњ. Калонсолон бошанд, ба ѕадри кофњ ба кўдакон іукм доранд, то ин ки бо оніо таїрибаіои љайриинсонитаринро гузаронанд. Дар бораи яке аз оніо іикоя мекунам, аммо кўтоі, чунки нисбат ба худ бедор кардани бадбинии аз іад зиёди баъзе аз хонандагонро бедор карданњ нестам.

Дар їомеъаи мо як чизи даішатноке мавїуд аст. Вай аз он иборат аст, ки ба кўдакон іуѕуѕи дарк кардани эісосіои эротикњ ва амалњ намудани хоіишіои сексуалиро манъ мекунанд. Амалан іар як кўдаки солим дар панї - шаш  солагњ, аксар ваѕт хеле пештар, дар ду  – се солагњ  ба майлу раљбати эротикњ пайдо кардан ба їинси муѕобили худ шурўъ менамояд ва баъзан ба іамїинси худ, ки умуман ба майли беїо доштани ў вобастагие надошта, комилан як давраи мўътадили инкишофи сексуалии вай мебошад. Кўдак ба пиніонњ нигоі кардан, іавас намудан, кўшиши даст расонидан, мастурбатсия намудан ва љайраву іоказо  шурўъ мекунад.  Іар як кўдаке, ки майліои шаівонии худро зоіир менамояд, аз тарафи калонсолон ба зўроварии сахттарин гирифтор мегардад – іатто ин дар шакли ниіоят нарм зоіир шавад іам. Аздусар іар як кўдак хеле ба зудњ мефаімад – «ИН хеле бад аст», ё дар шакли беітар – «ИН мумкин нест». Ба майнаи кўдакон оид ба іама гуна зуіуроти эротикњ манъкуниро сахт їойгир мекунанд ва ба куллњ фаромўш мекунанд, ки зуіуроти эротикњ ѕариб ба таври їудонопазир іам бо меірубонњ, іам бо дўстдорњ ва іам бо іусни таваїїўі алоѕаманд мебошад.

Барои кўдаки хурди худ парнофильм мон, ба вай сурати лухти духтар/писарро нишон бидеі, ба вай одами лухти зебои зиндаро нишон бидеі ва ту мебинњ, ки ў іатман ба ин чизіо іусни таваїїўі пайдо мекунад. Оё магар ин асос шуда наметавонад, ки ба ў иїозати нигаристан ва даст расонидан дода шавад? Ба кўдаки худ нишон деі, ки чњ тавр бо секс машљул мешаванд ва таваїїўіи ў низ сохтакорона нест. Магар ту майлу хоіиши инкишоф додани іавасіои кўдаки худро надорњ? Як ифодаи хеле паіншуда мавїуд аст: гўё кўдак бо ин чиз аз іад зиёд дода шуда фосиѕ мегардад (вайрон мешавад, рўіияи вай халалдор мегардад ва љ.і.) Аммо аз нуѕтаи назари худ муіокима намудани кўдак мувофиѕи маѕсад нест. Падидаи їуброни бузург хоси калонсолон мебошад. Ин замоне ба вуїуд меояд, ки калонсолон аз назорати волидайн (зан, шавіар) хориї мешаванд ва іадду андозаи худро гум мекунанд ва баъзан худро то беѕувватшавии пурра меоваранд. Охир ба вай 10, 15 соли пурра  бо секс машљул шуданро манъ карда буданд, іол он ки  оніо  іамон ваѕтіо аз іама бештар хоіиш доштанд!  Албатта дар ин гуна іолатіо саъй мекунњ, ки коріои аз даст рафтаро акнун иїро намоянд. Аммо баъдтар одам аздусар андозаи худро дармеёбад ва хоіишіои ў бидуни назорати касе ба низом меояд. Бо кўдакон чунин натиїаи їуброни бузург рўй намедиіад. Умуман іар як чизро дар як меъёри муайян хоіиш доштан хоси оніост – ба іамон меъёре, ки аксаран ба калонсолон дастрас нест, ба іамон меъёре, ки худи оніо мехоіанд. Маслиіати ман ба касоне,  ки шаівонияти кўдаконро ба маідуд будан заруриятдошта  мешуморанд: барои тамошо кардани кўдаки хурдсоли худ филми парнографњ мон. Вай ин филмро ду даѕиѕа тамошо мекунад ва сипас оромона аз он рўй мегардонад ва ба бозичаи дигари худ машљул мешавад. Ё даі дакиѕа, ё ним соат – іар ѕадаре ки мехоіад, на бештар аз он. Вай ба їараёни ишѕварзии ту ё каси дигаре нигоі мекунад ва мебинад, ки ин хеле хуб ва аїиб аст, мебинад, ки ин зебо мебошад – ба шарте ки ишѕварзњ барои худи шумо кароіатнок набошад… Аммо шахсан барои ман амали мазкур як хаёлбофњ ба шумор меравад – волидайн ба кўдакони худ филми парнографњ пешниіод мекунанд, ё дар іузури кўдакон ба ишѕварзњ машљул мегарданд – дар іоли іозир ин фаѕат хаёлбофњ мебошад ва іатто зиёда аз ин – амалест, ки їиноят ба шумор меравад!

Мавзўро идома медиіем. Іамин тавр кўдак ба воя мерасад. Майліои шаівонии вай даљалона поймол шудаанд, аммо охир оніо гум нашудаанд! Ва дар интиіо, ваѕте ки ў іар ѕадар ки хоіад бо секс машљул шуда метавонад. Дар натиїа майліои шаівонии вай ба майліои кўдакона бармегарданд ва маіз – ба майл доштан ба кўдакон.  Оё ба ягон кас чунин педофиліо (кўдакдўстдорон)  хеле лозим іастанд? Агар не – шаівонияти кўдаконаро фурў нашинонед. Ман таіѕиѕоти ба куллњ бенуѕсонро гузаронидам ва он нишон дод, ки 90% - и одамон раљбатіои камтар ё бештар равшан ифодагардидаи педофилњ доранд. Моіияти таіѕиѕоти мазкур хеле сода аст: ба сифати дилери (фурўшандаи) яке аз провайдеріо (муіайёкунанда) дастрасњ ба интернетро фурўхта истода, ман дар зимн ба тамоми хоіишмандон дастрасиро ба галереяи суратіо,  ки дар он аз їумла суратіои секси кўдакона мавїуд аст, пешниіод намудам. Баъдан ба мушоіида гирифтам, ки аз тарафи одамон маіз кадом ѕисматіои галереяи суратіо бисёртар кушода мешаванд.  Іар як одам табиист, ки логини (духул ба система)  ягонаи худро дорад. Барои іамин, іангоми кушодани ягон ресурс (манбаъи система) вай дар он їо «изи» худро мегузошт, ки ман онро дида метавонистам. Ба аѕидаи шумо ин одамон суратіои паррандагон ва харгўшіоро тамошо менамуданд? Ё аѕѕалан порнои (аксіои шаіватангези) маъмулии калонсолонро? Не, іаргиз… Оніо ба саіифаіои порнои (аксіои шаіватангези) кўдакон даромада СОАТІО аз он їо берун намеомаданд. Ва іамаи оніо одамони маъмултарин буданд – профессоріо, рўіониён, кўдакон, калонсолон, муаллимон ва ба монанди иніо – іама – іамаи оніое, ки ба Интернет дастрасиро мехаранд. Таїрибаи дигаре низ гузаронида шуда буд – бо кўмаки «чархондан» ман дар хатіои аввалини «Топ 100» - и Рамблер (ѕисмати «Саргармиіо»), барои  сайт (маіал) таіти номи «аксіои шаіватангези бениіоят ифротии кўдакон» руїўъ (ссылка) гузоштам. Ба сайт ворид гардида одамон фаѕат чунин навиштаїотро медиданд: «ту омода іастњ, ки ба іама дар бораи хоіиши дидани кўдакчаіои лухти бо секс машљулбуда софдилона ѕоил шавњ?». Ба почтаи ман чњ ѕадар мактубіои бадбинона ворид гардиданд! Одамон барои он ки ман оніоро бо мавѕеи дурўљини дурўяашон рў ба рў намудам, омода буданд, ки маро пора – пора кунанд. Дар іузури одамон оніо нисбат ба педофиліо ва аксіои шаіватангези кўдакон изіори бадбинњ менамоянд, вале ба таври махфњ оніо кўшиш мекунанд, ки чунин чизіоро тамошо намоянд. Ба «сайти» мазкур дар якчанд соатіои аввалин тахминан даі іазор одам ворид гардид. Агар сайти мазкурро аз байн намебурданд сад ё дусад іазор нафари дигар вориди он мешуданд. Барои іамин ваѕте ки ту ба кўдаки худ аз сар гузаронидани майліои эротикии вайро манъ мекунњ, бидон – ту  одами ниіоят бадбахтеро ба воя мерасонњ, ки іавасіои худро ба кўдакони лухт пайхас намуда гумон дорад, ки фосиѕ аст ва азоб мекашад. Дар іаѕиѕат бошад, дар ин мавѕеъ іеї гуна фосиѕњ вуїуд надорад – іамту имкониятіои кайіо аз даст рафта їуброн мешаванд. Дар іама іолатіо, ба андешаи ман дар ин їо ягон фисѕу фуїур мавїуд нест, чунки ба одамон эісоси эротикњ доштанро ман новобаста ба синну сол як чизи комилан табии мешуморам. Бигузор худи шаівоният тасмим бигирад, ки вай ба чњ аіамият зоіир намояд. Ман ба вайрон кардани кодекси їиноятњ даъват намекунам, ман ба озодона фикр кардан ва эісос намудан даъват менамоям – бо маідудиятіои аз тарафи ким – књ фикр карда бофташуда худро таіти фишор ѕарор надодан.

Маіз дар кўдакњ майліои шаівонњ дар навбати дуюм меоянд, дар навбати аввал бошад, майліои эротикњ, іусни таваїїўі ва меірубонњ ѕарор доранд. Ба кўдакон сексро манъ карда истода, мо оніоро аз мавѕеи асосиашон маірум менамоем. Ман инро ваішигњ меіисобам – манъ намудани кўдакон аз хоіишіои эротикњ ва амалњ намудани оніо дар іама шакліои ба вай хушоянд, ба шарте ки ин ба манфиатіои іаётии одамони дигар халал ворид насозад.

Агар ба назди ту ягон нафар биёяду бигўяд – «Ман 50 сол дорам, ту бошњ іамагњ 30 сол ва ман ба ту бо секс машљул шуданро манъ мекунам». Ту ба вай чњ мегўњ? Пас чаро худи ту ба назди кўдак омада ўро низ бо іамин тарз манъ мекунњ? Барои он ки ту боѕувватттар іастњ, барои он ки мо манъ карда метавонем, барои он ки ин барои ту роіи осонтар аст. Бо хунсо сару кор доштан, нисбат бо одами зинда осонтар аст, барои іамин  дар чунин іолатіо волидайн як кори комилан даішатнок мекунанд – оніо мустаѕиман кўдакони худро новобаста ба їинси оніо хунсо менамоянд. Аз 3 солагњ то 18 солагњ ба секс машљул нашудан ба аѕл рост намеояд ва бар замми ин іатто кўшиши зоіир накардани майліои эротикњ! Дар тўли 15 сол худро манъ намудан аз тарси їазои бераімона, илова бар он дар іамон синну соле, ки шаівоният рушду нумўъ мекунад! Ин геносид ба муѕобили инсоният аст, ин куштор мебошад.

P.S.  Дар іамон ваѕтіое ки ман маѕолаи мазкурро навишта будам, онро дар интернет їойгир кардам ва  ба хонандагон пешниіод намудам, то ин ки оніо шарііои худро ба ман равон кунанд. Оніо чњ ѕадар ѕаіру љазаб ва дашноміо ба ман фиристоданд, ѕобили тасвир нест! Илова бар ин, як чизи хос он буд, ки номаіои пур аз ѕаіру љазаб іам аз номи калонсолон ворид мегардид, іам аз номи кўдакон. Аѕидаи манро таніо баъзе аз хонандагони камшумор пуштибонњ намуданд. Масалан ту хонандаи китоби ман іастњ – оё ту маѕолаи мазкурро ба кўдаки худ барои хондан медиіњ? Ба фикрам намедиіњ ва албатта асоси барои худ ѕуллай пайдо хоіњ кард – барои чњ ту ин корро намекунњ?

 

         Мавзўро идома медиіам. Як иѕтибосро барои мисол меорам:

         «Маслиіатіо барои хонадорњ». соли 1959. 100 000 нусха.

 

«Чњ тавре ки маълум аст љаризаи (инстинкт) їинсњ љолибан іанўз дар замони кўдакњ бедор мешавад. Бо мурури рушд намудани писарону духтарон дар оніо таваїїўі ба їинси муѕобил ва масъалаіои сексуалњ зиёд мегардад. Іангоми іолатіои номусоид ба вуїуд омадани инкишофи нобаіангоми майліои їинсњ имкон дорад, ки дар баъзе іолатіо ба худѕаноаткунонии фосиѕона ва зарарнок меоварад ва дар іолатіои дигар ба алоѕаи їинсии барваѕти на камтар зараровар  мусоидат менамояд. Ба майли алоѕаи їинсии пеш аз мўілат,  дар муіит мавїуд будани таіриккунандаіои зиёди эротикњ ва тарбияи нодурусти їинсии кўдакон шароит фароіам меоварад.

Дар мо алоѕаи їинсњ бо низоми умумии тарбия алоѕамад аст ва ба он равона карда шудааст, ки бо роіи самарабахш ташкил намудани тамоми зиндагии хонагњ, мактабњ ва їамъиятии кўдакону наврасон  тамоми таъсироти таірикіои эротикиро бартараф карда истода, диѕѕати кўдаконро ба кори фоиданок їалб карда кунїкобии пешакии їинсиро пешгирњ намоем. Дар ин їиіат махсусан іаракати пионерњ, варзиш ва маіфиліои іаваскорони бадењ аіамияти калон доранд. Іамчунин аз љизои кўдакон бояд тамоми чизіои барангезандаіои майли їинсњ (зиёд будани хўроки гўштњ, шириниіо, нўшокиіои спиртњ) хориї карда шаванд. Дар тарбия низ аз тамоми чизіое, ки майли пеш аз мўілати їинсиро бармеангезанд бояд худдорњ карда шавад. Ба ин їо асаріои бадењ ва санъати ба синну соли кўдакон мувофиѕ набуда, таъсири фосиѕонаи рафиѕон, хатоіои даљал дар рафтори волидайн зимни іузур доштани кўдакон, сўібатіои беэітиётонаи калонсолон дар бораи чизіои сексуалњ,  мансуб мебошанд. Іамзамон, кўдакони синну соли муайянро  оид ба масъалаіои оддњ ва табии зиндагњ бехабар монондан лозим нест. Муаллимон ва волидайн бояд эітиёткорона ва дар шакли оддњ кўдаконро бо аіамият ва моіияти іаёти їинсии одам шинос намоянд. Ва бо ин роі кўшиши гирифтани маълумотіои барояшон аїибро оид ба ѕаноатманд намудани кунїкобии їинсии афзуншаванда аз манбаъіои гуногуни парнографњ,  дар кўдакон заъиф созанд. 

Ѕайд кардан зарур аст, ки ба системаи тарбияи дурусти їинсии кўдакон іамчунин мушоіида кардани тамоми он чизіое, ки мустаѕиман ба барангехта шудани узвіои таносул меоварад ва  дар натиїа кўшиши оніоро барои ѕаноатманд намудани эісосоти їинсњ бо роііои љайритабии –  кафакњ (онанизм)   мусоидат менамояд,  дохил мегардад. Ба ин їо іамаи он чизіое ки аз оніо молида шудан ё зарурати хору мол шудани узвіои таносул ба вуїуд меояд, дохил мешаванд: либоси барои бадан танг ва барангезанда, озода нигоі надоштани ѕисматіои дахлдори пўсти бадан, кирміои хурд ва маризиіои бадан, ки сўзишро ба вуїуд меоранд. Пешгирњ ва табобати онанизм пурра имконпазир аст.»

Ва боз: «Дар як кат хобидани ду нафар зарарнок аст. Дар паілўи іамдигар хобидаіо ба рўи якдигар нафас мебароранд»

Хайр, инро чњ тавр номидан мумкин аст?  Геносид? Дар ин хирадмандиіо оніое тарбия шудаанд, ки аліол синну соли оніо аз сњ зиёд аст. Кўдакон ба волидайни худ нигаред ва эітиёт бошед.

Іатто равоншиносони «пешѕадам» іангоми дар ин мавзўъ сўібат намудан ба ташвиш меафтанд. Мана барои мисол, дар Россия  патриархи сексология – профессор ва доктори илміои гуногун Игор Кон іаст, ки бо нуѕтаи назари пешѕадами худ аз дигарон фарѕ мекунад. Якчанд иѕтибоси махсусро меоварам: 

«Парнография (аксіои шаіватангези) тамоми иѕдомро ба физиология меоварад, инсон ва эротикаро  аз башарњ будан  хориї мекунад». Муаллифи ин аѕида, эітимол наандешидааст, ки бо іамин муваффаѕият китоби анатомияро низ барои љайрибашарњ будан танѕид намудан мумкин аст – ногуфта намонад, ки дар замоніои гузашта іамин тавр іам буд! Маібали зан ё узви таносули мардро айнан мисли сурати баргіои калони дарахтон тамошо кардан мумкин аст – охир касе намегўяд, ки мо аз тамошои табиат ба таври зарарнок хурсандњ мекунем. Ваѕте ки аз тамошои зебогии барги алоіида лаззат бармедорем, на аз тамошои дарахти бутун, ба вай хўгирњ мекунем. Дар ин їо даѕиѕан љайриобъективњ будан – љалат баён кардани далеліо ба назар мерасад. Ба синтетикњ будани дарки секс ким -  кадом дараїаи баланд дода мешавад.

«Санъати эротикњ судмандталаб  нест,  гаронбаіост ва он дунёи инсониро таіѕиѕ мекунад, дар вай їанбаіои навро боз менамояд. Парнография ба таври мустаікам  функсионалњ аст ва  фаѕат таірики шаівониро бармеангезад». Чњ тавр? «Ва фаѕат» чњ маънњ дорад? Рост нест, ки як эісоси ба секс муѕобил будани муаллиф вуїуд дорад?  Тасвир бо калимаіои «мустаікам» «ва фаѕат» мушоият мешавад, дар айни іол бошад, эротика хеле пурмуддаъо тасвир гардидааст. Іамин тарз муваффаѕона метавон  ба таври муѕобил будан ба гўш, ки хеле сахту мустаікам функционалњ мебошаду таніо вазифааш шунидан аст, муносибат намуд – ва фаѕат. Дар айни замон майнаи сар… ва љайраву іоказо. Гоііо ба ман маъѕул аст, ки таірики шаівониро аз сар гузаронам, «ва фаѕат». Барои чњ ин чиз мисли як амали «носавоб», «љайриѕонунњ» ва «нолозим» іисобида мешавад? Ман мехоіам ва парнографияро тамошо хоіам кард, мехоіам ва  мастурбатсия мекунам, мехоіам ва бо секс дар шакліои гуногуни он машљул хоіам шуд, чунки ба ман іам ину іам он ва севумин маъѕул аст.

«Парнография  бо стандартіои ѕолабњ амал мекунад, халалдор кардани шартіои їамъиятњ маѕсади вай аст, зеро шакліои љайримаъмулии іаёти їинсњ одамонро сахттар таірик менамояд, моїарои иїтимоњ бошад, ба даст овардани фоидаро кафолат медиіад». Парнография чунин кори оддњ намебошад. Айнан мисли он ки тартиб додани албоми суратіо кори осон нест. Масалан сурати малахіо. Малахіо іама якхела іастанд ва саъй кардан лозим аст, ки оніо дар іар як бор бо намудіои гуногун тасвир гарданд. Агар ту чунин мешуморњ, ки порнография як чизи оддњ аст, кўшиши тасвир кардани расм ё сурати парнографиро иїро бикун ва бар замми ин чунон расміо ва суратіоеро, ки дидани оніо ба одамон маъѕул шавад. Баъдан – чаро халалрасонии шартіо маѕсади парнография шудааст? Маіз іамин шартгузориіо чаро чунинанд, ки парнографияро ѕабул намекунанд. Іамин гуна муваффаѕона манъ кардани озодии суханро мумкин мебошад ва баъдан эълом доштан, ки матбуоти озод маѕсади вайрон кардани ѕонуни манъкунии онро дорад.  Баъдан – агар шакліои љайримаъмулии іаёти їинсњ одамонро сахттар таірик намояд, чаро вай номатлуб аст?? Агар ман сахттар таірик шудан хоіам, инро іатман мекунам, маіз ба іамон самте іаракат мекунам, ки ба ман маъѕул аст. Чњ,  агар нўшидани чой бо ѕанд лазизтар бошад, мо бояд даріол инро манъ намуда чойро беѕанд нўшем? Дар бораи фоида – ин їумлаи хеле нотавону бечора аст, ки мо онро танѕид намоем. Шахсан худи ман муѕобили фоида нестам. Ман шахсан муѕобили эісосоти ѕавии шаівонњ нестам. Ман умуман ба іамаи он чизіое, ки маро їалб менамоянд муѕобил намебошам, илова бар ин ба муѕобили он чизіое, ки бо ДМ іамоіанг іастанд.

«Парнография  ахлоѕро инкор мекунад, одамро паст мезанад ва вайро бозича менамояд. Вай аѕидаи анъанавии іукмрон будани мардро (сексизм) мустаікам мекунад ва яке аз тарзіои истисмори заніо ва кўдакон мебошад.» Дар ин їо аллакай іама чиз сарозер гузошта шудааст, идеология роігум зад… рўіи давраи сталинњ ба вуїуд омад. Парнография іеї чизро инкор намекунад, парнография тасвири іамон чизе аст, ки ба одамон бо вай машљул шудан маъѕул аст. Парнография касонеро таірик менамояд, ки аз ин чиз таірик мешаванд ва вассалом. Агар  ким – кадом ахлоѕ вайро ѕабул надошта бошад, ин проблемаи вай аст. Шахсан манро парнография таіѕир намекунад. Тасаввур карда наметавонам, ки вай ягон касро таіѕир карда метавониста бошад. Шояд ягон нафареро, ки сараш дарди нохубе дорад? Бозича дар ин їо чњ дахл дорад???. Іукмронии мардіо чњ дахл дорад??? Кадом истисмори шаівонњ?

«Бо тарзи дигар гўем, эротикаи тиїоратњ одамро на їинояткор ва на їунунии шаівонњ мекунад, аммо ба іеї кас хушбахтиро кафолат намедиіад.» Маіз ана ба іамин чиз тавре рўшанњ афкандан зарур аст, ки іар як кўр бубинад – парнография одамро їинояткор ё аз їиіати иїтимоњ одами хавфнок намекунад. Бахт дар ин їо ягон дахл надорад – сабзњ низ ба хушбахтњ кафолат дода наметавонад, карам іам, аммо бо вуїуди ин касе ба мо парвариш намудан ва хўрдани оніоро манъ намекунад.

«Одамони калонсол аз тамоми намудіои бозичаіои эротикњ ва  тимсоліо истифода бурда метавонанд. Аммо кўдакон ва наврасоне, ки іанўз тасаввуротро аз іаѕиѕат фарѕ карда наметавонанд, мувофиѕи  имконият,  аз чизіои эітимолии хатарнок дур нигоі доштан лозим аст.» Дар шуури калонсолон кўдакон мисли мавїудоти мифологњ мебошанд. Калонсолон кўдаконро дўст намедоранд, ё аз оніо метарсанд – намедонам, аммо бояд ягон сабаби їиддие вуїуд дошта бошад, ки чунин їумлаіо навишта мешаванд. Шахсан ман худамро аз ду моіагњ инїониб  мешиносам – ман дар калонсолии худ љарѕи хоб нашудаам ки кўдакон ва наврасонро (!) мавїудоти тасаввуротро аз іаѕиѕат фарѕнакунанда шуморам. Ман гуфта метавонам, ки маіз калонсолон љолибан ба ин чиз ѕобилият надоранд. Ва књ мегўяд, ки секс таъсири хатарнок дорад??  Ин гўё іамчун априори ѕабул карда мешавад. Умуман ибораи  «таъсири ба таври потенсиалњ хатарнок» хеле олиїаноб аст. Ба мафіуми  мазкур іама гуна чизіои лозимиро мансуб намудан мумкин аст.

Ин «сексолог» іозир іам зуд – зуд дар телевизион ба сифати муіаѕиѕ пайдо мегардад. Ман як ваѕтіо ба вай навишта хоіиш карда будам, ки назари худро дар ин мавзўъ дигар намояд –  вай ба ман посух надод.