« Maja »

Том 1: « Форс-минор »

Глава 03

Соба, исполнета со опојни мириси, топла када, билен чај, чист кревет - тоа е катарза. Мојот престој за неколку дена... Рам бил во право - никогаш не сум доживеала такво огромно задоволство од толку вообичаени работи, како шро се топла вода и кревет. Заспав така цврсто, да кога се разбудив, ми се чинеше дека пролета момент, но на часовникот покажуваше дека поминале околу три часа. Сега е само седум часот, но судејќи според мракот во собата, надвор е темно. Продира низ густата завеса светлина, која доаѓа кој знае од што - во тој свет, сеуште не знам ништо, дури и локацијата на прекинувачот.

Уморот се уште се чувствува, но љубопитноста ме тера да ја напуштам собата. Гладен тигар е полесно да се запре од парче месо, него мене од нов живот кој ме чека некаде надвор. Скокајќи од нетрпеливост, облекувам фармерки, џемпер и излегувам надвор. Светлината доаѓа од мали тркалезни улични фенери. Исто како и во Стариот Арбат! – ми избега мислата, а потоа исчезна меѓу кривините на нови впечатоци.

Шафи седеше во близина на дрвеното пристаниште во пластичен стол. Со кого ли зборува... Аха, ме виде и веднаш скокна, појде да ме пречека.

- Како се одморивте, госпоѓо?

- Одлично!

- Ви нешто недостасува?

(Се разбира дека секогаш нешто ми недостасува! Затоа сум тука...)

- Не, не, за сега имам се. Ако ми затреба нешто – ќе кажам.

- Cигурнo да ми кажете ако нешто не е во ред. Јас ќе направам се што е во моја моќ да се чувствувате тука како во рајот - тој тоа го рече со такво чувство, да сакав да го разубедам и да го уверам дека не сум карактерна и дека не ми треба толку многу. – Што ќе порачате за вечера? Пардон, но месо не може да добиеме денес, дури утре.

- Јас сум целосно задоволна со било кој зеленчук, само да не е луто... ве молам - не луто! – спомените ми се уште свежи за изборот на индиската кујна во Делхи, по што еден час јас не го чувствував јазикот, така што ова ми е од витално значење да му објаснам на индусот дека апсолутно не ми треба лута храна.

За човек кој патува во Индија да му се пренесе на готвачот идејата дека не сакате зачинета храна – не е едноставно. Фразата «не луто» може да се толкува како "без зачин", а индиската храна без зачини – е исто што и свадба без невеста. Фразата "not too hot" може да се разбере како "не премногу жешка", и ладната храна исто така, нема да му се допадне на вашиот стомак. Круна на целата операција, потврдена со сложени изрази на лицето, ќе биде среќно лицето на готвачот, кој конечно те разбрал, но не смееме да заборавиме дека тоа што за индусот "не многу луто", може да те изгори од внатре.

Шафи согласно климаше со главата.

- Сфатив, јас сфатив не луто... Сите странци, така бараат, па затоа не грижете се - се уште никој не бил незадоволен од храната. Мајка ми многу добро готви.

- Па, нешто за десерт со билен чај, што беше во собата.

Тој се насмеа задоволно.

- Тоа е специјален чај - кашмирски. Дали ви се допаѓа?

- Да, но од што е тој?

Тој наведе голем број на зборови, кои не ги разбирам.

- Дали може да се купи во продавница?

- Ма, не! Во продавница - тоа е се без врска во продавница – копија. Тревките за чај се собрани во планините од моите сестри. Се верува дека само немажените девојки можат да го направат тоа, инаку чајот нема да има вкус.

- Зошто само немажените?

(А… тоа значи ако не си мажена - тоа значи дека си девица, добро јасно...)

- Затоа што сеуште не се раскрвавени.

- Па, да, се разбира... - не можам да бидам искрена во такви ситуации, потврдувам глупаво, смешкајќи се, а навистина ми се гади од неговиот идиотски морал, и од неговото однесување. Но веќе не можам да го запрам разговорот, се вмешувам во пријателски скапан разговор. – Имаш ли голема фамилија?

- Да, четири браќа и три сестри, како и моите роднини! А колку внуци! Госпоѓо, наскоро ќе има свадба кај еден од моите братучеди, моето семејство, ќе биде многу среќно да те покани.

Присуство на индиска свадба... но што, ми се допаѓа оваа идеја, иако ни приближно не можам да замислам што е тоа, само сум видела на филм и судејќи по тоа, индиските филмови, очигледно се наменети да претставуваат одраз на индискиот живот врз основа на дијаметрална спротивност.

- Доколку до тогаш се уште сум тука, сигурно ќе дојдам.

- Па зарем не е до вас, дали ќе бидете тука, или не?

Токму со такви прашања целиот мој живот ме давеше мојата мајка. Таа не можеше да разбере дека јас немам поим кога ќе се вратам од уште една ноќ надвор - како да знам кога ќе имам желба да си одам од таму? Можеби веднаш, или пет минути подоцна, а можеби и таму ќе сретнам страстно момче, и ќе посакам да поминам со него една недела или две? И како тоа може да се планира? Отсекогаш ми било мака од таквиот пристап кон животот, кој таа се обидуваше да го наметне врз мене - сакаше да ја следам - решила да се вратам дома во девет, значи морам да се вратам најмногу до десет, а уште ако и си ветила некому (посебно на нејзе) да се вратиш до девет, значи и да се појави Шива пред тебе во сите негови инкарнации - мораш да го исполниш ветувањето дадено на неа... "Не прашувај за простување, туку направи го она што е ветено..." Така сакаше да го направи мојот живот, но по ѓаволите - нека се обиде да ме фати!

- Дали ќе сум тука или не - зависи од моите желби, и како можам да знам што влијае на моите желби?

Замолкна, очигледно не очекуваше да слушне од мене нешто такво како одговор на едноставното прашање. Туристите се ретко такви, освен кога тие имаат лошо варење. Уште некое време Шафи молчи, очигледно од учтивост да стави до знаење дека тој ги почитува длабоките мисли, и потоа ја променува темата и ме повикува да се доближам до водата – таму,каде што има столчиња.

Ален ми го престави како негов брат. ... Не изгледа како еден индус, и покрај фактот дека има темна кожа и темна коса. Сакам лежерно флертување. Го гледам, но не... минливо разочарување - Ален не е по мој вкус. Да, и јас не ги ставам индијците во списокот на можни љубовници...

Сепак задоволна сум, очигледно, Шафи и неговиот брат, кого допрва го приметувам само на работ на свеста, механички пружајќи ја раката и пропуштајќи го неговиот поздрав, свесна дека што помалку се мешаат со моите мисли и каприци, толку подолго ќе се задржам кај нив.

Застанувам, ги слушам своите чувства, и од никаде состојба на безгрижно уживање, како кога не сакаш да правиш ништо, да кажеш ништо, но во исто време, тоа не е мрзеливост, не е апатија, туку нешто сосема спротивно. Оваа ведрина е неверојатна - тоа е активност, но нејзината активност е скриена, таа се изразува како вруток на цврстина на чувството на живот, како богатство на доживувања на вкусови и тонови, тоа не може да се мери, да се објасни со зборови, но јасно го чувствувам тој густ тек на спокојство, кое како да се соединува со темните бранови на езерото под моите нозе, вовлекувајќи во себе и мојот сон со визијата на храмот, и сета неуредна смеса од првите впечатоци за Индија. Како неверојатно, кога суетата на надворешниот свет лета над површината на невидлива сфера, а во оваа сфера, јас го живеам мојот живот - таму има нежно сонце, радост и исчекување, постои нежно-сино пространство, кое е исполнето со златни најдобри теми. Кога секогаш би можело да биде вака... Ако ова искуство е постојано со мен ... тоа е невозможно, не е можно... животот - е серија од плитко и длабоко, и каде можам да најдам повеќе од оваа длабочина? Сигурно не во разговорите со Шафи и неговиот брат...

- Вие не се плашите да патувате сами? - Ален имаше низок и пријатен глас.

- Не, јас ретко од нешто се плашам.

- Сите европски девојки се вакви?

- Не знам... Не, претпоставувам. Никако. Девојките најчесто се заинтересирани за нешто, за што не треба храброст.

- А што ве интересира вас?

- Не знам. Пребарување за нешто, на што јас се уште не можам да му дадам име.

- Духовна потрага... јасно. Вие сте будист? - Ова прашање ме натера да се насмеам. Па, зошто луѓето секогаш се фаќаат за нешто банално, дури и ако зборуваш отворено за фактот дека ништо не те привлекува?

- Не, не сум религиозна. А ти? - Зошто го прашувам, после се, па разбирливо е дека овој човек не може да биде интересен за разговарање.

Интензивното искуство на комуникација со луѓето во текот на минатата година доведе до фактот дека јас мене често ми е потребна една или две реченици за да видам колку може да ми биде интересно лицето со кого се дружам. ... или е тоа повторно мојата самодоверба?

- Јас сум муслиман. (И што тоа според него би требало да значи?? Сепак, какво е прашањето, таков е одговорот...) Џаму и Кашмир – е муслиманска држава. Утре тука ќе има голем верски празник. На ова езеро постои островот, а на него - главна џамија, утре таму ќе има многу луѓе. Од раните утрински часови ќе има пеење, ќе се молат, а кога ќе се стемни - целото езеро ќе биде во пловечки свеќи, тоа е многу убаво. Вие сте пристигнале денес? Постојат многу прекрасни места во планините, таму можете да земете коњ... - Леле, супер! Ми се допаѓа тоа.

- Шафи може да ве однесе таму кога ќе посакате.

- Во тоа јас не се сомневам... - да, се разбира, тоа е реклама:)

- А еве го и мојот пријател, јапонец!

Јас не ни забележав како на нашето пристаниште во темнината пријде чамец. Неколку секунди подоцна, од него излезе млад насмеан јапонец - значи, тогаш ќе имам можност да вежбам малку јапонски, кој за сега го учев само од упатството.

- Конбанва! – веднаш дофрлив.

- О! - јапонецот радосно се насмеа, - Конбанва!

- Икага дес ка?

- Генки дес. Aната ва?

Неодредено ги спуштив рамениците. Ја пружи раката:

- Боку ва Хиро дес.

Од зборувањето јапонски можев да идентификувам само неколку зборови и фрази, но тоа е доволно да го разберам тоа што Хиро го кажува. Одговарам, се разбира, сосема примитивни фрази, но тоа не ми смета да се гордеам со својата ерудиција и со периферниот вид да го испитам неговото сложено тело, ментално го соблекувам, и јас нема да бидам јас, ако тој не го чувствува тоа!

Ален со очигледно задоволство гледа на нашиот кус разговор, собран од повеќето основни фрази, како што е "Од каде си?", "Колку години имаш?", "Со кого патуваш?", "Дали ти се допаѓа Индија?", но за едно лице кое не знае јапонски, тоа дефинитивно изгледа импресивно. Јас веќе одамна најдов еден едноставен трик за да го пробијам тој слој на значајност и да го пронајдам во него тој банален пронаоѓач на авторитет и искуство. Доволно е само да се изговорат неколку фрази на различни странски јазици, по можност ретки, да во очите на соговорникот се појави интерес и почитување. За мене овие лица веднаш стануваат неинтересни, често тие се беспомошни и инфантилни. Јас можам да бидам обвинета за избрзани заклучоци, се разбира, но тоа не е заклучок, туку само сигнал, вид на индикаторски тест, и, искрено - ќе има ли некој да бара интересен соговорник, во оној кај кого очите му светнуваат кога ќе види позлатена цедилка? Веројатно не.

Ладно е... ладно, ладно, ладно. Се е наопаку, се е погрешно. Не е она што јас сакав, тоа што барав. Тргнав во Кашмир... идиот... убаво е тука... да, убаво, само не е тоа права убавина, а и не ја напуштив својата работа, за да се вртам тука во сад во средината на шарената бара, трнови почнуваат да ме боцкаат по сите места одеднаш.

Шафи ме повикува за вечера, а јас, не успевајќи да се докажам како комплетен врсканемач во јапонски, си одам, вртејќи со опашката, убедена дека бев рамнодушно придружувана со погледи... На големата дрвена маса, стојат обработени светли садови со храна. И сето тоа е вкусно... едноставно вегетаријански деликатеси. Шафи периодично ѕирка проверува, дали го довршив оброкот. (Добро е, Шафи, не ми досадувај, ќе ти се јавам кога ќе се најадам, не и досадувај на малата госпоѓа). ... Ух, добро, донеси десерт... Шафи свечено носи на послужавник мала брилијантна форма, која, според моите очекувања треба да биде десертот. Со почит, тој го става пред мене и со гордост објавува дека тоа е - посебен кашмирски десерт. Колку само се изненадив кога открив дека тоа е густ гриз! Се свртев кон Шафи, кој изгледа очекуваше поголемо изразување на восхит за тој вкусен десерт.

- Тоа е гриз!

- Да, госпоѓо, тоа е гриз, Кашмирски национален десерт.

- Во Русија, ваков десерт им даваат на своите деца секое утро - не сакам да го вознемирам, па се одлучив да не му кажам, како руските деца се однесуваат кон овој десерт.

- Одлично! Овој десерт ќе ве потсети на дома!

Гризот апсолутно не сакам да го јадам, а исто така и да го навредувам Шафи, и некое време молчам замислено, но сепак одлучувам да кажам сè како што е.

Шафи, не сакам, се разбира, да те навредам, но овој десерт не е за мене. Толку многу го јадев во детството, да успеа да ми досади.

- Жал ми е, госпоѓо, да знаев претходно...

- Не се извинувај, како можеше да знаеш дека не ми се допаѓа?

- Што можам да сторам за вас?

(Се надевам дека, по ова прашање не го свртиш грбот кон ѕидот и заспиеш...)

- Имате ли колачиња?

- Ах, да, колачиња имаме, сега ќе добиете.

Добро, му благодарам на Бога, состанокот на цивилизациите дојде до успешно финале.

Засега не ми се спие, уште малку ќе поразговарам со Хиро и Ален. Сакам уште малку повеќе искуство. (Каква бесрамна лага - сакам многу и многу возбудување!)

Свежината на езерото и околните планини, кои беа невидливи од темнината, стануваше уште пореална. Сите беа завиткани во големи волнени ќебиња и седат на пристаништето, говорејќи за било што. ... Не можам да се навикнам на фактот, дека не треба да брзам, јас можам да легнам кога сакам, затоа што можам да спијам утре до колку што сакам... И тоа не само утре, туку и задутре, и по една недела и еден месец подоцна. Напред е несигурност, а јас сум подготвена дури и на фактот да никогаш не се вратам од Индија, и оваа несигурност ме исполнува со радосно исчекување, затоа што во било кој момент може да се случи нешто, што ќе го промени мојот поглед на светот. Со нетрпение го очекувам тоа.

 

<< back

forward>>