« Maja »

Том 1: « Форс-минор »

Глава 14

Убаво е да се разбудам во топло под нежните зраци на сонцето, никаде да не се брзам. Денеска сакам само да шетам, да седам со нотесот под некое дрво, да уживам во сонцето, да напишам сè што паметам од разговорот со Дени, неговите мисли за мистериозните практики на правиот пат, за кои никогаш порано не сум прочитала. Патем, и зошто? Можеби тоа е тајна практика? Ми се допаѓаше да се чувствувам соучесник во таа тајна, посебно за таква тајна, која е поврзана со духовната практика, и би сакала да мислам дека не сум слушнала ништо за оваа практика, само затоа што не е достапна за обичните смртници... Седејќи под широкиот бор, јас сонував за мистични ритуали, иницијативи и појавите на светиот дух, со празен нотес, со широки уши и отворении очи, речиси станав кукла.

По ѓаволите! Така може да се потроши целиот живот на слатки соништа! Како дете сонував секој ден, долго време пред да заспијам, и покрај тоа што овие соништа беа за секакви глупости, тоа ми дозволуваше да паднам во заборав и да добијам барем некое задоволство, затоа што речиси сето останато време морав да го правам она што не сакав и овие обврски постојано висеа над мене како оловно небо, низ кои не навлегуваше никаков зрак на радост. Одлично го чувствувам тој горчлив вкус на олово... а како можам да го знам вкусот на оловото?… а... на реката со момците палевме оган и топевме олово од акумулатори... ја наполнуваш конусната дупка во тулата, се создава тешка пирамида, врела, валкани, горчливи раце... писклив глас на мајка ми, во ушите: "Што ти, девојче, правиш во друштво на овие момчиња? Па, какви се овие момчиња... Зошто не се дружиш со некој... таму". Но, соништата не го променија мојот живот воопшто - мрачни и тмурни секојдневици преминуваа во грди сијамски близнаци на викендот, после кои повторно доаѓаа тмурните секојдневици.

Тоа е онаа подземна темнина во која помина поголемиот дел од училишниот живот – дали се тоа негативни емоции, или што? Навистина ли ТОА може да биде отстрането? Сега тоа не постои, но дали живеам со полна мерка? Дефинитивно не. Мракот беше заменет од страна на сивилото, кое ја менува бојата во зависност од годишните времиња, времето и механичките настанати околности. На лето, тоа станува посветло и ти овозможува да се заборавиш на топлото сонце или во вечерните заладувања, во зима станува досадно, па дури и вознемирувачко, а често прераснува во успорена зимска депресија. Па, колку може така да биде... но сите така некако можат да живеат, ја развлекуваат гумата... но мене таквиот живот апсолутно не ми одговара, сакам да го променам сега во моментов. Но, што можам да направам? Во моментов немам никакви негативни емоции, а со тоа немам ниту што да отстранувам... ОК, така и ќе напишам - немам негативни емоции... Барем јас не ги забележувам. Засега не ги гледам, за да можам да ги отстранам токму сега. Прочепкав по моите записи... Да, нема многу.

Сепак, одлуката да почнам да ги запишувам сите мои мисли и искуства поврзани со мојата потрага, неочекувано предизвикаа неверојатна радост кај мене, толку силна, што сакав веднаш да скокнам и да потрчам некаде, нешто итно да направам - барем тука да се качам на овој висок бор, кој се раширил на хималајското небо, или да истрчам пет километри по зелените патеки, кои во форма на спирала се издигаатво планините... Така почнав да го водам дневникот за својата практика.

Веќе не сакав да седам, и конечно се одлучив да ја погледнам куќата-музеј на Рерих. Во близина на влезот бев пречекана од антички стара, но многу жива старица, која очигледно тука беше надзорник. Таа фрли на мене остар, но не и тежок поглед, што кај мене предизвика непријатност и љубопитност, а во исто време, ниту еднаш не ми се насмевна, ми покажа со прст кон скалите кои водат до вториот кат. Да, тешка надзорничка... Но мене ми се допадна, воопшто не личи на стара баба. И покрај брчките, не постои ништо што би ја поврзала со луѓето од помлада возраст – се создаде впечаток дека сиот нејзин живот изгледала токму вака. Сакав да зборувам со неа, но таа веќе влезе внатре во куќата и ја затвори вратата. Љубопитноста ме тераше напред, па отидов до вратата, толку блиску што јасно го насетив мирисот - мирисот на тешко дрво, кое станува влажно, темно и малку сјајно за време на монсуните, а топло и избледено - под жестокото планинско сонце.

Јас лесно тропнав на вратата, но никој не одговораше, па тропнав повторно, но сега малку поагресивно. Одговор повторно не добив.

- Што сакате, госпоѓице?

Стаписана од изненаденост, како да бев фатена во фактот дека сум сакала да сокријам нешто, се свртев наоколу. Пред мене стоеше еден постар човек, па ми стана јасно дека тој, исто така, живее тука. За разлика од мистериозната жена, тој се насмевна благо, а јас веднаш одлучив дека со него може да се најде заеднички јазик.

- Тука штотуку влезе една жена, постара жена. Јас би сакала да поразговарам со неа. Дали е можно? Можете ли да ја повикате?

- Не, мислам дека нема да можам да ја повикам.

- Зошто?

- Во ова време, таа обично е зафатена, а јас никогаш не ја вознемирувам.

- Дали таа е надзорник во оваа куќа?

Поради некоја причина тој се насмеа.

- Нешто слично, но тоа не е важно... Госпоѓо сега внатре во куќата не може да се оди, затоа отидете до балконот на вториот кат и погледајте низ прозорецот, а потоа можете да ги погледнете сликите овде - тој покажа со раката на левата страна од куќата, и сфатив дека и покрај неговата љубезност, тој не е расположен да зборува, а особено не сака да каже ништо во врска со надзоричката.

Помалку разочарана, се качив на вториот кат и со чудење забележав туристи, кои одеа во круг на балконот, оставајќи отпечатоци од прстите од целиот свет по прозорците. Јас, исто така отидов до прозорецот преку кој одвај можеше да се види затемнетата просторија, која не ми остави никаков впечаток. Отидов до следниот прозорец и видов друга соба маса... столици... комоди... Книги... Па зошто го правам ова?... Се шетам полека на балконот, вртам кон аголот – и доле во малиот двор под големото дрво стојат камени фигури на индиските божества, украсени со портокалови цветови и црвена ритуална пудра. Човекот, со кого јас штотуку зборував, со посебна метла ги чистеше остатоците позади оградата и ги корегираше мирисните стапчиња кои гореа и оставаа остар загушлив мирис, кој, сепак, ми се допаѓаше, па дури и предизвикуваше нејасни сеќавања за нешто што ниту мене не ми е јасно.

Сакав да пријдам поблиску до тоа место, па затоа отидов доле. Надзорникот (или црковниот службеник?) го почувствува моето присуство, се сврте и ме гледаше некое време во тишина, како да размислуваше – дали да разговара со мене или не. Изненадувачки, но неговиот поглед во секој момент се менуваше - од самостоен, љубезен, па дури до тупав, тој се менуваше во нешто доста атрактивно, па дури и почнав да мислам дека ако доволно долго го гледаш во очите, можеш да најдеш нешто, што не можеш да си го објасниш на било кој друг начин.

- Дали дојде да ме фотографираш?

- Не, само сакав да дојдам поблиску.

- Зошто не ги гледаше собите?

- Па што има во нив интересно?

Тој се насмеа.

- Јас не знам:) но секој ден луѓето доаѓаат тука, многу луѓе и сите гледаат преку прозорецот во собата. Некои дури не доаѓаат и прв пат. Јас никогаш нема да знам - зошто го прават тоа. Која е разликата, како кај кого стоел столот или ноќниот медиокритет?

Сепак, тој прилично добро зборуваше англиски јазик, и изгледаше дека сега е расположен повеќе за разговор, отколку пред повеќе од пет минути. Можеби тој беше импресиониран од моето невообичаено однесување - си помислив, и веднаш бев исполнета со чувство на важност, почнав да се чувствувам како неподвижна подуена крастава жаба, која не забележува ништо, освен впечатокот што го произведува кај луѓето околу неа. Ужасно непријатно, затупувачка состојба, многу ме привлекува кон него? Јас фрлив кожата од жабата и повторно станав мала љубопитна девојка.

- Точно, точно, и јас неколку пати погледнав низ прозорецот и сфатив дека правев нешто глупаво.

- А тие, дали ти се допаѓаат? - го привлече моето внимание кон камените божества.

- Не знам што точно, но во овој момент нешто мене ми се допаѓа. Тоа е нешто многу нејасно, за сега не можам да го изразам со зборови.

- Во тоа место има присуство - тој го нагласи зборот "присуство", но не разбрав што сакаше да каже со тој збор.

- Присуство?

- Тие живеат – го рече тоа толку лесно, и во исто време со чувство дека јас не чувствувам, што се почувствував малку нелагодно.

- Кој?

Со мало кимање на главата, тој покажа кон камените божества, и тоа е направено така, што останав во потполна доверба: дека се обидува да ми укаже на нив тивко, како да се плаши дека може да предизвика да нивно незадоволство со тоа што зборува со некој кој не разбира дека тие се живи.

Јас не знаев како да реагирам. Тој не изгледа како психо, или некој фанатик, но се разбира, јас во никој случај, дури и на кратко не можев да замислам, дека тие примитивни, стари, на некои места искршени статуи – се живи.

- Слушнав како зборуваат - тој продолжи да ме гледа зачудено.

- И за што тие зборуваат?

- Не веруваш, нели? – се насмевна.

- Не, јас не верувам. Јас не верувам, не затоа што јас не ти верувам на тебе, туку бидејќи не сум религиозна, и додека со свои очи не видам како тие зборуваат, јас нема да верувам. Нема да можам, разбираш?:)

Тој ме погледна со симпатија, како да гледа глува или слепа.

- За да ги слушнеш и гледаш, не е доволно едноставно да гледаш и да слушаш.

- А што е за тоа потребно?

- Неопходно е да го отвориш своето срце и да веруваш. И не само да веруваш, туку да ги засакаш повеќе од било кои свои роднини и пријатели. (Навистина е смешен... да ги засакам повеќе од своето семејство...)

- Ти всушност си видел, како тие зборуваат, или само веруваш во тоа?

- Јас видов, но моите зборови за тебе се празни. Западните луѓе сакаат доказ, и како можам да ти го докажам тоа на тебе? Ако би можела да ја доживееш таа љубов кон нив, која ја доживувам јас, тогаш не би се сомневала. Ти гледаш пред себе камени статуи, но јас гледам живи духови. Ти си се навикнала да гледаш живот во оној што се движи, зборува, се смее, и, за жал, не си навикнала да го гледаш во сè останато. Јас сум за учењето за да го видам духот, каде што можам да го видам, ако е на ова лице - значи на тоа лице, ако тоа е камен – тогаш е камен. Како можеме да го ограничиме Бог во своите манифестации? Ако тој имал мудрост да го создаде овој свет, така и мудроста некако ќе биде доволн за да се прикаже саканото срце во било кое свое творештво.

- Читав за нешто слично во книгите од Рамакришна.

- Да, - очите му светнаа со нетрпение - Рамакришна беше омилено дете на мајка Кали. Таа доаѓаше кај него, кога тој и да посакаше. Тој ја гледаше насекаде, бидејќи ја сакаше толку страсно, да тој не спиеше неколку години. А кога престана да го чувствува нејзиното присуство, се фрлаше на земја и си го гребеше лицето до крв, молејќи ја да се врати. Тој ја сакаше толку страсно, што доаѓаше да го види не како шеф на демонот кој сече глави, туку како мајка која си игра со своето омилено дете. Зарем ти навистина не верувамш дека тоа било така?

- Не знам... Кога читав за Рамакришна и Кали, плачев поради моите преплавени чувства, толку јасно и искрено беше напишано... но сепак за мене еден камен е само еден камен.

- Тоа значи една од двете работи - или се уште не е дојдено времето кога боговите сакаат да ти се откријат, или силата на твојата љубов е сеуште занемарлива.

- Но, така може да помине целиот живот!

- Пссст, тишина:) Зарем мислиш дека ова е исчекување – залудно губење на време? Како кога си на станица и чекаш воз? Не, во прашање е нешто сосема друго. Тоа исчекување - е една молитва, во која ќе го вложиш сето свое срце. Што и да правам, мислам на неа... на Кали. Како заљубена девојка - таа ги мие садовите, готви, зборува со сосетката, но таа ниту на еден момент не заборава на својот сакан.

- Но, како можам да мислам на некој, што никогаш не сум го видела? Се испоставува дека сакаш некој лик?

- Не, прво само веруваш во тоа дека постојат божества – исто како што постојат луѓе. Не знам од каде доаѓаат и каде одат, но верувам во тоа дека отелотворуваат љубов, знаење, убавина, страст, инспирација... - тие највредни нешта, што јас едноставно можам да ги замислам илјада пати повеќе, бидејќи јас сум само мало човече, и не можам да се приспособам на фактот дека во себе го имам тоа, што го имаат во себе Тие. И ако твојата вера е доволно силна и очајна, еден ден ќе се разбудиш наутро, ќе почнеш да ја работиш својата секојдневна работа, ќе се свртиш и ќе го видиш бог, кон кого си се поклонувала целиот свој живот до денес.

- Дали на тебе ти се случи тоа?

Молчи.

- Дали ти се случило тоа? Зошто не сакаш да зборуваш за тоа?

- зареем ќе поканиш трето лице во својата спална соба, кога ќе ти дојде твојот љубовник?

(А што да не – не би било лошо да се проба...:)

- А како тогаш Рамакришна? Тој кажуваше за неговите средби со Кали?

- Рамакришна можеше да си го дозволи тоа, и не само тоа. Тој и самиот стана бог, а бог може да прави што сака... за разлика од оној кој го обожува него. Не можам да зборувам за својот однос со бога. И не верувај им на оние зборувачи кои викаат на улица, дека тие го познаваат бога. Такви во Индија има многу, но на нив им требаат само твоите пари и внимание.

- Па, како да направам разлика од оние кои навистина нешто претставуваат за себе, од оние кои лажт?

- Ако, паднеш во рацете на еден лажго кој не се разликува од искрена личност, значи дека таква ти е кармата, дека лагата постои и во тебе самата. Не знам како би можела да ги разликуваш. За мене тоа не е проблем. Ако гледам на човекот, а мојата страст кон бог се зголемува, верувам дека тој човек не е лажго.

- А како беше во мојот случај?

- Во случајот со тебе, имав двојна мисла. Ти ми се допадна, но некако нејасно, па помислив дека си дошла во потрага по искуства, како и сите кои доаѓаат тука.

- Па... на некој начин така и беше. Но, имаше уште нешто. Имав сон за Шамбала, и се сетив дека Рерих многу има напишано за оваа мистериозна земја. Така и дојдов до Нагар. А кога ја видов надзорничката, сакав да зборувам со неа, не од туристичка љубопитност, туку затоа што почувствував интерес кон неа, нешто привлечно има во неа... А веруваш ли дека Шамбала постои?

- Ти толку лесно зборуваш за боговите и за Шамбала, како да станува збор за некои екскурзии. Се разбира, верувам дека постои, но таа не постои така, како би било можно да се замисли.

- На што мислиш?

- Тоа не постои само за обичните луѓе, бидејќи не постои начин да се дојде до неа со нозе, ниту да се открие со некои уреди, бидејќи тоа е во друг свет, кој е вграден во овој свет, што ти го гледаш со свои очи и чувствуваш помош од своите раце.

- Читав некаде дека постои влез во тој друг свет.

Тој се смееше, повторно, преминувајќи нога за нога, го стави настрана, садот во кој ги постави паднатите црвени и жолти цветови. Со таа комбинација на цветна смеса, тој вешто ги допираше усните и очите на статуите, боејќи ги нив до следниот дожд, ставаше грст цвеќиња на нивните нозе.

- Најверојатно си замислуваш некоја магична врата со голем катанец, која кога ќе ја отвориш, ја гледаш Шамбал. Дали е така?

- Па, да, така нешто:)

- За да дојдеш до Шамбала, потребно е да се отвори уште една врата, а таа врата е овде - тој посочи на својот стомак.

Јас никогаш не очекував дека тој ќе покаже на својот стомак:) На глава, на градите, на срцето - тоа ќе беше разбирливо, но на стомакот...?

- Многу важно за мене е тоа што - ти кажуваш дека некаде си читала или слушнала, или тоа е твоето сопствено искуство?

- Засега немам такво искуство, не... но му верувам на својот учител. Тој рече дека ако мојата практика биде упорна, во овој момент - тој повторно посочи на неговиот стомак - ќе почнат да се појавуваат посебни чувства, кои нема да можам да ги помешам со ништо друго, и тоа ќе покаже дека оваа чакра е отворена и имено, тоа е првата врата до Шамбала.

- Ти кажуваш "засега не". Дали си сигурен дека тоа еден ден ќе се случи?

- Јас, секако, не можам да бидам сигурен, бидејќи тоа зависи од силата на мојата љубов, од добронамерноста на боговите, но во последно време јас почнав да чувствувам чудно кршење на стомакот во близина на папокот, нешто како да се обидува да се пробие... или како некој извор сака да се отвори, да ја пробие вратата преку дебелиот слој на земјата. Ова чувство е непознато, но пријатно, и знам дека ова не е болест, затоа што кога го имам ова чувство, мојата страст кон боговите станува особено силна.

- Сакаш да кажеш, тука во Кулу, нема никаков влез во Шамбала?

- Не, се разбира.

- Значи дека Рерих е лажго?

- Лажго? О, не... мислам дека тој беше сонувач. Или можеби тој зборувал, дека го нашол тука Шамбала, во фигуративна смисла? А можеби и да се воспостави поблиска искра на безвредни луѓе да копнеат по бог, кои никако да прераснат во пламен? Можеби тој намерно отишол во оваа лага за да ги разбуди луѓето од нивната дремка? Не знам за ова, се разбира, но тој не личеше како лице, на кое му треба внимание или пари. Тој личеше на искрен трагач.

Блицот на фотоапаратот не заслепи двајцата, па се сетив дека јас сум во музеј. Над нас висеше една група на туристи со безгрижни, рамнодушни лица, тие ме гледаа мене и мојот соговорник, како и ние, исто така, да сме само експонати. Надзорникот во еден момент стана сосема друг човек – вообичаен индус со глуп поглед, кој лошо зборуваше англиски јазик.

- Госпоѓо, овде има многу убави места во планините. Јас силно ви препорачувам да одите утре во одмаралиштето Чандракхани. Мојот син може да биде вашиот водич, тој нема да ви земе многу пари.

Јас бев изненадена од промената, па осетив како не обви облак на незадоволство. Неможејќи да разберам, јас го поддржав започнатиот разговорот со него.

- Па добро... и самата планирав да прошетам во планините... но можеби не утре, бидејќи имам...

Надзорникот тука ме прекина.

- Госпоѓо, јас препорачувам да отидете утре до одмаралиштето.

Преку упорното апсурдно изразување на неговото лице, кај мене нешто светна, поради што веднаш ме натера да се озбилам, да бидам тивка, сериозна.

- Во ред. Сакам да одам утре изутрина.

- Па утре наутро, Раџ ќе те чекам надвор од хотелот. Каде сте сместени?

- Нагар Кастл.

- Ох, тоа е скап хотел – со почит кимна со главата. - Значи, утре во седум часот наутро.

- А кога пак ќе можам да те видам? Ти си тука секој ден?

- Се е во волјата на боговите, госпоѓо - и земајќи ја својата метла, тој продолжи да ги чисти остатоците и да ги фарба носовите на слоновите и на човечките фигури.

 

<< back

forward>>