« ՄԱՅԱ-3 »

« Ամուր գետեր մարմարե քամի »

Գլուխ 04

Նա երազում տեսնում էր ինչ-որ ահավոր բան, կամ ծնողներն էին, կամ` դպրոցը: Ինչ-որ ահավոր ու կպչուն բան, որը կպչում է ու կախվում նրանից, ինչը չես կարող ոչ թափահարելով պոկել, ոչ էլ ջնջել: Ինչ-որ պահի Անդրեյը իր մեջ հասկացավ, որ դա երազ է, բայց ջանքերը չբավականացրեցին, որպեսզի նա արթնանա և դուրս գա այդ հորձանուտից, ու նա նորից խրվեց այդ ճահճի մեջ: Նա տեսնում էր պատմության մի տարբերակ, որը նրա հետ տեղի է ունեցել մի քանի տարի առաջ, երբ մայրը զանգահարեց ու կպչուն և ագրեսիվ կերպով սկսեց պնդել իր գալուստի համար` որդուն «տեսակցելու» նպատակով: Անդրեյը պատկերացրեց, թե ինչպես այդ դուրսպրծուկը կմտնի իր սենյակ, ինչպես կսկսի «կարգի բերել սենյակը»... նրա գլխին տեղացող հիմար հարցերը` կերե՞լ է նա ինչ-որ բան ու թե հատկապես ի՞նչ է կերել, ծաղրանքի առարկա կդարձնի նրան տղաների առաջ: Նախկինում նա մտքում անգամ իրեն թույլ չէր տա մորը անվանել «դուրսպրծուկ», բայց բավական էր մեկ ամիս բնակվել հանրակացարանում, որպեսզի սկսել անվանել իրերն իրենց անուններով: Շատ բան էր փոխվել մեկ տարում, այժմ նա նայում էր բարձունքից նրանց վրա, ով գալիս էր պարապմունքների տնից. ինչպես պարզվում է իրականում մեծ տարբերություն է բաժանում նրանց, ով ապրում է ծնողների ու նրանց մեջ, ով սկսել է ինքնուրույն կյանք վարել, հատկապես հանրակացարանում, այդ ամենաբազմազան բնավորությունների ու սովորությունների կույտի մեջ:

  Նա, իհարկե, անհանգստանում էր հանրակացարան տեղափոխվելուց առաջ, քանի որ փոփոխվելու էր ամեն ինչ, ընդհանրապես ամեն ինչ, ու թեկուզ այդ փոփոխությունները ցանկալի էին ու անգամ շատ հաճելի, քանի որ ծնողական խնամակալությունից դուրս գալու պահանջը վերջին տարիներին սևեռուն միտք էր դարձել նրա համար, այնուամենայնիվ սարսափ կար նրա մեջ: Նա կանխազգում էր, և ցանկանալով դա, և միևնույն ժամանակ վախենալով դրանից, որ նրա ամբողջ կյանքը կպտտվի կոորդինատապես, առանց ետ դարձի հնարավորության: Այդպես էլ եղավ: Նրա բախտը բերեց, որ նրան բնակեցրեցին երկու հինգերորդ կուրսեցիների հետ. մարդիկ, որոնք նրան թվացին այլմոլորակայիններ: Նրանք ունեին զարմանալի պարզ ու ցինիկ հայացք աշխարհի հանդեպ, սկսած ուսումից մինչև, թվում է թե կյանքի անձեռնմխելի ու ինտիմ ոլորտները, այդ թվում նաև վերաբերմունքը ծնողների հանդեպ: Անդրեյը կատարելապես ցնցվեց, երբ նա առաջին անգամ ներկա եղավ Մաքսի ու Իլյաի միջև խոսակցությանը իրենց ծնողների մասին: «Կոպտություն» բառը ինքն իրենով բավականին կոպիտ չէ, որպեսզի արտահայտի այդ ֆանատիկ տհաճությունը, ու ընդհանրապես անծածկ ատելությունը, որոնք նրանք այդ խոսակցության ընթացքում արտահայտում էին: Դա շատ ապշեցուցիչ էր, որ փոքր քաղաքում, որտեղից եկել էր Անդրեյը, տղաներից, ինչքան էլ որ նրանք «ձեռքից գնացած չէին», իր կյանքի տասնութ տարիների ընթացքում ոչ մի նման ու անգամ մոտ բան նա չէր լսել: Ծնողների նկատմամբ հարգանքը պահպանվում էր բավականին խստորեն: Եվ հանկարծ այստեղ պարզվեց, որ Անդրեյը սարսափելի գավառացի է, ով ընդունում է հաստատված կանոնները ինչպես աստծո կողմից տրված: Պարզվեց, որ Անդրեյը ոչ միայն մամայի բալա է, բայց նաև` անկիրթ: Մաքսը ծիծաղելով բացատրեց նրան, որ ծնողների հանդեպ հարգանքի Օրենքը գոյություն ունի ընդամենը մի քանի տասնյակ տարի, և որ հենց «Օրենսգիրքը» համեմատաբար նորաձև ներմուծություն է, որը, ինչպես և մնացած ամենը, ինչը ծնվել է մշակույթից, ժամանակի ընթացքում կհասնի անկման կամ անգամ կտապալվի:

  Այդ ժամանակ Անդրեյը վախով սկսեց փորձել իր ներքին երկխոսության մեջ օգտագործել իր ծնողների հանդեպ այն, ինչը հասել էր իր ականջներին բարձր կուրսեցիների խոսակցությունից: Առաջին անգամ նա շշուկով համարձակվեց արտաբերել «իմ մայրը դուրսպրծուկ է» արտահայտությունը միայն արտաքնոցում, համոզվելով, որ նա մենակ է ու ծածկելով բերանը ձեռքով: Անգամ տնքում էր նա արտաքնոցում փոքր զգուշությամբ: Այն, ինչ նա այդ ժամանակ զգաց, նրան շատ դուր եկավ ու նա սկսեց լայնացնել իր փորձը այդ նոր ոլորտում: «Իմ մայրը դուրսընկած է», «իմ մայրը փթած հիմար է», «իմ մայրը անասուն է» ... նա փնտրում էր նորանոր, ամենակոպիտ վիրավորանքները ու հայհոյանքները, ու ստանում դրանից մեծ բավականություն: Հնարավոր էր, որ նա այդ ժամանակ ստանար ինչ-որ մեղավորության կոմպլեքս, քանի որ մշտապես առաջանում էին խղճի խայթումներ: Հենց այդ ժամանակ նա հասկացավ, որ «խիղճը» ինչ-որ գաղտնի, մարդու հոգեկանի ինչ-որ հորինված խորության մեջ ապրող, համարյա անձնավորված է ու օժտված է սեփական մոտիվացիաներով ու գործողություններով, իսկ դա նույն մեղավորության զգացումն է: Չգիտես ինչու այդ պարզությունը նրա վրա զարմանալի մեծ ազդեցություն գործեց` նույնն է, թե ապրել պոտենցիալ անխիղճ ու ագրեսիվ բանտապահի հսկողության տակ, ու հանկարծ հայտնաբերել, որ դա ընդամենը յասամանի թուփ է, որը խոշորացել է ու դարձել մթության մեջ հեշտ շփոթելի ահռելի ֆիգուրի հետ: Մեղքի զգացումը ընդամենը էմոցիա է, նրա համար պարզ էր, որ այդ էմոցիան լրիվ պատահական է ու չի կրում իր մեջ ոչ մի իրավասու-բարայական բեռ: Ուղղակի էմոցիա, ինչպես ջղայնությունը կամ վախը: Նա գիտեր շատ օրինակներ, թե ինչպես մարդիկ ունենում են մեղքի զգացում լրիվ դատարկ, անմիտ առիթներով, ու հիմա, երբ նրա համար պարզ դարձավ, որ հենց այս հիմարությունն է անվանվում «խիղճ» բառով, նա մի տեսակ թեթևություն ու ազատություն զգաց: Տատիկների ու հարևանների հեռու մանկությունից եկող ճիչերը` «անխիղճ», դադարեցին թվալ նրան դատավճիռ, դրանք բխում են մեծերի, իրերը տեսնելու ու հասկանալու ինչ-որ գաղտնի ունակությունից, որոնք նրա համար անհասկանալի են կամ անգամ անհասանելի են: Այդ ճիչերը այժմ սկսեցին նշանակել միայն այն, որ բոլոր այդ ապուշ, զզվելի կանայք ցանկանում էին, որ նա լինի ենթարկվող ու ղեկավարվող հիմար, որպեսզի նա զգա մեղքի զգացում այն բանից, որ չի ցանկանում անել այնպես, ինչպես նրանք են համարում անհրաժեշտ:

  Անդրեյը սկսեց թռվռալ սենյակով մեկ ինչպես երիտասարդ այծ, երբ այդպիսի պարզ իրողությունը դարձավ նրան հասկանալի: Հոգուց կարծես մի մեծ քար ընկավ` մեղքի զգացման խտացված քար, որը յուրաքանչյուր մեծահասակ փորձում է ներդնել յուրաքանչյուր երեխայի մեջ, գիտակցաբար կամ, թե` ոչ, բայց այդ երեխային իր ծառան դարձնելու նպատակ հետապնդելով: Աստծո մասին միտքը, որ տեսնում ու պատժում է մեղքերի համար, երբեք չի թվացել Անդրեյին թեկուզ ինչ-որ չափով նշանակալի, ու կարդալով գրքեր, որոնք նկարագրում են կրոնական հասարակության կյանքը, նա չէր կարողանում հասկանալ, անգամ զգում էր զարմանք այն բանից, որ մեծերը, այլ հարցերում նորմալ մարդիկ, իրենց ամբողջ կյանքի ընթացքում, սկսած վաղ մանկությունից մինչև խոր ծերություն, անց են կացրել այդ անմիտ հեղեղի մեջ: Եվ այժմ հիմա պարզվեց, որ ինքը նույնպես գտնվել է այդ ամբողջ ժամանակահատվածում բացարձակ նույն իրավիճակում` լրիվ անխելքի, ով ապրում էր վախով լի ինչ-որ գաղտնի իրականության առջև, որը կոչվում է «խիղճ»: Բոլորը ասում են, իբրև «խիղճ կա» կամ «խիղճ չկա», դա մտել է լեզվի մեջ, դա դարձել է ինքն իրենով խոսակցության անբաժանելի տարր, դրա մասին երկար չես մտածում, դրա մասին անգամ միտք չի ծագում երկար խորհելու, ինչպես չես մտածում այն մասին, որ գոյություն ունի երկինք կամ խոտ: Եվ եթե չլինեին նման ընկալումները, որոնք առաջանում են մեղքի զգացում ունենալու ու «տանջող խղճի» դեպքում, նա ինքը կյանքում գլխի չէր ընկնի դիտել այդ հարցը կրիտիկորեն, չէր տեսնի այդ երկու հասկացության լրիվ նույնականացումը:

  Նախկինում Անդրեյը բարձր թերահավատությամբ էր վերաբերվում տարբեր բնույթի փիլիսոփայություններին այն մասին, որ կա «ես», ու արդյոք իրականում կան զգացողություններ, կան Կանտի տարբեր, «ներքուստ գտնվող իրեր», կան Կոնդիլյակի դիտարկումները ընկալումների մասին ու Ֆրենսիս Բեկոնի մտածողությունները տեսողության ու կուրության մասին. այդ ամենը նրա կողմից դիտվում էր ինչպես անպտուղ կեղծիք ոչնչի մասին, բայց  այժմ նա հանկարծ զգաց անգամ շնորհակալության զգացում այդ մարդկանց հանդեպ ու զղջաց, որ աղբն է նետել այդ ամենը: Թող այս ամենը լինի բացարձակ անհեթեթություն, թող դա լինի խոսակցություն ոչնչի մասին, բայց եթե դու ընդունակես մտածել այն ամենի մասին, որ գոյություն ունի արդյոք այն, ինչը գոյություն ունի, կամ գոյություն ունի արդյոք եսը, ու ինչ է իրենից ներկայացնում ուշադրությունը և ինչ է նշանակում, որ ուշադրությունը ուղղված է դեպի ինչ-որ տեղ, ապա վաղ, թե ուշ մտածում ես նաև ավելի ակնհայտ իրերի մասին, ինչպիսին` գոյություն ունի արդյոք խիղճ:

  Դա ճակատագրին` նետված լինել աղբի մեջ, արժանացել են համարյա բոլոր գրքերը, որոնք նա բերել է իր հետ հանրակացարան տնից: Նա ինչ-որ բան վերցրել է դրանցից, որպեսզի կարդա ու դառնա ավելի խելացի, մասամբ նրա համար, որպեսզի տպավորություն գործի նրանց վրա, ում հետ պետք է բնակվի մեկ հարկի տակ: Երկու նպատակներն էլ պարզվեցին լրիվ անիրականանալի: Խելացի դառնալ փիլիսոփայություններ ընթերցելուց պարզվեց անհնար, իսկ Մաքսի ու Իլյայի մոտ տպավորություն թողնելու, ու էլ չխոսենք այն շրջապատի մասին, որ հավաքվում էր երբեմն նրանց սենյակում, որպեսզի նշի այս կամ այն իրադարձություն... Անդրեյը ծիծաղեց, հիշելով իր առաջին ու վերջին փորձը այդպիսի բնույթի, երբ հինգ կամ վեց մարդ ասպիրանտներից ու հինգերորդ կուրսեցիներից հավաքվել էին նրանց սենյակում: Անդրեյը պառկել էր իր մահճակալին ու զգում էր իրեն շատ անհարմարավետ, նա բնակվում էր այստեղ միայն մեկ շաբաթ ընդամենը, ու արդեն ապշահար էր եղել այն բանից, որ նրա անձնական տարածությունը, որ նախկինում կազմում էր մի ամբողջ բնակարան կամ, նվազագույնը, իր սենյակը, հանկարծ սղվեց հասնելով մահճակալի: Եվ նույն պահի նաև պարզվեց որ դա էլ բաղձանք է, որ նրա մահճակալն էլ բացարձակ չի հանդիսանում, ինչպես իրեն դա ներկայացվել էր, նրա անձնական տարածությունը, որտեղ ուրիշները չեն կարող ներխուժել: Անդրեյը նստել էր, մեջքով հենված բարձին ու ոտքերը ծալած, հանգած աչքերը հառած թալմուդին Գեգելի տիպի, ինչ-որ բան նման «Ճշտի փիլիսոփայության», մեռնելով ձանձրույթից ու ի վիճակի չլինելով հասկանալ համարյա ոչ մի պարբերություն, ու փափագին հուսալով, որ վաղ թե ուշ ինչ-որ մեկը կհարցնի, թե ինչ է նա այդպես կլանված կարդում, ու նա միանգամից ցույց կտա գրքի անվանումը ու կտեսնի իր հանդեպ հարգանքի փայլ: Մինչ այդ նրա շուրջը տիրող խառնաշփոթը ընդհանրապես չէր ենթադրում իրադարձությունների այդպիսի ընթացք: Անդրեյը իրեն զգում էր այն անբախտը «Վիայից», որը ստիպված է նստած մնալ ինչ-որ ժամանակ չար ուժերի մեջ, ու նրա մահճակալը մոգական շրջանակն էր, որից այս կողմ չարը թափանցել չէր կարող: Պարզվեց, որ լավ  էլ կարող էր, ու երբ սենյակ մտավ ինչ-որ աղջիկ, արդեն իսկ դզդզված, հյուրերից մեկը նրան գցեց Անդրեյի մահճակալին, այնպես որ նրա գլուխը հայտնվեց սարսափած Անդրեյի ոտքերի վրա ու սկսեց արձակել իր վարտիքը, միաժամանակ բարձրացնելով աղջկա կիսաշրջազգեստը: Անդրեյի գլխում սկսեցին խտանալ սարսափելի կասկածներ, թե ինչպես նա պետք է իրեն պահի այդ իրավիճակում, երբ խեղճ աղջիկը կսկսի դիմադրել բռնաբարությանը ու կանչի իրեն օգնության, սակայն այդ մտքերը պարզվեց իզուր էին, ոչ ոք չէր դիմադրում ու օգնության չէր կանչում: Աղջիկը անմիտ խնդմնդում էր, ու երբ տղան սկսեց իր գործը, ինչի մասին վկայեց նրա շարժումների բնույթը, նա ուղղակի պառկել էր ու դիտում էր մահճակալների արանքում դրված տոնական զարդարված սեղանին: Բայց ինչը հատկապես խիստ զարմացրեց Անդրեյին, դա այն էր, որ, առաջին հերթին, տղաները իր ներկայությամբ բարձրաձայն սկսեցին հերթի կանգնել, իսկ երկրորդը, որ աղջիկը այդ ամենի ընթացքում հանգիստ խոսակցություն էր վարում տղաներից մեկի հետ ինչ-որ առօրյա թեմաների շուրջ: Նրա մահճակալի վրա տեղի ունեցող այդ ամենը նրան թվում էին բացարձակ անիրական: Այն ամենը, ինչը առաջին անգամ նա իր կյանքում սարսափելի վատ որակով տեսաերիզով դիտել էր էկրանին, տեղի էր ունենում հենց իր աչքի առաջ, ու նա այնպես էր գրգռվել, որ վախենում էր շարժվել անգամ, իսկ Գեգելի գիրքը, որով նա փորձում էր ծածկել իր գռգռվածությունը, այժմ նրան թվում էր անվերջ տարօրինակ ու անմիտ, ինչպես և իր ամբողջ անցած կյանքը: Անդրեյի լուռ համաձայնությունից (իսկ նա ոչ միայն հակաճառել, անգամ բերանը բացել չէր էլ համարձակվում) մնացած բոլորը նույնպես հերթով եղան աղջկա հետ, ընդ որում սկսած երրորդից նրանք նախորոք իջեցնում էին իրենց վարտիքները ու շտապեցնում սկզբիններին: Անդրեյը, ով ի վիճակի էր թփրտալ միայն արտաքնոցում, վախենալով արտաբերել ավելորդ ձայն, լրիվ ապշահար էր եղել այդ տեսարանից, երբ մի քանի մերկ տղաներ թռչկոտում են իրար շուրջ ու հերթով շինում այդ աղջկան:

  Այդ պատմությունից միանգամից հետո Գեգելն ուղարկվեց աղբանոց, քանի որ պարզ դարձավ, որ նա այստեղ ոչ մի հնարավորություն չունի: Իսկ Անդրեյը դարձավ ավելի համարձակ ու նստած արտաքնոցում, արդեն այդքան սարսափահար չէր լինում ինչ-որ ձայներ հանելուց: Այդ պատմությունից հետո մի շաբաթ անց, արտաքնոցում նստած, նա հստակ լսեց յուրահատուկ ձայներ, որոնք յուրաքանչյուր նորմալ տղայի համար ունեն իրենց լրիվ որոշված բացատրությունը: Սկզբից նա սսկվեց, հետո տրվելով հանկարծակի իմպուլսին, ինքն էլ սկսեց նույն ակտիվությամբ զբաղվել դրանով, այնպես որ պետք էր լսվեր հարևանին: Դա չմնաց առանց ուշադրության, ու պատից այն կողմ լսվեցին ցածր տնքոցներ: Ամոթն ու գռգռվածությունը մրցում էին նրա մեջ, ու նա որոշում կայացրեց սսկվել ու դուրս գալ հետո, կամ դուրս գալ հարևանի հետ միաժամանակ, ու այդ դեպքում նրանք իրար մասին կիմանան ինչ-որ խիստ ինտիմ բան: Այդպիսի զուգահեռ ձեռնաշարժությունը Անդրեյին թվում էր համարյա սեռական ակտ, ու նրա մեջ առաջացրել էր տարօրինակ զգացում, որը նա նախկինում երբեք չէր զգացել տղաների հանդեպ: Հաղթեց հետաքրքրությունը: Հարևանը պարզվեց այն տղան է, որին նա երբեմն հանդիպում էր միջանցքում կամ խոհանոցում, կարծես երրորդ կամ չորրորդ կուրսից: Անդրեյին հետաքրքիր դիտելուց հետո, նա հանկարծ հրեց նրան ու մտավ նրա բաժին: Տեսնելով, թե ուր է նա նայում, Անդրեյը զգաց ամոթ, նա գետինը մտնելու ցանկություն զգաց, ու այդ նույն ամոթը խանգարում էր նրան տեղից շարժվել, ու նա ուղղակի կանգնել ու նայում էր, թե ինչպես այդ տղան զննում էր դռան վրայով թափվող սպերման: Դա շատ անմիտ էր ու իր պատկերացումներից դուրս Անդրեյի համար: Այն, ինչը տեղի ունեցավ հետո, անգամ շատ դժվար էր հիշում Անդրեյը, այնքան մեծ էր ապշահարությունը, երբ այդ տղան իր առնանդամով մաքրեց մեծ կաթիլ սպերմա դռան վրայից: Բռնելով Անդրեյի ձեռքից, նա հետ մտցրեց նրա արտաքնոց, նստեցրեց զուգարանակոնքին, մի ձեռքով բռնեց Անդրեյի գլուխը իսկ մյուսով մտցրեց իր անդամը Անդրեյի բերանը: Այդ զգացողությունը տարօրինակ հաճելի էր Անդրեյի համար, թեկուզ և ամոթից փակել էր աչքերը: Հետո տղան հեռացրեց ձեռքը Անդրեյի գլխի վրայից, Անդրեյը բեցեց աչքերը ու տեսավ, որ նա դրել է ձեռքերը կրծքին, ու նայելով վերև շարունակում է իր շարժումները: Այդպիսի տարօրինակ դիրքը,  ինչը չէր համընկնում սեքսի մասին Անդրեյի պատկերացումների հետ, անսպասելի գրգռեցին նրան, ու երբ նրա բերանը լցվեց տաք հեղուկով, նա արդեն չէր վախենում, որ դա տեղի կունենա: Անդամը կրճատվեց չափերով մինչև բերանից դուրս գալը, Անդրեյը կուլ տվեց սպերման: Համը բավականին անսովոր պարզվեց, քան նա կարող էր պատկերացնել, մի քիչ քաղցր ու տտիպ:

- Քաղցրիկ առաջին կուրսեցի, - քրթմնջաց տղան, առնանդամը վարտիքի մեջ մտցնելով, ու Անդրեյը մտածեց, թե հիմա հավանաբար ինքը ոտնձգությունների կենթարկվի նրա կողմից, բայց այդ միտքը չառաջացրեց այնպիսի սարսափ, որը սպասվում էր իր կողմից:  Նախկինում նա մի քանի անգամ այդպիսի տեսարաններ եր դիտել ֆիլմերում, որոնցից հետևում էր, որ ցանկացած նորմալ տղա պարտավոր է այդպիսի դեպքից հետո, եթե ոչ ինքնասպանություն գործել, ապա գոնե նվազագույնը դառնալ խանգարված նյարդային համակարգով պարփակված հոգեկան հիվանդ: Դեռևս ինստիտուտ ընդունվելուց առաջ Անդրեյը մի քանի գիրք էր կարդացել իրավագիտության մասին, որոնց մեջ մասնավորապես դիտարկվում էին մի քանի իրավիճակներ կապված տղաների բռնաբարության հետ, ու ուսումնասիրելով այդ նյութերը Անդրեյն ակամա հանգել էր այն համոզմունքին, որ այդպիսի եղելությունների հետևանքներն ուղղակի աղետաբեր են: Բայց ոչ մի այդպիսի զգացողություն Անդրեյը, ի զարմանս իրեն, չունեցավ, այսինքն ընդհանրապես չունեցավ: Կար միայն հետաքրքրասիրություն, հաճույքի զգացողություն բերանում առնանդամի ու սպերմայի առկայությունից, ու գռգռվածություն:

Հաջորդ շաբաթն անցավ կասկածանքների մեջ, թե արդյո՞ք ինքը համասեռամոլ չէ: Այդ մտքերը վախեցնում էին: Անդրեյը տարր առ տարր հիշում էր զուգարանի իր արկածները, ու ինչքան շատ էր հիշում, այնքան ավելի շատ էր այդ ամենը նրան գրգռում, ու այնքան ավելի շատ էր սկսում սարսափել համասեռամոլության ուրվականից: Դա անտեսանելի չմնաց սենյակի իր հարևանների կողմից, ու նրանք սկսեցին պարզել, թե ինչով է պայմանավորված այդպիսի լարված դեպրեսիվ վիճակը: Քանի որ ամոթի զգացողությունը նրանց մեջ ավելի շատ չէր, քան քաղաքավարության ու նրբանկատության զգացողությունները, իսկ Անդրեյի վճռականությունը չբավականացրեց, որպեսզի կտրականապես ուղարկի նրանց, նրանք հարցաքննության ընթացքում հետևելով Անդրեյի դեմքին (ուղղակի ստի դետեկտորի անալոգ) շատ շուտ հասկացան, որ պատճառը ուսման մեջ չէ, ու նաև ոչ այն բանի, որ ինչ-որ մեկը նրան տագնապի է ենթարկում, ու ոչ էլ նա սիրահարվել է, ոչ էլ ծնողների կողմից հետապնդման պատճառով է, բայց ամեն դեպքում, պատճառը մի բանի մեջ է, ինչը կապված է սեքսի հետ: Դե իսկ եթե դա կապված է սեքսի հետ, ու եթե դա սիրահարվածություն չէ… մի՞թե վեներական հիվանդություն է: Բայց դա մանրուք է… բայց ոչ, դա էլ չէ: Դե իսկ ինչ է մնում… կռահողաբար նայելով միմյանց վրա, նրանք համարյա թե խորով բղավեցին, - քեզ բռնաբարե՞՞լ են:

Հաջորդեց լուրջ խոսակցություն, ինչպես տղամարդը տղամարդու հետ, որից Անդրեյն իմացավ, որ համասեռամոլության ախտանիշն իրեն չի սպառնում: Բացի այդ նա իմացավ բազմաթիվ նոր բաներ, որոնք վերաբերվում էին սեքսին ընդհանրապես ու տղաների հետ սեքսին մասնավորապես: Այդ ամենը, իհարկե, հակադիր էր իր բարոյականությանը ու պատկերացումներին, բայց նա արդեն սովորել էր, որ նմանատիպ կտրուկ փոփոխություններ հիմա արդեն ոչ հազվադեպ կլինեն, քանի որ լաբորատոր մաքուր կեղծ կյանքի կեղևի տակից նա դուրս էր եկել ու ընկել էր իրական կյանք: Պարզվեց, որ հանրակացարանում սեքսը տղաների միջև թեկուզ և կանոն չի հանդիսանում, բայց անհնարին նույնպես այն չի կարելի անվանել, ու դա կատարվում է ոչ ուսանողական հանրահայտ անկարգության պատճառով, այլ ուղղակի այն պատճառով, որ այդպիսին է մարդու բնությունը: Մարդը, ներշնչեցին նրան տղաները, ըստ իր բնույթի առավել հաճախ երկսեռ է, չնայած երկսեռությունը, ինչպես շատ այլ բաներ, ունի անթիվ տարատեսակներ: Տարօրինակ կլիներ, եթե երկու տարբեր մարդիկ ռեստորանում ցանկացած կերակուր պատվիրելով, որը նրանց մտքով կանցներ, արդյունքում հայտնվեին կերակուրների միանգամայն նույնական խմբի առաջ, ու սեքսը այդ պլանում ոչնչով չի տարբերվում մարդու կյանքի մյուս բոլոր կողմերից: Նշելով, որ իրենք փորձել են այդպիսի սեքսը միայն պասիվ դերում, նրանք պարզաբանեցին, որ գոյություն ունեն տղաների հետ սեքսի նաև բազմաթիվ այլ տեսակներ, որոնցից Մաքսն անձամբ նախընտրում է սա և սա, իսկ Իլյան` այս մեկն ու մյուսը: Իսկ թե ինչ է նախընտրում Անդրեյը պարզ կդառնա այն ժամանակ, երբ նա կփորձի այն, ինչ ցանկանում է փորձել, ու սեքսի մեջ ոչ մի դեր չի հադիսանում նվաստացուցիչ ու ամոթալի: Ու եթե ինչ-որ մեկին դուր է գալիս սեքսը տղաների հետ, ապա դա դեռևս ոչինչ չի ասում այն մասին, որ նա համասեռամոլ է, քանի որ աղջիկների հետ սեքսը դրանից հետ ոչ միայն չի կորցնում իր գրավչությունը, այլ նաև անգամ նոր գրավչություն է ձեռք բերում:

Լսելով այդ  խրատները, Անդրեյը կամաց-կամաց հանդարտվեց: Նրա վախերը կրկին ցրվեցին ու նա կրկին հայտնաբերեց, որ ապրել է ուրվականների շուրջ, որոնք ծնվում են սադիստ-մեծերի այլասերված բարոյականության պատճառով, նույնությամբ, ինչպես պարզվեց խղճի պարագայում: Մաքսը պնդեց, որ մի բանական հասկացողությունը քիչ է ու, որ ստացված պարզությունն անհրաժեշտ է ամրապնդել կոնկրետ գործողությունների, կոնկրետ փորձերի օգնությամբ, որոնք ցույց կտան, որ սպերմայի համը կարող է լինել գրգռող, ինչպես օրինակ զուգարանում պարզվեց, որ գլխիկի զգացողությունը բերանի մեջ շատ էլ հաճելի է: Դա չի նշանակում, սկսեց պարզաբանել Մաքսը, որ հիմա Անդրեյն անպատճառ յուրաքանչյուր տղայի հետ կցանկանա սեքսով զբաղվել: Ամենևին ոչ, այնպես, ինչպես ցանկացած աղջիկ չէ, որ գրգռում է տղային, ով արդեն ունեցել է իր առաջին սեքսուալ փորձը, երբ ցանկանում ես այն ամենը, ինչը շարժվում է: Ուղղակի անհրաժեշտ է աշխարհին ավելի լայն նայել, ուղղակի անհրաժեշտ է տղաներին նայել, ինչպես պոտենցիալ սեքսուալ օբյեկտի, ու պատկերացնել, թե ինչ-որ կոնկրետ տղայի հետ ինչ-որ բան ցանկանում ես, թե` ոչ:

Ու, երբ մի քանի օր անց Անդրեյն արթնացավ այն բանից, որ ինչ-որ մեկը շոյում էր իր մերկ հետույքը, նա կազմվածքի ուրվագծերից գուշակելով, որ դա Մաքսն է, չզարմացավ կատարվելիքից: Պատկերացնելով այն, ինչ կարող էր պատկերացնել նրա երևակայությունը, նա որոշեց չդիմադրել ու նայել, թե ինչ կլինի: Մաքսը քնքուշ ու ոչ ցավոտ բռնեց նրան: Շատ անսովոր էր, երբ Մաքսի ձիգ գլխիկը մոտեցավ նրա հետույքին, գրգռում էր հատկապես այն, որ այդպիսի ձիգ առնանդամը ցանկանում էր նրան: Նուրբ, չշտապելով, բայց համառորեն գլխիկը հրեց Անդրեյի հետույքը, ու նրան թվաց, թե Մաքսի առնանդամը պիտի ավելի լայն լինի, քան այն տղայինը: Բայց, հակառակ նրա վախերին, բոլորովին ցավոտ չեղավ, այսինքն` ընդհանրապես: Հետո առնանդամը սկսեց լրացնել Անդրեյի հետույքը, ու թվում էր, թե դա շատ դանդաղ է կատրավում, երբ Մաքսն ամուր հպվեց Անդրեյին, ու վերջինս հասկացավ, որ հիմա առնանդամն ամբողջությամբ իր մեջ է: Տաք առնանդամով հետույքի լրացվածության զգացողությունը ապշեցուցիչ էր. դա տարօրինակ կերպով հաճելի էր, չնայած կոնկրետ սեքսուալ զգացողություններ չէր առաջացնում: Գրգռում էր ուղղակի հենց այն փաստը, որ ուժեղ տղան իր մեջ է: Իսկ Մաքսը թույլ տալով Անդրեյի հետույքին մի փոքր սովորել, դեռևս ուղղակի պառկած նրա վրա շոյում էր հետույքը, իսկ հետո ձեռքը մեկնեց ու բռնեց նրա փափուկ առնանդանը, ու այդ ժամանակ Անդրեյը զգաց, որ իրեն ամբողջությամբ վերցրել են, որ ինքն ամբողջությամբ պատկանում է այդ տաք մարմնին, որը դողում է գրգռվածությունից: Մաքսը անցավ այնպիսի ակտիվ գործողությունների, որ Անդրեյը սկզբում վախեցավ, բայց այդպես էլ ցավ չզգաց, իսկ հետո նրա հետույքն ամբողջությամբ սովորեց, ապա ավելի գրգռվեց Մաքսի ակտիվ գործողություններից: Մահճակալի հավասարաչափ ճռճռոցը դարձավ պարզորոշ բարձրաձայն, ու Անդրեյը հասկանում էր, որ պատից այն կողմ հարևան սենյակում գիշերային լռության մեջ այդ ձայնը պարզ լսվում է, ու գիտակցումը այն բանի, որ բոլոր հարևանները գիտեն, թե հիմա ով է ում զույգում, հանակարծակի ամոթի փոխարեն ավելի գրգռեց: Մաքսը մի փոքր վերև տեղաշարժվեց ու նրա առնանդամն ավելի մոտեցավ հետույքի առաջնային պատին, ու հանկարծակի, սկզբում թույլ, իսկ հետո ամեն շարժման հետ ավելի ու ավելի ուժեղ սկսեց ձևավարվել հաճույք, որն Անդրեյը նախկինում երբեք չէր զգացել: Այն ալիքներով արբեցնում էր, պատելով հետույքի ամբողջ շրջանը, կոնքերը, փորը, ու միայն մեկ րոպե անց այն դարձավ անտանելի: Փորի մեջ առաջացան քաղցր ծակոցներ, ու կարծես ալիքները հարվածում էին և ձեռքերին և ոտքերին. դա անհնարին էր թվում, բայց դա կատարվում էր, ու Անդրեյը այստեղ նույնպես հաղթահարելով ծագած ամոթը, մեղմ շշնջաց, ավելի ճիշտ պայքարելով քաղցր ծակոցների դեմ հառաչելով ասաց, որ Մաքսը կանգ չառնի: Մաքսն էլ իր հերթին ավելի ամուր բռնեց Անդրեյին ու սկսեց ավելի արագ ու հաճախակի շարժվել, ու այնպիսի հաճույք առաջացավ, ինչպիսին ուղղակի չէր կարող առաջանալ: Միևնույն ժամանակ Անդրեյի առնանդամը մնում էր փոքրիկ ու փափուկ, այն կարծես դուրս էր մնացել սեքսից, ու դա միանգամայն տեղին էր, քանի որ այդպես էլ վրա չէր հասնում օրգազմը, ու անգամ թվում էր թե այն չի էլ կարող վրա հասնել, չնայած որ այդ հաճույքն արդեն ավելի ուժգին էր, քան լինում է օրգազմի դեպքում: Ու, երբ Մաքսը Անդրեյի գլուխը սեղմելով բարձին, ինչպես նաև ծածկոցով ծածկելով ստիպեց նրան բղավել ու չամաչել, Անդրեյը հենց այդպես էլ արեց. նա սկսեց գոռալ, ու ամեն անգամ գոռալիս հաճույքը ավելի ու ավելի ուժգնանում էր, չնայած, որ արդեն վաղուց այլևս տեղ չկար ուժգնանալու համար, իսկ հետո նա վերջապես ավարտեց, չնայած որ առնանդամն այդպես էլ փափուկ մնաց: Սպերման դանադաղ առնանդամից հոսեց անմիջապես սավանի վրա, ու հաճույքը օրգազմից խառնվելով այդ անսահման ու անդադար օրգազմի հետ փորի, հետույքի մեջ, համարյա թե զրկում էր նրան գիտակցությունից: Նա շարունակում էր գոռալ, նրա աչքերից արցունքներ էին հոսում, ու հիմա արդեն նա հաստատ գիտեր, որ բնավ էլ համասեռամոլ չէ, ուղղակի դա շատ հրաշելի է:

Չնայած, որ Մաքսը, տղաների միջև սեքսի մասին հարցերում պարզաբանումներ անելիս մասամբ հետապնդում էր իր եսասիրական նպատակները, բայց այնուամենայնիվ ճշմարտության առաջ նա մեղք չէր գործում, ու ինչքան էլ հաճելի լինեին այն պահերը, երբ Անդրեյը հերթով հաղթահարում էր սովորական վախերն ու հնուց մնացած կոմպլեքսները, օգտվելով նրանից, որ միայն ինքը չէր նոր սեքսուալ փորձերի հանդեպ հակվածություն զգում, այնուամենայնիվ այդ հակվածությունը ժամանակ առ ժամանակ, հնարավոր է շաբաթական երկու-երեք անգամ, արտահայտվում էր ալեցայտքերով: Երկրորդ կիսամյակի վերջում Անդրեյն արդեն երկու տասնայկ ծանոթ տղաներ ուներ, որոնց հետ կարող էր բավարարել իր սեքսուալ ցանկությունները, նրանք հիմնականում բարձր կուրսեցիներից էին, չնայած կար նաև մեկ տղա զուգահեռ խմբից: Դեմ անել իր հետույքը, թե դնել ուրիշինը միևնույն չափով էր գրգռում, ու ընտրությունը հիմնականում կախված էր վայրկյանական տարվածությունից ու այս կամ այն ընկերոջ հասանելիությունից: Մի անգամ նա մասնակցեց խմբակային սեքսի, բայց մեծ հաճույք չստացավ, փոխարենը նրան դուր եկավ երեք հոգանոցը, երբ իր առնանդամը մի տղայի հետույթի մեջ էր, իսկ իր հետույքի մեջ մյուս տղայի առնանդամն էր: Հավանաբար խմբակային սեքսի կամ ընդհանրապես տղաների միջև սեքսի մեջ գլխավոր չբավարարող բանը դա քնքշանք էր, ինչը նա ավելի քիչ չէր ցանականում զգալ, քան հենց սեքսով զբաղվել: Մյուս տղաները կամ համենայն դեպս նրանցից շատերը ինչքանով ինքն էր տեսնում, նույնպես չէին ստանում այդ քնքշանքը, բայց նրանք ըստ երևույթի այնքան էլ չունեին դրա կարիքը, իսկ միգուցե նրանք դա ստանում էին աղջիկների հետ սեքսից, իսկ Անդրեյի մոտ այդ հարցում փակուղի էր: Չնայած տղաների հետ իր ունեցած արդեն բավականին մեծ սեքսուալ փորձին, աղջիկների հետ նա դեռևս կույս էր: Չի կարելի ասել, որ աղջիկները նրան «չէին տալիս»: Հավանաբար ոչ շատ մեծ ջանքեր գործադրելով նա կարող էր աղջիկներից սեքս ստանալ, բայց բանը նրանում էր, որ հենց սեքսը հիմա նրան միանգամայն բավականացնում էր, իսկ ահա սեքս սիրահարվածությամբ, քնքշանքով, համբույրներով նա ցանկանում էր ստանալ միայն Լենկայից, քանի որ, ինչպես ինքն էր երբեմն գիտակցում, սիրահարվել էր նրան հենց առաջին հայացքից:

Լենկան նրա հանդեպ տարօրինակ հետաքրքրություն ցուցաբերեց: Մի կողմից նրանք հազվադեպ չէին միասին ժամանակ անցկացնում, զբոսնում էին, հանդիպում էին բանավիճային ակումբում: Հազվադեպ չէր Լենկան վաղ առավոտյան գալիս Անդրեյի սենյակ, ու նստելով վերջինիս մահճակալին, ծիծաղելով արթնացնում նրան: Երբ մի անգամ Անդրեյը քնաթաթախ մի կողմ գցեց ծածկոցը, որպեսզի վեր կենար, Լենկան տեսավ, որ նա քնում է առանց կիսավարտիքի ու, որ նրա սավանը ծածկված է թարմ սպերմայի կաթիլներով ու հետքերով: Տեսնելով չորացած սպերման նաև նրա դեմքի վրա, Լենկան երկար չմտածեց դրա հնարավոր պատճառների մասին ու, երբ Անդրեյը կոչական ձայնով հաստատեց, որ հազվադեպ չէ լինում ինչպես իր սեյակի հարևանների, այնպես էլ ուրիշների հետ, Լենկան միանգամայն հանգիստ արձագանքեց դրան: Այնուամենայնիվ, չնայած փոխհարաբերությունների այդչափ ինտիմ բնույթին ու չնայած այն բանին, որ նրանց երկուսի համար էլ ակնհայտ էր Անդրեյի, նրանով տարված լինելը, նրանց սեփական սեքսուլ հարաբերությունները բոլորովին չէին զարգանում, Լենկան կարծես միագամայն սառը լիներ, մինչդեռ այդպես ոչինչ չէր կարող լինել: Ուրիշ իրավիճակում Անդրեյը վաղ թե ուշ կթքեր այդ խնդրի վրա ու կսկսեր զարգացնել մյուս տարբերակները, իսկ դրանք  քիչ չէին, բայց իրավիճակը ուրիշ չէր, այլ հենց այնպիսին էր, ինչպիսին կար. Լենկան նրան գրավում էր այնպես, ինչպես ուրիշ ոչ ոք:

Վերջիվերջո Անդրեյը որոշեց խորհրդակցել Մաքսի հետ, քանի որ վերջինս նրան արդեն բավականին շատ բան էր սովորեցրել, ու ով գիտի, միգուցե ուրիշ բաներ էլ սովորեցներ: Բնական տղամարդկային հպարտությունը, որը նրան կարող էր խանգարել այդպիսի հարցեր տալ Մաքսին, կարծես սվաղված էր այն փաստով, որ Մաքսը մնում էր նրա սիրեկանը, թեկուզ և ոչ մասնավոր: Այնուամենայնիվ այդ հարցում Մաքսը անզոր պարզվեց, խոստովանելով, որ ինքն էլ շատ բան չի հասկանում աղջիկներից, հատկապես այնպիսի բարդ աղջիկներից, ինչպիսին Լենկան է, ու այդ պատճառով էլ նախընտրում է պարզ հարաբերությունները, որոնք ծանրաբեռնված չեն ավելորդ ինտելեկտով կամ սիրահարվածության տարբեր ապրումներով: Բայց չկարողանալով տալ հիմնարար պատասխան, Մաքսը կարողացավ ուղարկել նրան մի մարդու մոտ, ով կարող էր դա անել. նախկին հայտնի սրտակեր, ով ներկայումս ասպիրանտ էր, ամուսնացել էր ու երեխաներ ուներ, բայց սերտ հարաբերություններ էր պահպանում բարձր կուրսեցիների հետ, Ակումբի մշտական հաճախորդների հետ: Երկար չմտածելով, նախկին սրտակերը ախտորոշում նշանակեց, քանի որ կարողացավ հեշտությամբ հիշել Լենկային, ով հաճախակի էր հաճախում Ակումբ: Մի պահ Անդրեյին թվաց, թե նրա աչքերի խորամանկ կկոցումը ավելի շատ բան է նշանակում, քան ուղղակի մարդկային փոխհարաբերությունների էության ընդհանուր ընկալում, բայց Լենկային կասկածել մի այդպիսի բանի մեջ, այն էլ այսպիսի մեծ տղայի հետ, այն էլ ամուսնացած… Ոչ, Անդրեյը ցրեց կասկածներն ու սկսեց լսել սրտակերին: Իսկ վերջինիս ասածի էությունը հետևյալն էր, որ Լենկան ուղղակի աղջիկներից չէ, այլ անձնավորություն է իր անհատականությամբ, հետաքրքիր անձնավորություն է, հետաքրքրվող ու զարգացող անձնավորություն է: Անդրեյի համար այդպիսի հաճելի փաստից հետևում էր մեկ այլ փաստ, որն ավելի քիչ հաճելի էր ու անգամ տագնապալի էր. մի անհատին անհրաժեշտ է մեկ այլ անհատ, իսկ արդյոք Անդրեյն իրենց ներկայացնում է հենց այն անհատականությունը, ում հետ շփվելով Լենկան կարող էր իրեն հագեցած ու հետաքրքիր կյանքով ապրող անձնավորություն զգալ. սա դեռ մեղմ է ասված, հարցն իրականում ավելի մեծ է: Այդ ասելով նա կրիտիկական հայացաք գցեց Անդրեյի վրա, ու պարզ դարձավ, որ այդ հարցը այնքան էլ հարց չէ, ավելի շուտ պատրաստ պատասխան է. ոչ, Անդրեյն իրենից չի ներկայացնում այդ անհատականությունը: Բայց ինչքան էլ տարօրինակ լինի, հանգստացրեց նրան մարդկային հոգիների գիտակը, այս հարցում խնդիրներ չկան: Հիմարություն կլիներ տասնյոթ տարեկան տղայից սպասել ձևավորված անհատի, դե իսկ եթե Լենկային իրականում դա անհրաժեշտ լիներ, ապա նա արդեն վաղուց բարձր կուրսեցիներից ու անգամ դասխաոսներից իր համար սիրեկան կընտրեր, օրինակ հենց իրեն: Բայց նրան ուրիշ բան է անհրաժեշտ, նրան անհրաժեշտ է այնպիսի մարդ, ով հիմա համեմատաբար թերի զարգացած ու դեղնակտուց լինելով, ապագայում իր հետ միասին ակտիվորն կզարգանա, կաճի բոլոր հարաբերություններում, փոխադարձաբար օգնելով մեծանալ, հասկանալ ինքն իրեն ու շրջապատող աշխարհը:

Թեյի սեղանի շուրջ, որը նրանք ըմպում էին խոհանոցում, Անդրեյի առաջ դրված էր հետևյալ երկընտրանքը. կամ միանգամից հասկանալ, որ դա իր համար չէ, կամ էլ սկսել պայքարել: Պայքարից հրաժարվելը չի հանդիսանում փոքրոգության արտահայտում, այդ հաշվով պետք չէ հիմար պատրանքներ ունենալ: Հիմարություն ու անգամ բթամտություն կլինի սկսել վազել մի կնոջ հետևից, ում արդյունքում դու կկորցնես անմիջապես գրավելուց հետո, երբ պարզվի, որ դու այնուամենայնիվ այն մարդը չես, ում նա քո մեջ տեսնում էր, կամ էլ, այսպես ասած, այն կերպարը չես, որը քեզ հաջողվել է նրա մոտ ստեղծել: Այստեղ չկա ոչինչ, բացի ամեն գնով ինքնահաստատվելու պրիմիտիվ ցանկությունից, իսկ այդ գինը ահռելի է. ոչ միայն նրա, այլ նաև հեցն քո սեփական ծախսած ժամանակը: Մարդը երջանիկ չէ այն ժամանակ, երբ ունենում է այն ինչ ցանկանում են ուրիշները, այլ այն ժամանակ, երբ ունենում է այն, ինչ հենց ինքն է ցանկանում ունենալ:

Այդ պահին խոհանոց մտավ կինը, ու Անդրեյն ապշեց. ինչքան տեղին դա կատարվեց, արտահայտելով այն, որ այս իմաստության հենց հեղինակը երկերեսանի չէ ու հետևում է այն խորհրդին, որը սովորեցնում է նաև ուրիշներին: Նրա կինը տարօրինակ անբարետես ու անգամ տգեղ էր: Բացահայտ գեր էր, ակնոցներով, որոնց հետևում լայնացած տրամագծով չռված էին անհասկանալի արտահայտությամբ աչքերը: Այդպիսի կինը դժվար թե լիներ ավելին, քան տնային տնտեսուհին ու մայրիկ-դայակը: Հետևելով Անդրեյի հայացքին ու նրա դեմքի արտահայտությանը, ընտանիքի հայրը, սպասելով մինչև կինը լքի խոհանոցը, խորիմաստ նկատեց. գտնել ինձ համար ընկերուհի, ով կբավարարաի իմ ամենատարբեր քմահաճույքները, ինձ համար խնդիր չէ: Դեռահաս աղջիկները, ովքեր իրենց նետում են փորձառու տղամարդկանց անկողինները, ինչպես նաև կայացած կանայք, ովքեր լրացնում են բաց թողնվածը, առավել քան բավականացնում են: Բայց ի՞նչ պիտի անեմ ես այն բանից հետո, երբ այդպիսի կինը բավարարի իմ այս կամ այն քմահաճույքը: Քմահաճույքները փոխվում են, իսկ կինը մնում է: Այդ պատճառով էլ ես ինձ համար ընտրեցի այնպիսի կին, ով իմ ոչ մի քմահաճույք ընդհանարապես չի բավարարում. դրա համար կան ուրիշ կանայք: Փոխարենը նա անում է այն, ինչ ես ցանկանում եմ, նա այդ անում է հիմա, կանի և՛ քսան, և՛ քառասուն տարի անց, իմ տանը կլինի տնային տնտեսուհի, ինձ երեխաներ կպարգևի:

- Ու կդաստեարակի նրանց, - համաձայնելով ասաց Անդրեյը, բայց հանկարծակի հանդիպեց կտրուկ անհամաձայնության:

- Իսկ դա` ոչ: Դաստեարակությունը` ոչ մի դեպքում: Իմ պատկերացումները, հավանաբար, հետամնաց են, բայց երեխաների դաստեարակությամբ ես և միայն ես կզբաղվեմ, ու իմ տանը ոչինչ չի կատարվի հակառակ իմ ցանկության: Կինը, ով դաստեարակում է երեխային… , - այդ պահին նրա կինը կրկին մտավ խոհանոց, զբաղվելով հերթական կարկանդակով, որը թխվում էր ջեռոցի մեջ, բայց դա չխանգարեց նրան, ու նա արտահայտությունը սկսեց ասել սկզբից. – Երեխա դաստեարակող կինը, դա անհեթեթություն է, այն մութ տարիների մնացորդն է, երբ համարվում էր, որ երեխաները քնքշանքի, հոգատարության, խնամակալության կարիք ունեն: Միևնույն ժամանակ երեխաները ոչ մի այդպիսի բանի կարիք չունեն, նրանց այլ բան է անհրաժեշտ, նրանց անհրաժշտ է, որ իրենց մենակ թողնեն: Իհարկե, երբ հայրը աշխատանքից հարբած է տուն վարադառնում, երբ նա բթամիտ ու ագրեսիվ չարագործ է, այդ ժամանակ երեխաները, բնականաբար, քնքշանքի ու հոգատարության կարիք ունեն, բայց նորմալ, ժամանակակից ընտանիքում նրանք առաջին հերթին հանգստի կարիք ունեն: Տուր նրանց այն, ինչ իրենք են ցանկանում, ու հանգիստ թող նրանց: Սովորեցրու երեխային կարդալ, երբ նա կխնդրի քեզ, բայց ոչ դրանից շուտ: Ցույց տուր նրան, թե ինչ քայլեր կաող են անել շախմատային քարեր, երբ նա ինքը կհետաքրքրվի, նայելով, թե ինչպես ես դու խաղում ընկերոջդ հետ, բայց ոչ ավելի շուտ: Շոյիր նրա գլուխը և ուղարկիր իր հասկակիցների հետ խաղալու, ու նա կհամարի, որ դու աշխարհի ամենալավ հայրն ես: Իսկ ի՞նչ կանի մայրը:

Այդ բառերն ասելիս նա դիտմամբ ուղղվեց կնոջ ուղղությամբ, իսկ վերջինս պատասխանեց նույնպիսի անիմաստ դեմքի արտահայտությամբ, ինչպես և մինչ այդ էր:

- Նա կբռնաբարի իր որդուն, նրան իմպոտենտ կդարձնի բառի բոլոր իմաստներով, ու ես իմ ընտանիքում դա թույլ չեմ տա: Այնպես որ… , - նա ձեռքը թափ տվեց ու վերադարձավ թեմային, որից սկսել էին:

- Անհատականությո՛ւն: - Վեր բարձրացնելով ցուցամատը, շարունակեց ջանալ նա: - Եթե դու վերջնականապես որոշել ես, որ քո կինը պիտի լինի այնպիսի աղջիկ, ինչպիսին է Լենան, ապա քեզ, առաջին հերթին, անհրաժեշտ է նրան մի փոքր խաբել, իսկ երկրորդ հերթին` ամբողջ ուժերով ձգտել այն բանին, որպեսզի հասնես քո խաբեությանը:

Տեսնելով, որ Անդրեյը չի հասկանում իր ասածը, նա պաշտպանողաբար ժպտաց:

- Իհարկե, «խաբել» բառը ձեզ մոտ, երիտասարդ, որոշակի լարվածություն է առաջացնում, - անցնելով բարձրաշխարհիկ բարբառի, շարունակեց նա: - Խաբել սիրելիին. ավելի սարսափելի ինչ կարող է լինել, այնպես չէ՞: Դուք կարդացել եք բազմաթիվ աղբեր, ինչպես Էմար ու Չինգաչգուկ, դա լավ է, այո, դա վատ չէ. տոմհավկեր, բնության մեջ սիրո ռոմանտիկ խոստովանություններ և այլն: Բայց ճանճերին առանձնացրեք կոտլետներից, սիրելի՛ս: Չի կյանք սովորել տոմահավկերի ու ուրիշ դիկենս-ֆոլկների մասին գրականությունից: Իսկ կյանքը մեզ հասարակ ուսմունք է թալադրում. ուզում ես հաջողակ լինել, խաբիր: Ոչ-ոչ, թույլ տվեք, ես ավարտեմ, - ընդհատեց նա Անդրեյին, ով հազիվ էր բացել բերանը, որպեսզի արտահայտեր իր տարակուսանքը:

- Խաբի՛ր: Հենց այդպես, կրկնում եմ: Խաբեությունը ինքնին չի հանդիսանում ինչ-որ ակնհայտ անկիրառելի ու անբարոյական բան: Դուք հավանաբար լսել եք «խաբեություն փրկության համար» մասին, ու հենց ես այդ օդապաշտական մոտեցման կողմնակիցն եմ, չէ որ վերջ ի վերջո ի՞նչ ենք մենք բոլորս ուզում: Դե իհարկե, ոչ բոլորը, իսկ ահա ես ու դու ի՞նչ ենք ուզում:

Անդրեյը չմիջամտեց դրամատիկ դադարին, որը ակնհայտորեն կանխորոշված էր հռետորական լինել:

- Ես ու դու ուզում ենք եեեր-ջան-կուուու-թյուն: Երջանկություն: Մեզ համար, մեր ընկերուհու համար, մեր ընկերների համար, ու ընդհանարապես բոլոր բոլորի համար, եթե, իհարկե, նրանք կարողանան դա ինքնուրույն կազմակերպել ու չխանգարել մեզ: Թե՞ դու երջանկության համար կնախընտրես ինչ-որ վերացական սկզբունք, ինչպես օրինակ «մի՛ խաբիր»: Եթե դու այդպիսին ես, ապա ես չեմ կարող քեզ համար խորհրդատու լինել, իսկ եթե դու երջանակություն ես ցանկանում, ապա դադարիր աղջիկ լինել, ով անհեթեթություններ է դուրս տալիս, ինչպես` «նա ինձ խաբել է, նա ինձ համար գոյություն չունի»: Նաև լսել եմ այսպիսի բան. «ով խաբել է մեկ անգամ, նա նորից կխաբի»: Ի՞նչ կասես այս զառանցանքի մասին: Սա արդեն զառանցանք է այն պատճառով, - շարունակեց նա, Անդրեյին անգամ պատասխանելու հնարավորություն չտալով, - որովհետև չկա այնպիսի մարդ, ով օրական քսան անգամ չի խաբում, ու պետք է ամբողջ գլխով բթանալ, որպեսզի չհամաձայնել այն բանի հետ, որ ՅՈՒՐԱՔԱՆՉՅՈՒՐ մարդ օրական քսան անգամ ստում է: Այնպես որ լսիր, թե ինչ կասեմ քեզ… , - նա կանգնեց, սառած թեյը բաժակից դատարկեց լվացարանի մեջ ու միացրեց թեյնիկը: - Ստել անհրաժեշտ է ու պարտադիր, եթե դու ցանկանում ես հասնել քո նպատակին` դառնալ երջանիկ: Դա չի նշանակում է, որ դու պետք է խաբեությունը դարձնես քո կյանքի գլխավոր սկզբունքը, մարդիկ չեն սիրում այդ, ու իրականում էլ դա անհրաժեշտ չէ, դա ծանրանում է քեզ վրա ու զրկում է քեզ հանգստից: Մեծամասշտաբ ստիր ոչ հաճախ, բայց միևնույն ժամանակ քո առաջ ազնիվ նպատակներ դիր ու ձգտիր խաբեությունը իրականության վերածել:

- Բայց ի՞նչ կապ ունի այդ ամենը ինձ հետ, - անօգնական քրթմնջաց Անդրեյը: - Ես չեմ հասկանում, թե ինչ հարցերում և ինչու պիտի խաբեմ Լենկային:

- Չէ որ ես ասացի, - շեշտելով բառերը, շարունակեց նա, - քո Լենային անհատ է անհրաժեշտ: Մարդ, ով ինչ-որ հարցում կլինի այնպիսին, ինչպիսին ինքն է, ինչ-որ հարցում` ուժեղ նրանից, մեկ այլ հարցում էլ` ավելի թույլ: Հիմա դու քեզանից անհատ չես ներկայացնում, ու դա բնական է,  այլ կերպ չի էլ կարող լինել: Մեկ ուրիշը գուցե համակերպվեր դրա հետ ու դառնար քոնը, հուսալով, որ դու կմեծանաս ու կդառնաս ավելի խելացի և ուժեղ: Բայց Լենան հենց այնպես չի սպասի, նա արդեն հիմա ինչ-որ հիմքեր պիտի ունենա: Ես քեզ կասեմ մի բան, միայն մի նեղացիր… Լենային, իրականում, պետք է այնպիսի մի մարդ, ինչպիսին ես եմ, մի քանի տարով մեծ նրանից, քսան անգամ ավելի փորձառու:

Անդրեյը կծեց շրթունքը ու սկսեց աչքի տակով նայել նրան:

- Դե մի չարացիր, չէ որ ես քեզ դա ասում եմ, ինչպես տղամարդը տղամարդուն, դա փաստ է, նա այն աղջիներից է, ում գրավում են իրենցից մեծ ու ավելի փորձառու տղամարդիկ: Եթե ես ցանկանայի, մեկ շաբաթ անց նա արդեն իմ կլիներ, ահա այստեղ իմ ակողնում նա արդեն կլիներ հնազանդ ու կաներ այն, ինչ ես ցանկանայի: Դա նրա մասին ոչ մի վատ բան չի ասում, հասկացիր վերջապես, հակառակը… Չէ որ ես ուզում եմ քեզ բացատրել, որպեսզի դու հասկանաս, հսկանո՞ւմ ես: Չեմ ուզում հիմարությամբ խաբել քեզ, այլ ուզում եմ ասել ճշմատությունը, քանի որ հիմա ու այստեղ քեզ ճշմարտությունն է անհրաժեշտ: Այնպես որ դու պետք է նրան խաբես: Դու պետք նրան մատուցես քեզ, ինչպես մի մարդու, ումից նա շատ բան կարող է սովորել, ում հետ նրա համար ուղղակի հետաքրքիր կլինի: Սկզում խաբիր, նրա մոտ քո հանդեպ հետաքրքություն առաջացրու, իսկ հետո ամբողջ ուժով, բոլոր ոտքերով, ձեռքերով ու գլխավորը գլխով հենվելով, փորձիր աճել ու հասնել այն մարդուն, որով դու նրան խաբեությամբ կներկայանաս: Ու որպեսզի չստացվի այնպես, որ դու ամբողջ կյանում փորձում ես քամել քեզանից այն, ինչ դու իրականում չես հանդիսանում, ուստի դու պետք է կատարես ոչ այնքան հեշտ, բայց նաև ոչ շատ դժվար մի բան. փորձիր պատկերացնել, մտածիր, թե ինչպիսի՞ մարդ դու ինքդ կցանկանաիր լինել: Հասկացա՞ր: Սովորաբար ինչպե՞ս է լինում: Տղան սկզբում ուզում է դառնալ ինչ-որ մեկը, իսկ հետո` գրավել աղջկան: Սա կատարյալ հիմարություն է: Քանի դեռ նա դառնում է այդպիսին, աղջիկը արդեն վաղուց չի լինում: Բացի այդ շարժառիթ չկա: Իսկ եթե դու սկզբում խաբել ես նրան, գրավել, ապա հետո, վախենալով ձախողումից, կսկսես էշի պես գազարի հետևից վազել ու փորձել աճել մինչև ցանակալի կերպար, ընդ-որում ոչ ինչ-որ վերացական կերպար, այլ այնպիսի, որը իրականում քեզ համար գրավիչ է: Ու այդ ժամանակ ձեր երկուսի համար էլ կյանքը հետաքրքիր կլինի: Օրինակ, դու կցանկանաիր ո՞վ դառնալ: Պատկերացրու քեզ տաս-քսան տարի հետո. ո՞վ ես դու: Ի՞նչ հմտությունների ես տիրապետում, ինչո՞վ ես հետաքրքրվում, ինչպե՞ս ես ապրում:

Անդրեյը սկսեց մտածել:

- Կցանկանայի դառնալ ֆիզիկոս, գիտնական, ունենայի իմ լաբորատորիան…

- Ոչ, դա այն չէ: Մասնագիտություն, աշխատանք, գիտություն… քո մասին այդքանը նա այսպես թե այնպես գիտի, իսկ ահա ի՞նչ չգիտի նա քո մասին: Պատկերացրու քեզ ամենառոմանտիկ ֆանտազիաներում, դե՞: Անգամ այն ֆանտազիաներում, որոնք երբեք չեն իրականանա: Ո՞ւմ դերում ես ցանկանում տեսնել քեզ:

- Ուզում եմ լեռներ գնալ… լեռնագնացություն, հնարավոր է, իսկ հնարավոր է նաև` ոչ, բայց լեռները հաստատ, իսկ թե կոնկրետ լեռներում ինչով զբաղվել` չգիտեմ:

- Լեռնագնացությունը արդեն լավ է: Լեռներ, Հիմալայեր, բուդդայականությամբ տարվո՞ւմ ես:

- Թեթևակի, ընդհանրապես կարդացալ եմ դրա մասին, հետաքրքիր է:

- Երեխաների դաստեարակությո՞ւն: Պատկերացրու, որ դու նոր մանկավարժական կամ հոգեբանական դպրոցի հիմնադիր ես:

- Իսկ միգուցե սկզբում իմանալ, թե ի՞նչն է նա տղաների մեջ հետաքրքիր համարում:

- Դա այնքան էլ կարևոր չէ, անգամ բոլորովին կարևոր չէ: Հակառակը, նրա հետաքրքրությունների ֆոնի վրա որքան ավելի անսպասելի լինի քո զբաղմունքը, այնքան ավելի լավ: Իսկ միգուցե բատիսկաֆի մեջ խորանալ կամ ուսումնասիրել Բերմունդյան եռանկյունի՞ն:

- Անդրեյն անհույս թափ տվեց գլուխը:

- Չգիտեմ: Կարծես թե ես իրականում էլ չունեմ անհատականություն ու չգիտեմ էլ, կունենամ, թե` ոչ:

- Մտածիր, հնարավոր է ինչ-որ բան հանկարծակի բացահայտվի, դու, գլխավորը, մի վախեցիր երևակայել, եղիր ավելի համարձակ, մի եղիր բուսաբան-ճշտասեր, համարձա՛կ ստիր:

 

 

<< back

forward >>