Ба саіифаи аслњ

Роі ба сўи Шуури Пок

 

Маїмўаи маѕолаіо 01

 

(Маѕолаіо 001 - 100)

 

 

 

0045. Скво:

«Модар!».

 

Ба ман духтаре мактуб навишт ва дар мактуби ў чунин їумла мавїуд буд – «ман дар хонаи худам іама гуна кампири тоѕатфарсо ва аз он іам бадтарро ба сифати модар  пазируфта метавонам, іатто агар вай кампири іамсоя бошад іам, аммо тоѕат кардан ба іузур доштани МОДАРИ ХУД!...».  Ин їумла дар  ботини ман іамин гуна фикр пайдо кунонид, ки модар дар зиндагии одам чњ наѕше дорад  ва чаро маіз нисбат ба вай муносибати номатлуби возеі ба вуїуд меояд (МН). Ман итминон дорам, ки мутлаѕан  іамаи одамон нисбат ба модарони худ ІН эісос мекунанд. Ман одамони зиёдеро дидаам, ки дар ошхонаи худ нишаста дар бораи муѕаддас будани модар сухан мегўянд, аммо ман бо ягон одаме вонахўрдаам, ки зимни муоширати іаѕиѕњ ба вай іусни таваїїўіи зинда зоіир намояд, шодмон бошад ва ба ин муошират саъю кўшиш намояд.

Ман ба он духтар їавоб навиштам, ки ба ман сабаби маіз нисбат ба модар ба вуїуд омадани МН-и махсус маълум аст. Охир, модар шахсе мебошад, ки аз рўзи таваллуд шуданат іар рўз туро ба иїро кардани коріое, ки иїро кардан намехостњ,  маїбур менамуд. Таніо маїбур намекард, бар замми ин їазо низ медод, іангома бунёд менамуд ва бо ин туро гирифтори ІН –е мекард, ки барои ту махсусан дарднок буданд. Дар іамон лаізае, ки ман сатріои мазкурро менавиштам, дар ман чунин сарфаімравии возеіе ба вуїуд омад-  волидайн бо баіонаи барои хушбахтии ту кўшиш намудан, рўз ба рўз санъати устодии худро ба сатіи баландтар мебардоранд, то ки дар ту ІН-и равшантар зуіур намоянд. То ин ки бо кўмаки ІН-и мазкур туро  идора карда тавонанд ва ва ба иїро кардани он коре, ки ОНІО лозим медонанд, маїбур бикунанд.

То 13 солагњ зиндагии ман  ЗН-и доимии зич буд (вай чунон таіхонаи љамноку рутубатноке буд!!!) – новобаста ба он ки ман соіиби «іама чиз» будам ва новобаста ба он ки модари ман дар муѕоиса бо падару модарони дўстон ва іамсинфонам бо ман аз іад зиёд бераімњ намекард. Дар айни замон ман іамон ваѕтіоро мисли дар банди љуломњ ѕарор доштан ба хотир меорам. Ваѕте ки ту іеї кор карда наметавонњ – ба ѕадри дилхоі хобидан, хўрдани чизіои ба ту хушоянд, хобидан дар іамон ваѕте, ки хуфтан мехоіњ, сайру гашт накардан дар он їое, ки мехоіњ, дўстњ кардан бо шахси ба ту маъѕул ва амсоли иніо. Тартиб додани рўйхати чизіои ба ту мамнўъ буда маъно надорад, чунки іамаи он чизіое, ки іаѕиѕатан ту оніоро мехоіњ, барои ту тамоман манъ карда шудааст. Дар ин соліо модарам дар мавѕеи диктатор ѕарор дошт – ваѕте ки ба ман ягон кор манъ буд, вай овози худро даішатноку сард намуда мегуфт «Ман ба ту анїом додани ин корро манъ мекунам. Аз бори чандум бояд ба гапи модар гўш диіњ?» Баъдан маърўзаи вай бо овози сард шурўъ мешуд. Умуман іамон ваѕтіо вай бо їиддияти ниіоят сард ва асабоният муносибат мекард ва ман дар ин мавридіо аз он хеле метарсидам.

Ваѕте ки 13 сола шудам, хоіишіои ман бо консепсияи модарам, оиди  духтарбача бояд чњ гуна бошад, ба зиддияти махсусан сахт дучор шудан гирифт ва тамоми зиндагии ман ба ранїу машаѕѕат мубаддал гардид. Ман аллакай худро аз чизіои дилхоіам манъ карда наметавонистам, чунки  тавре ки модарам аз ман талаб мекард зистан аз имкон берун шуд. Барои іамин ман шабіо баромада мерафтам, бо писарбачаіо алоѕаи їинсњ мекардам, тамоку мекашидам, менўшидам, маводи мухаддир истеъмол менамудам, дар клубіо вактгузаронњ мекардам, дашноміои ѕабеі медодам ва љайраву іоказо.

Іар як рафтори ман модарамро ба азобіои даішатнок љуттавар мекард, аммо алъон ман дар диктатор будан аз вай дасти кам надоштам, ман бадхашмона іимоя намудани манфиатіои худро ёд гирифтам. Он гоі модари ман шакли нави шиканїа додани манро фикр карда ёфт. Акнун їазои вай іеї гоі тамом намешуд. Вай манро бо пурѕувваттарин тараіум бар худ аз пой дармеовард (ТБХ). Агар ман ба хона шаб меомадам, дар он їо на одам, балки ким - чизеро бо рўи аз гиря варамида вомехўрдам. Хона пур аз бўи бади ѕатраіои доруи ѕалб буд. Овози омехта бо гиря ба ман бо даъвоіои беохир дармеафтод – «ту чњ тавр намефаімњ, ки ин тарзи зиндагии ту даішат аст, вай туро нобуд мекунад… Ту шабіо дар ким –куїо мегардњ, дили ман аз тарс аз барои ту реш- реш мешавад… Ин тавр ки бошад тамоман ба хона наё!... Охир барои чњ ту рафта истодаи???» Ана іамин гуна сели бемантиѕи дарду азоб дар ІАР ЯК БОРЕ, ки ман ягон кори нодуруст мекардам, ба сарам фурў мерехт. Ваѕте ки ман ба меімонњ мерафтам ва то беваѕтии шаб дар он їо мемондам, мехостам, ки шаб дар он їо бимонам, аммо аз гунаікорњ дар назди модарам азоб мекашидам. Медонистам, ки вай намехобад, дар бораи ман фикр мекунад, азоб мекашад, аммо іамин ки ман ба хона медаромадам вай боз маро муттаіам мекард, ки ман чунин сангдил іастам.

Іамин тариѕ, ман іарчанд чизеро ки мехостам іамонро мекардам, бо вуїуди он тамоми рафторіои ман  бо эісоси гунаігорњ (модари ман бароям ин ѕадар азоб мекашад), таассуф (охир вай маро дўст медорад, вай ба ман некњ мехоіад, модари бечораи ман), шарм (ман фосиѕ іастам, амаліои ман фасод мебошанд) заіролуд шуда буданд.  Аз як рўз ба дигар рўз боз  чанд соли дигар низ ба іамин тарз гузашт. Љайр аз модарам боз књ манро іамин тавр азоб дода метавонист? Іеї кас. Барои іамин ІН низ нисбат ба вай махсус мебошанд.  

Ваѕте ки 15 сола шудам, ман бо даішат ва шармандагњ дарёфтам, ки ба модари худ марг орзу мекунам. Дар ман хоіиши куштани вай пайдо намешуд, вале іамроіи вай зиндагонњ намудан чунон тоѕатфарсо гардид, ки мехостам вай умуман зинда набошад. Охир, агар вай зинда бошад,  дар іар їое, ки набошам, манро іама ваѕт эісоси гунаігорњ дар назди вай мушоият менамуд.

Ман гуфта будам ва боз мегўям, ки муносибати волидайну фарзандон дар 99% - и іолатіо маіз іамин тавр  мебошад. Волидайн зўроварњ мекунанду фарзандон бошанд барои ин амал ба волидайни худ нафрат доранд, чунки бо одаме, ки іар рўз туро ба кори дилнохоі маїбур мекунад, меір доштан имконнопазир аст. Ман дар тўли зиндагии худ ягон бор надидаам, ки муносибати волидайн бо фарзандон аѕѕалан як каме самимњ бошанд. Муносибатіои мазкур як сели доимии даъвоіо, айбїўиіо, нороіатиіо ва нафрат мебошанд.

Гоііо  «оилаіои хуб» низ вомехўранд – яъне чунин оилаіое, ки дар оніо іам айнан іамин гуна іодисаіои тасвирнамудаи ман рўй медиіанд, аммо дар зоіир дар байни оніо «сулі, дўстњ ва ишѕ» мавїуд аст (аѕѕалан гоі-гоі). Ин гуна муносибатіо фаѕат дар сатіи суліїўёна ба назар мерасанд. Дар пушти сатіи мазкур на камтар аз иніо фишори рўіии сахт пиніон аст ва агар кўдак бо ягон сабаб хоіиши худро исрор кунад, он гоі дунё гўё ба охир мерасад ва волидайн ба фишори даљалонаи дар боло тасвиршуда даст мезананд – нороіатии ба нафрат табдилшавандаро эісос мекунанд. Ин то андозае аст, ки кўдак кўшиши пуштибонњ намудани хоіиши худро мекунад. Вайро ба воситаи тараіум бар худ, консепсия дар бораи вазифа, дар бораи «хуб» ва «дуруст» ва љайраіо фишор медиіанд. Ва кўдак ба хубњ сарфаім меравад, ки агар як каме аз ин хатти кашида берун барояд, муносибатіои «суліомез» ба охир мерасанд ва ў ба іамлаіои рўіњ дучор  мегардад. Тарс аз іамин чиз ўро маїбур мекунад, ки то лаізаи охирин аз чаіорчўбаи барояш сохташуда берун набарояд.

Дар «оиліои хеле хуб», аввалан зўроварии волидайн дар шакліои  хеле боназокат ва наїиб ифода гардидааст – «мо оилаи хуб іастем -ку», агар танбеі додан лозим бошад, он гоі хеле паст ва дар зери лаб, агар шармсор ё сарзаниш кардан зарур бошад, он гоі тавре бояд амал кард, ки кўдак инро фаімад: беітар аст, ки мустаѕиман дар айни замон сари худро бо тавозўъ хам кунад, іоло ки љазаби мо шакли беназокатонаро нагирифтааст ва дар ин іолат мо хеле шармсор хоіем шуд». Дувуман дар чунин оилаіо кўдакон ба таѕдир тан додаанд, шикаста шуда воѕеан аллакай мурдаанд. Оніо ба пурра фурў нишондани хоіишіои худ розњ іастанд ва дар іаѕиѕати іол, агар 15 сола бошанд іам, кайіо пир шудаанд. Чунин кўдакон іатто дар мавридіое, ки  волидайни оніоро  барои фармонравоњ кардан ва фурў нишондани  хоіишіо танѕид менамоянд, ба хотири іимояи падарону модарони худ эътироз баён мекунанд. Ба андешаи оніо волидайн барои мо таніо некњ мехоіанд, дар іаѕиѕат оилаи мо хеле дўстона умр ба сар мебаранд. Іар хеле ки набошад, ба іар іол иніо волидайни мо мебошанд ва мо бояд… ва љайраву іоказо. Чунин кўдакони  гўё фавтида бо сабаби он ки  хоіишіои шодиоомези худро фурў нишонидаанд, ба роботіо, мўйсафедон табдил ёфтаанд. Оніо љайр аз ба таври механикњ пазируфтани арзишіои одамони фавтида (яъне соіиб шудан ба чизу чораіо, маѕом, іокимият, бо оилаи худ), ташкил намудани оилаи «дуруст» ва идома додани даврзании нави гирдоби љамгиниіо дигар ба іеї чиз ѕудрат надоранд. Чун ѕоида кўдаке, ки муносибатіояш бо волидайн хуб аст, кўдаке ки худи ў муносибатіояшро бо падару модараш хуб мешуморад, дар оѕибат маълум мешавад, ки хунсо аст. Яъне одамест, ки   саъю кўшиши ў барои озодњ баріам додатшудааст, ва шояд ў ин озодиро іеї гоі соіиб іам набуд, одаме, ки зўровариро дар  іаѕѕи худаш роіат ва надоштани хоіишіои шодиомезро як чизи  гуворо мешуморад.

Ана боз як чизи аїиб – зиндагии ман ба іар тарзе ки таљйир наёбад, модари ман іамеша норозњ буд. Ваѕте ки ман 18 - сола шудам, аз шакли  дайдуёна зиндагњ кардан даст кашида дар хона хоб мекардагњ шудам. Вай низ акнун оромтар хоб мекард, аммо норозигии вай аз ин іеї гум намегардид. Оташинии вай камтар шуда буд, вале хеле миїинг гардида буд.   Вай іамеша сабабіоеро пайдо мекард, ки дар натиїаи оніо «аз барои ман шуда» азоб мекашид. Азобкашии ман аз накардани коріое, ки кардан мехостам, кам набуд, ки модарам ба хотири он, ки худаш азоб мекашид, манро низ ба таври илова ба азобкашњ маїбур мекард («Охир, чњ тавр ту ба азоб кашида истодани модарат оромона нигоі карда метавонњ!»). Модарам бошад іамеша ранї мекашад, вайро бо іеї чиз, бо іеї гуна таљйироти зиндагњ аз азобкашњ халос карда намешавад, чунки азоб кашидан (яъне ІН эісос намудан) интихоби вай аст, ин іамон чизест, вай бо он бемаънигии зиндагии  худро фурў менишонад.

Модар (іамин чизро муваффаѕона ба хешовандони дигаре, ки ба ўідаи оніо вазни умдатарин дар тарбия гузошта шудааст, мансуб донистан мумкин аст) - зўровари асосњ дар зиндагии іама гуна  одамон мебошад, чунки іамин одам туро дар шакліои фасодтарин тўли чандин соліо таїовуз кардааст. Вай ин корро бе гирифтани муїозот мекард, чунки сохти їамъияти мо іамин гуна буд. Консепсияіо низ іамин тавр іастанд, чунки мо оніоро бо шири худи іамин модар мепазирем. Тарсіои дар натиїаи кундзеінњ ва надоштани хоіиши ба возеіият соіиб шудан пайдо гардида іамин гуна мебошанд. Инро дар хотир доштан зарур аст – вай аз он ки худаш ва туро азобу машаѕѕат медиіад, лаззат ба даст меорад. Аз їумла аз ту ѕасд мегирад, чунки ту ба мурда табдил ёфтањ. Зўроварии модар ба фарзанд чунон маъмулњ, «дуруст» ва ногузир аст, ки аљлаби ѕироаткунандаіои маѕолаи мазкур шояд ѕаіру љазаб эісос намоянд – «охир, дар бораи модар магар іамин тавр менависанд!» Оніо зўроварии мазкурро сафед карданњ мешаванд, тарбия ном мениіанд ва амаліои накукорњ ба хотире чизе, меіисобанд ва љайраву іоказо. Ин фаѕат гувоі бар он аст, ки чњ тавр як чизи нодурусту ноѕис дар майнаи аксари мардум наѕш бастааст ва іатто барои софдилона нигоі кардан ба іодисаіои  рўй додаистода кори їиддњ зарур аст.