« ՄԱՅԱ-3 »

« Ամուր գետեր մարմարե քամի »

Գլուխ 11

Ֆոսսան, hակառակ Ֆլորինդայի ասածին, տանջում էր նրանց բոլորին իրենց, «երկրորդ դասարանի» վերաբերյալ հարցերով, ու ոչ մի համոզումներ նրա տեսակետը չէին փոխում: Նա պահանջում էր հաշվետվություններ առաջին սերիայի ֆրագմենտների կատարման մասին, ու դատելով ամեն ինչից մնում էր դրանցով չբավարարված:

Ջեյնը շարունակում էր մեծացնել այն ժամանակի ծավալը, որը տրամադրում էր գենետիկային, ֆիզիոլոգիային ու բջջաբանությանը: Դեռևս հետաքրքիր էր, ու որքան ավելի շատ բան էր նա իմանում, այնքան հետաքրքրությունն ավելի էր աճում: Մարտան ակտիվորեն համագործակցում էր նրա հետ, գրքեր էր տրամադրում, պատասխանում էր հարցերին, բայց հավանաբար ավելի շատ ժամանակ նրան տրամադրում էր Ռոսոմախան, ութամյա աղջիկը, ով զվարճանում էր մեկ այստեղ, մեկ այնտեղ, հաճախակի հայտնվում էր տարբեր լաբորատորիաներում: Ջեյնը հանկարծակի հասկացավ, որ և Ռոսոմախային, և մյուս մարդկանց, ում հանդիպում էր այստեղ, ընդունում էր որպես իրենցից քիչ կարևորություն ու քիչ նշանակալիություն ներկայացնող մարդիկ: Իհարկե, նա տեսնում էր, որ և Ջերրին, և Մարտան, և Պոլը, և Էնդին և շատ ուրիշները քիչ չէին շփվում երեխաների հետ, բայց նրա մտքով անգամ չէր անցնում, որ դրա հետևում կարող է լինել ավելին, քան ուղղակի մեծերի սովորական դրական վերբերմունքի արտահայտում երեխաների հանդեպ: Կունգայի հետ շփումը որոշ պարզաբանումներ մտցրեց այդ հարցում, ու Ջեյնը սկսեց հետևել տարբեր սիրունիկների: Պարզվեց, սակայն, որ նրանք բնավ չէին ձգտում շփման, ու Ջեյնի նախաձեռնությունները մեկը մյուսի հետևից ձախողվեցին, ու դա նրա մոտ տարօրինակ տպավորություն ստեղծեց, որը նա ամեն կերպ ձգտում էր հեռացնել, շարունակելով ինքն իր համար ձևացնել, թե ամեն ինչ ներմալ է, որ երեխաները երեխաներ են մնում, որ նրանք պարփակված են, ու ժամանակ է անհրաժեշտ, որպեսզի նրանց հետ հարաբերությունները կարգավորել, նրանց վստահությունը շահել: Ռոսոմախայի հետ ինքը պատահաբար էր բախվել:

Մի անգամ Ջերրին, փորձելով Ջեյնին բացատրել իր հետազոտություններից մեկի ուղղվածությունը, կես խոսքին կիսատ թողեց իր բացատրությունները ու տարավ Ջեյնին լաբորատորիայի սենյակներից մեկը: Պարզվեց, որ բացի այն ամենից, ինչը լրացնում էր գենետիկական լաբորատորիայի հսկայական երկհարկանի սրահը, ոչ փոքր տեղ էին զբաղեցնում նաև ցուցադրական, ուսումնական հարմարանքներ: Դրանք այնքան բնական էին տեղադրված հետազոտական սարքավորումների մեջ, որ երկար ժամանակ Ջեյնի կողմից ուղղակի աննկատ էին մնացել:

- Նայիր, - նա քիթը մտցրեց մանրադիտակի մեջ, մի քանի րոպե այնտեղ ինչ-որ կախարդություններ անելով:

Դա իսկապես դիտարժան տեսարան էր: Նրա աչքի առաջ այս ու այն կողմ էին վազվզում ինչ-որ միաբջիջ օրանիզմներ, որոնք ճագարի պես փափկամազ էին:

- Խոշարացրու, - կարգադրեց Ջերրին:

Ջեյնը սենսորային վահանակի վրա հավաքեց համապատասխան տվյալները ու սպասեց մի քանի վայրկյան, քանի դեռ ավտոմատ կերպով կարգավորվում էր լուսավորվածությունը: Հիմա արդեն տեսանելի էր, որ «ճագարների» վրայի աղվամազիկներն իրենցից շատ տարօրինակ տեսարան էին ներկայացնում:

- Նրանք… այս աղվամազիկները… շարժվում են, բոլորը միաժամանակ ու յուրաքանչյուրը յուրովի: - Ջեյնը հիացած նայում էր էկրանին:

- Սրանք սպիրոխետաներ են, - պարզաբանեց Ջերրին: - Մեծ չափերով խոշորացման դեպքում տեսանելի է լինում, որ դրանք իրենցից ներկայացնում են ծուռումուռ շարժական շոշափուկներ, որոնք ամրացած են իրենց միաբջիջ-տիրոջը թարթիչների տեսքով: Միաբջիջը, որին դու տեսնում ես, միկսոտրիխա է, ով հանդիսանում է իմ լարված հետաքրքրվածության օբյեկտը: Սպիրոխետաներն ու միկսոտրիխան ապրում են միասին ու ձևավորում են համակեցությունների կապ:

- Մոտավորապես այնպե՞ս, ինչպես իրար հետ ապրում են մարդն ու հերպեսի վիրուսը, - հարցեց Ջեյնը, հիշելով Մաքսի պատմածը: - Ու ինչպես միտոքոնդրիումնե՞րն են մեզ հետ համակեցության մեջ ապրում:

- Այո, սա նույնպես համակեցություն է, ինչպես և մարդու ու միտոքոնդրիումի մոտ: Սպիրոխետաներն օգնում են միկսոտրիխային շարժվել. տեսնո՞ւմ ես, թե ինչպես են նրանք շարժվում: Այս շարժումները կարգավորված են: Սպիրոխետաները սնվում են ածխաջրածնով, որը արտադրում է միկսորիխան: Բացի այդ միկսոտրիխայի մակերևույթի վրա կան բազմաթիվ այլ բակտերիաներ, որոնք համակեցության մեջ են ապրում և՛ նրա, և՛ շոշափուկների հետ միաժամանակ: Այնպես որ, սա միմյանց հետ ապրող ու միմյանց կարիքը զգացող կենդանի օրգանիզմների շատ բարդ կոմպլեքս է: Այս բակտերիաները մատակարարում են այն ֆրագմենտների մի մասը, որոնք անհրաժեշտ են ցելյուլոզայից ածխաջրածին ու լիգնին վերամշակելու համար, ու հենց դա էլ շատ հետաքրքրիր է:

- Իսկ ինչո՞վ է հետաքրքիր:

- Օ… , - ծիծաղեց Ջերրին: - Անհրաժեշտ է կենդանաբանություն ուսումնասիրել: Նեղ մասնագետները, ովքեր գլուխ են հանում միայն իրենց գիտությունից, անօգնական են, ինչպես փոքրիկ երեխաները: Եթե դու կենդանաբան լինեիր, հնարավոր է իմանայիր, որ միկսոտրիխաները ընդամենը սովորական միաբջիջներ չեն մյուս սովորական միաբջիջների շուրջ: Նրանք ապրում են տերմիտների մարսողական ուղում:

- Այո, ես տեսել եմ տերմիտներ անտառում :), դրանք սպիտակավուն, համարյա թափանցիկ մրջյուններ են, որոնք ապրում են կոճղերում, ծառերի բներում: Ես տերմիտների բներ եմ տեսել նաև Գոայում հանգստանալիս. այնտեղ ջունգլիներում անմիջապես ծովափի մոտ կան դրանց բազմաթիվ կոճղե տնակներ:

- Տերմիտները ընդհանրապես ոչ մի կերպ մրջյուններ չեն: Դրանք միանգամայն յուրահատուկ օրգանիզմներ են: Նրանց յուրահատուկ հատկություններից մեկն այն է, որ նրանք սնվում են ցելյուլոզայով: Ու հենց միկսոտրիխան է զբաղվում ցելյուլոզայից սննդարար նյութերի վերամշակմամբ: Սա տերմիտների «նոու-հաու» է: Նրանք կարողանում են մարսել բնափայտը, այդ պատճառով էլ հաճույքով են ուտում այն, միաժամանակ չունենալով ոչ մի մրցակից:

- Հիանալի է դասավորվել:

- Հենց այդպես:

- Մենք այդպես չենք կարող անել, բայց դա հինալի կլիներ. գնում ես անտառով, ուտում ես կեչու ճյուղեր ու շարունակում ես ճանապարհդ: Կամ, - շարունակեց երևակայել Ջեյնը, - նախաճաշին կարելի ուտել եղինջի տերևներով, թթվասերով, թրթնջուկով պատրաստված աղցան, որի մեջ կարելի է ավելացնել նաև եղևնու ճյուղերի համեղ, հոտավետ եզրերից, դրանք այնքան նուրբ-կանաչ են, փափուկ են, ես փորձել եմ ուտել դրանք, բայց դա համեղ չպարզվեց:) Եվ ուտելու համար անպիտան պարզվեց… Հիանալի կլիներ, եթե մենք էլ ընկերանայինք միկսոտրիխայի հետ, ի՞նչ կարծիքի ես: Եվ ի՞նչ: Ինչ ես կարծում, դա հնարավո՞ր է:

Տարված լինելով իր երևակայություններով, Ջեյնը չէր նկատել, թե ինչպես է իրենց միացել մի երեխա: Դա Ռոսոմախան էր: Ռոսոմախան Ջեյնին ուշադիր լսելուց հետո Ջերրիի հետ հայացքներով փոխանակվեց: Վերջինս ուսերը թափ տվեց:

- Այդ դուք չեք կարողանում այդպես, - ասաց Ռոսոմախան: - Իսկ մենք արդեն կարողանում ենք:

- Ջեյնը հուսահատված քարացավ, չիմանալով, թե ինչպես արձագանքել աղջկա ասածներին: Նրա աչքի առաջ եկան խոսող ագռավների ու նրբանկատ խորիոնների կերպարները: Բայց խորիոնները, դրանք ինչ-որ չափազանց մեկուսացած, հեռավոր բաներ են, որոնց կարելի է տեսնել լուսանկարների մեջ, իսկ ցելյուլոզա մարսելու ընդունակությունը, դա ինչ-որ վախեցնելու աստիճան կոնկրետ բան է:

- Սա նո՞ւյնպես կապված է այն… փորձարկումների հետ:

- Այստեղ ամեն ինչ կապված է փորձարկումների հետ, - դեռևս նայելով Ջեյնի վրա այն նույն հայացքով, որով նրան էին նայում բազայում ապրող մյուս երեխաները, ասաս նրանց առաջ ոչ թե մարդ է, այլ ուրվական, ասաց Ռոսոմախան:

- Ես նկատի ունեմ այն փորձարկումները, որոնք հանգեցնում են երեխաների մեջ գենետիկական փոփոխությունների, - պարզաբանեց Ջեյնը:

- Այո, - հակիրճ պատասխանեց Ռոսոմախան:

- Նշանակում է… , դու կարող ես ահա այսպես քայլել անտառով ուտել կեչու տերև կամ մի կտոր սոճու բնափայտ, ու դրանք կմարսվեն ու կվերածվեն սննդարար նյութերի՞:

- Կարող եմ: Մենք, նոր երեխաներս, կարող ենք անել այդ ամենը, ուղղակի սոճու բնափայտ կրծոտելը հետաքրքիր չէ. չափազանց կոպիտ է:

- Բայց չէ որ դա համեղ չէ:

- Քեզ համար համեղ չէ, իսկ մեզ համար համեղ է:

Ռոսոմախան կրկին նայեց Ջերրիի վրա, ու վերջինս կրկին թափ տվեց ուսերը:

- Ինքդ որոշիր, - անհասկանալ էր, թե ինչ նկատի ունենալով ասաց Ջերրին Ռոսոմախային ու ուղղորդված քայլերով հեռացավ լաբորատորիայի խորքերը:

Ռոսոմախան Ջեյնի վրա էր նայում հստակ հանգիստ հայացքով, որը ավտոմատ կերպով մտախոհ անվանելու ցակնություն էր առաջացնում, սակայն մտախոհ այն չէր: Ռոսոմախան կարծես կլանում էր իր մեջ Ջեյնի կերպարը. այս նույնությունը ամենից շատ էր համապատասխանում: Նրա հայացքը կարծես ջերմացավ, ու Ջեյնն արդեն իրեն ուրվական չէր զգում:

- Դու երբևէ թունավորվե՞լ ես ինչ-որ բանից, - հարցրեց Ռոսոմախան:

- Դու նկատի ունես, թե արդյոք ես երբևէ ինչ-որ բան ուտելուց հետո թունավորվե՞լ եմ: Իհարկե:

- Գիտե՞ս, թե ինչպես է պետք պարզել, թե կոնկրետ ինչից ես թունավորվել:

- Դե…

- Պատկերացրու այն ամբող սնունդը, որը դու կերել ես: Եթե ինչ-որ բան պատկերացնելիս սիրտդ սկսում է խառնել, նշանակում է, որ դու հենց դրանից ես թունավորվել: Մարմինն օժտված է այսպիսի հատկությամբ: Բացի այդ մարմինն օժտված է նաև բազմաթիվ այլ հատկություններով, որոնցից որոշները հասանելի են բոլոր մարդկանց, մի շարք այլ հատկություններ` միայն այն մարդկանց, ովքեր արմատավորում են պայծառ ընկալումներ, իսկ որոշակի հատկություններ հատուկ են դեռևս միայն մեզ, ոզնիներիս:

- Ոզնիների՞ն:

- Նոր երեխաներին: Երեխաներին, ովքեր ծնվում են մռութների մոտ մտադրվածության ազդեցության տակ:

- Իսկ այն երեխաների շուրջ, ովքեր ապրում են այստեղ, շա՞տ ոզնիներ կան:

- Բոլորն են ոզնիներ: Ուրիշ երեխաներ այստեղ չկան:

Ջեյնն արդեն մոռացել էր, թե ինչ թեմայի շուրջ էին նրանք սկսել խոսակցությունը ու նա պատրաստ էր Ռոսոմախային ողողել մի շարք հարցերով, բայց վերջինս կտրուկ վերադարձավ թեմային:

- Մարմինն օժտված է իր համար սնունդ ընտրելու հատկությամբ: Եթե դու ապուշացած չես կոնցեպցիաներով այն մասին, թե «պետք է» ուտել ու, թե ինչ ու երբ է «պետք ուտել», եթե դու չես խլացնում քո մարմինը խժռելով…, - այս ասելով, Ռոսոմախան կասկածամիտ հայացքով նայեց Ջեյնի վրա:

- Ես արդեն երկու շաբաթ է զբաղվում եմ քաղցի տիրապետմամբ, - բացականչեց Ջեյնը:

- «Արդեն», - Ռոսոմախան, ծիծաղելի ծամածռելով դեմքը, նմանակեց Ջեյնին ու ժպտաց: - Ահա հենց այդ ժամանակ էլ մարմինդ կսովորի ինքնուրույն լուծել բոլոր այդ խնդիրները: Քո մոտ ինչ-որ կոնկրետ բան ուտելու ցանկություն է առաջացնում, ու այն քեզ հենց հիմա շատ համեղ է թվում: Հասկանալի՞ է:

- Հասկանալի է: Այսինքն, ձեր օրգանիզմը միկսոտրիխայի հետ համակեցություն կազմելով այնպես է փոխվել, որ ընդունակ է դարձել մարսել ցելյուլոզան, ու դա հանգեցրել է այն բանին, որ փոխվել են նաև ձեր, ցելյուլոզայի նկատմամբ, համային ռեակցիաները ու այն սկսել է ձեզ համե՞ղ թվալ:

- Այո: Ու ընդհանրապես ասած, այն բանում, որ ոզնիների օրգանիզմը սկսել է օժտված լինել հենց ցելյուլոզա, այլ ոչ օրինակ խիտին կամ մուրեին մարսելու հատկությամբ,  չկա ոչ մի գեր-տարօրինակ բան, չէ որ ցելյուլոզան հենց նույն գլյուկոզան է, ուղղակի մի փորք այլ կերպ է կազմակերպված: Բացի այս, մենք բոլորովին վերջերս հայտնաբերել ենք, որ ոզնիների օրգանիզմը ընդունակ է ֆոսֆորաթթու կուտակել երկֆոսֆատի հատիկների տեսքով. երբեմն դրանց անվանում են նաև «վոլյուտինային հատիկներ»: Այդպիսի հատիկները կարողանում են կուտակել մեծ քանակությամբ բակտերիաներ ու կանաչ ջրիմուռներ…

- Այդ պատճառով էլ դուք հիմա էլ ինչ-որ բան եք վերցրել նաև ջրիմուռների՞ց:), - ծիծաղելով ասաց Ջեյնը: - Միգուցե սովորեք շնչել ջրի տա՞կ:

- Միգուցե, - անսպասելի լրջությամբ պատասխանեց Ռոսոմախան, - չնայած հենց երկֆոսֆատները կապ չունեն ստորջրյա շնչառության հետ: Ֆոսֆորը հսայական դեր է կատարում օրգանիզմի կյանքում, ու բակտերիաների կողմից վոլյուտինային հատիկները ամենից հաճախ օգտագործվում են որպես էներգիայի հավելյալ աղբյուր, իսկ թե ինչպես են դրանք օգտագործվում ոզնիների կողմից, մենք դեռևս նոր ենք սկսում ուսումնասիրել:

- Սարսափելի հետաքրքիր է, - շշնջաց Ջեյնը: - Հիանալի է, որ Ջերրին որոշեց ինձ բերել այս մանրադիտակի մոտ ու ցույց տալ սպիրոխետաներին միկսոտրիխաների հետ: Իսկ նա, նշանակում է, հիմա հետազոտում է, թե հատկապես ինչ կերպ են միկսոտրիխաներն ապրում ոզնիների օրգանիզմում, ճի՞շտ է:

- Այո: Չէ որ դա անչափ հետաքրքրիր է, նախկինում ոչ մի նման բան չէր կարելի դիտարկել ժամանակի իրական ռեժիմի ընթացքում. բարձրակարգ օրգանիզմների, միաբջիջների հետ համակեցությունների հաստատում:

- Իսկ հերպե՞սը:

- Հերպեսը մարդու հետ համակեցության մեջ է մտել ոչ հիմա, այլ դեռ շատ վաղուց, հնարավոր է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Դա այն չէ, ինչ տեղի է ունենում հենց հիմա: Դու տեսե՞լ ես հերպեսի վիրուսը:

- Ոչ, իսկ այն նո՞ւյնպես այստեղ լաբորատորիայում կա:

- Իհարկե, - զարմացավ Ռոսոմախան: - Այստեղ ընդհանրապես շատ բաներ կան: Ե՛վ գենետիկական, և՛ քիմիական, և՛ ֆիզիկայի և ցանկացած այլ լաբորատորիա, որոնք բոլորն էլ համարյա կիսով չափ բաղկացած են ցուցադրական հարմարանքներից, որպեսզի հնարավոր լինի սովորել:

- Ես չեմ նկատել այդ…

- Բայց չէ որ այսպես ավելի հետաքրքիր է. ամեն ինչին նայել սեփական աչքերով, ամեն ինչ շոշափել սեփական ձեռքերով: Մի բան է պաստառի վրա նկարված տեսնել, թե ինչպես է սպիտակ լույսի ճառագայթը պրիզմայի մեջ մտնելով տարրալուծվում բաղկացուցիչ մասերի, ու բոլորովին այլ բան է այդ ամենը տեսնել սեփական աչքերով, թե ինչպես է այն սկզբում տարրալուծվում մասերի, իսկ հետո` հաջորդ պրիզմա մտնելով նորից դառնում սպիտակ լույսի մեկ ամբողջական ճառագայթ: Պաստառի վրա կարելի է ինչ ասես նկարել, թեկուզ հենց պրիզմայից կախված անդամ: Արտաքին աշխարհում ուսուցումը համարյա ամբողջությամբ հիմնված է նկարների ու պաստառների վրա, իսկ մենք ինքներս ենք դիտարկում, շոշափում, հոտոտում, խառնում… այսպես հետաքրքիր է, այսպես ոչ թե սկսում ես ուղղակի անգիր անել, այլ սկսում ես զգալ:

 

Ի հաճույք Ջեյնի, Ռոսոմախայի հետ այս շփումը չդարձավ առանձին դրվագ, այլ շարունակեց զարգանալ: Ռոսոմախան, զարմանալի եռանդով, քարշ էր տալիս նրան ամենատարբեր լաբորատորիաներով ու ցույց էր տալիս և պատմում ամեն ինչ: Անգամ ֆիզիկայի լաբորատորիան, որին Ջեյնը, թվում էր թե ծանոթ է, ինչպես իր հինգ մատներին, նա նորովի բացահայտեց: Ռոսոմախան ճիշտ էր. սեփական ձեռքերով շոշոփելով, Ջեյնը սկսում էր հենց զգալ ֆիզիկան, այլ ոչ թե ուղղակի իմանալ այն: Պոլը ընդամենը թափ տվեց ուսերը ի պատասխան Ջեյնի այն հարցին, թե ինչու ինքը նախկինում նրան ցույց չէր տվել, թե ինչքան տարբեր ցուցադրական ուսուցանող սարքավորումներ կային այս լաբորատորիայում:

- Դու չես հարցրել… , - միայն պատասխանեց նա:

- Հակառակ Ջեյնի սպասումներին, մյուս ոզնիները չսկսեցին նրա վրա ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել միայն այն պատճառով, որ նա սկսել էր շփվել Ռոսոմախայի հետ: Եթե նրանք զրուցում էին, թավալվում էին խոտի վրա ինչ-որ տեղ լճակի մոտ, կամ էլ խաղում էին բադմինտոն կամ թենիս, ապա մյուս ոզնիները, ովքեր զվարճանում էին Ռոսոմախայի հետ, Ջեյնի շուրջ որոշակի վակուում էին ստեղծել: Մյուս փախստականների ու առաջին դասարանցիների նկատմամբ նմանապես նրանք իրենց նույնքան հեռացված էին պահում, իսկ ահա Էնդիին, Ջերրիին. Ֆլորինդային, Ֆոսսային, Թոմասին, Մարտային ու մի քանի այլ մարդկանց նրանք կպչում էին, ինչպես բաղնիքի թերթիկներ:

- Ինչո՞ւ են նրանք այդքան մեկուսացած, - մի անգամ հարցրեց Ջեյնը:

- Նրանք մեկուսացած չեն, - հակաճառեց Ռոսոմախան: - Մեկուսացումը օտարություն ձև է, իսկ մենք օտարություն չենք զգում:

- Այդ դեպքում ի՞նչ են նրանք զգում, երբ նայում են ինձ, ինչպես ուրվականի ու սկզբունքորեն չեն ցանկանում շփվել:

- Տարօրինակ հարց ես տալիս, - զարմացավ Ռոսոմախան: - Նրանք ամեն մեկը տվյալ պահին ինչ-որ մի բան են զգում: Իսկ չեն ցանկանում նրանք շփվել շատ հասարակ պատճառով. հետաքրքրության բացակայության պատճառով: Դա այնքան բնական է, ինչքան, որ ուտում ես այն, ինչ ցանկանում ես. հետաքրքրություն ցուցաբերել այն մարդու նկատմամբ, ում նկատմամբ այն առաջանում է, ու չցուցաբերել նրա նկատմամբ, ում կամ ինչի նկատմամբ այն չի առաջանում:

Այո, դա իրականում էլ միանգամայն բնական էր թվում, Ջեյնը անկեղծորեն համաձայնեց այս մտքի հետ, և այդպիսի պարզություն իրականում էլ ծագեց, ու այնուամենայնիվ վրդովմունքի ու հուզմունքի ալեցայտքերը շարունակում էին ծագել ամեն անգամ, երբ նա բախվում էր իր նկատմամբ կատարյալ անտարբերության հետ: Վերջիվերջո Ջեյնը որոշեց այդ ամենին վերջակետ դնել, իրեն հաշվետու լինելով այն բանում, որ և օտարությունը, և առավել ևս վիրավորվածությունը ատելության ձևեր են, իսկ դրա հետ համակերպվել նա չէր ցանկանում:

- Սրանից ֆրագմենտ կատարիր, ավելի հեշտ ի՞նչ կա, - խորհուրդ տվեց Ֆոսսան: - Քո նկատմամաբ հետաքրքրության բացակայության պատճառով առաջացած օտարության հեռացման ֆրագմենտ: Օտարության ցիկլիկ ընկալում:

Նա հենց այդպես էլ վարվեց: Ցիկլիկ ընկալման պրակտիկան, Ֆոսսայի բառերով, հանդիսանում է պայծառ ընկալումների հասնելու ամենաէֆեկտիվ պրակտիկաներից մեկը, ու Ֆոսսան պահանջում էր, որ ցիկլիկ ընկալումը պարտադիր առկա լինի ամենօրյա ֆրագմենտների մեջ: Սկզբում դու հիշում ես քեզ բացասական էմոցիայի վիճակում, հասնում ես այն բանին, որ հենց զգաս այդ ԲԷ, զգում ես այն հինգ վայրկյան, այնուհետև ծնում ես ՊԸ պայծառ գործոնի միջոցով կամ ուղղակի հիշում ես քեզ այդ ՊԸ մեջ, ու զգում ես դա հինգ վայրկյան: Մեկ րոպեի ընթացքում ստացվում է մոտավոապես երեք ցիկլ: Այդպիսի պրակտիկայի տասնհինգ րոպեն մեկ ֆրագմենտ է:

Երբ Ջեյնը դեռ նոր էր սկսել կատարել այդ պրակտիկան, տասնհինգ րոպեների վերջում նա անգամ կարող էր քրտնել իր գործադրած ջանքերի պատճառով: Երբ նա արդեն ուներ կուտակած ցիկլիկ ընկալման մոտավորապես հիսուն ֆրագմենտ, պրոցեսը սկսվեց ավելի հեշտ տրվել, բայց այնուամենայնիվ Ֆոսսայի դեմքի արտահայտությունից, իսկ ավելի շուտ դրա բացակայությունից Ջեյնը հասկանում էր, որ ինչ-որ բան այնպես չի ընթանում, ինչպես կցանականար Ֆոսսան, բայց, թե հենց ինչը այն չէր, Ֆոսսան չէր ասում. դա նրա ոճի մեջ էր: Բայց հիմա, երբ Ջեյնը սկսել էր կիրառել ՑԸ պրակտիկան ոզնիների հանդեպ օտարության ու վիրավորվածության նկատմամբ, ինչ-որ բան փոխվել էր, ու սկզբում նա ինքն էլ չէր հասկանում, թե հենց ինչն է փոխվել: ՑԸ ֆրագմենտ ֆրագմենտի հետևից կատարելով, նա ուշադրություն դարձրեց այն տարօրինակ զգացողությանը, որն ուղեկցում էր այդ պրակտիկան: Կրծքի ինչ-որ հատվածում ծագում էին «վակուումի» ալեցայտքեր. այս բառը բոլորից շատ էր համապատասխանում այդ զգացողության նկարագրման համար: Այնուհետև «վակուումը» տարածվում էր դեպի վերև ու ներքև, առաջանում էր դեպի խորքերը, դեպի ողնաշար, ու ամեն անգամ, երբ Ջեյնը ծնում էր ԲԷ, կարծես թե ինչ-որ բան ողնաշարի երկայնքով իջնում էր ներքև, իսկ երբ ծնում էր ՊԸ, ապա «ինչ-որ բան» կարծես բարձրանում էր վերև: Այս փորձերը գրավեցին Ջեյնին, ու նա սկսեց օրվա ընթացքում վերադառնալ ՑԸ պրակտիկային տասից ավելի անգամ, ամեն անգամ կանխավայելում զգալով, որ կես ժամ անց նա նորից կկատարի այս պրակտիկան: Սա նորություն էր. ֆրագմենտների կուտակման պրակտիկայի կանխավայելման նոր մակարդակ:

Երեկոյան Ջեյնը գնաց ձյուդոյով զբաղվելու ու հանդիպեց Ֆոսսային, ով դուրս էլ գալիս սպորտային համալիրից: Նա Ջեյնի վրա մակերեսային հայացք գցեց ու հանակարծակի, բռնելով Ջեյնի ձեռքը, կտրուկ կանգ առավ:

-         Քանի՞ ֆրագմենտ ես այսօր կուտակել:

-         Մոտավորապես քսան, կարող եմ նայել ու կոնկրետ ասել:

-         Ի՞նչ հետաքրքիր բան է եղել:

-         ՑԸ:

-         Կոնկրետ ի՞նչ:

Ջեյնը պատմեց իր զգացողությունների մասին ու Ֆոսսային դեմքին

հետաքրքրության արտահայտություն նկատեց:

- Պատկերացրու սյուն կամ սնամեջ խողովակ, որը ողնաշարի երկայնքով ձգվում է վերևից դեպի ներքև: Դրա ներսում ինչ-որ երևակայական մխոց կա: Երբ դու ծնում ես ԲԷ, մխոցը իջնում է ներքև, իսկ երբ ծնում ես ՊԸ, մխոցը վերև է բարձրանում: Զբաղվիր երևակայական խողովակի այսպիսի «մաքրմամբ», այսինքն ուղեկցիր ՑԸ պրակտիկան այսպիսի պատկերացումներով, այսպիսի կերպարներով, ու տես, թե ինչ կստացվի:

Հաջորդ օրը ոչ մի հետաքրքիր բան տեղի չունեցավ, բայց Ջեյնը իմանալով, որ ինչ-որ բան պետք է կատարվի, աճող համառությամբ շարունակում էր պրակտիկան: Դեռ երբեք նա այնքան դիմացկուն չէր եղել, որքան հիմա էր, բայց ոչ այդ օրը, ոչ էլ հաջորդ օրը ոչ մի հետաքրքրիր բան տեղի չունեցավ, ու աստիճանաբար նրա համառությունը սկսեց փչվել, ինչպես գնդակը, ու նա դադարեց փոթորկել այս պրակտիկան: Այնուամենայնիվ, անկախ ինչ-որ յուրահատուկ բանի բացակայությունից, պրակտիկայի արդյունքն ընդհանուր առմամբ ձեռք էր բերված. օտարություն ոզնիների հանդեպ չնայած, որ շարունակում էր ծագել սովորության համաձայն, բայց դրա հեռացումը հիմա արդեն զբաղեցնում էր մեկ վայրկյանից ավելի քիչ:

«Ցանկությունների կայքի» կառուցումը նույնպես հետաքրքիր զբաղմունք պարզվեց: Բոլոր երեխաներին երեկոյան հավաքելով, Ֆոսսան ցույց տվեց մի օրինակ, որի համաձայն մյուսները սկսեցին կատարել իրենցը. առաջին հերթին անհրաժեշտ էր դուրս գրել քո ուժեղ ցանկությունների ցուցակը, իսկ հետո յուրաքանչյուր ցանկությունը նկարագրել մի որոշակի փոքրիկ նկարի միջոցով, տեղադրելով այդ նկարները htm-էջում: Որոշ դեպքերում նկարի հղումը տանում էր դեպի ավելի մանրամասն ցանկություններ: Օրինակ, գիտությունների ուսումնասիրությունը կայքում ներկայացված էր առանձին նկարով, իսկ դրա հղումը տանում էր դեպի այն գիտությունների ցուցակ, որոնցից Ջեյնը ֆրագմենտներ էր հավաքում, ու յուրաքանչյուր գիտություն ուներ իրեն ներկայացնող նկարը: Յուրաքանչյուր գիտության հղում տանում էր այն էջ, որտեղ թվարկվում էին տվյալ գիտության ուղղությունները, օրինակ, «կենսաբանություն» նկարի հղումը տանում էր «ծովի բնակիչների», «թռչունների», «բուսականության» ցուցակի էջ ու այդպես շարունակ, ու այդ էջերից յուրաքանչյուրի հղումը տանում էր դեպի մի ֆայլ, որի մեջ գրանցված էին տվյալ ուղղության ֆրագմենտները:

Ցանկությունները լավ ընթեռնելի հերթականությամբ դասավորելու զբաղմունքը ավելի շատ ժամանակ զբաղեցրեց, քան սկզբում թվում էր, ու նաև երկու երեկո անընդմեջ երեխաները հավաքվում էին մեկ այստեղ, մեկ այնտեղ ու իրենց կայքեր էին մուտքագրում ինֆորմացիայի կտորներ: Ֆոսսայի խորհրդով նրանք չէին նայում միմյանց կայքերը, բայց այնուամենայնիվ այս կամ այն հարցերի քննարկումից միանգամայն զերծ մնալ անհնար էր: Մի պահ Ջեյնը հասկացավ, որ նրանք համարյա ոչինչ չգիտեն միմյանց անցյալների մասին: Նրանք հանդիպել էին այստեղ, այս բնակավայրում, ու այստեղ նրանց կյանքն այնքան հագեցած ու այնքան հետաքրքիր էր, առավել ևս այն բանից հետո, երբ նրանք դարձան առաջին դասարանցիներ, որ նրանց մտքով անգամ չէր անցնում հարցեր տալ միմյանց անցյալի մասին: Աիրինի անցյալի մասին Ջեյնն ընդհանուր պատկերացում ուներ, քանի որ իրար հետ մի սենյակում ապրելով նրանք իրենց խոսակցությունների ընթացքում անխուսափելիորեն շոշափում էին իրենց անցյալը, իսկ երբ խոսքը գնաց Սերենայի մանկության մասին, ապա բոլորը ստիպված եղան մի կողմ դնել իրենց համակարգիչներն ու բաց բերաններով լսել նրա պատմությունը:  

Սերենան դաստեարակվել էր ուսուցիչների ընտանիքում, ու մի կողմից նա գրքեր կարդալու հնարավորություն էր ունեցել, իսկ մյուս կողից նա առանձնահատուկ կոշտությամբ ենթարկվել էր ծնողների կոնցեպտուալ ճնշմանը: Սերենան, ըստ նրանց ծրագրի, պետք է նույնպես ուսուցիչ դառնար, ու մինչև որոշ ժամանակ ոչ մի բարդություններ չէին կանխատեսվում:

- Երբ տասներկու տարեկան էի, գնացի մի երեկույթի, որը կազմակերպել էր ընկերուհիս: Այնտեղ էր նաև նրա ազգական եղբայրը, որը հյուրընկալվել էր նրա մոտ: Նա մեզ բոլորիցս երեք տարով մեծ էր, ու ամեն կերպ փորձում էր աչքի ընկնել, - պատմում էր Սերենան: - Նա փորձում էր իրեն համարձակ ու հանդուգն տղա ցույց տալ ու պատմում էր պատմություններ այն մասին, թե ինչպես է մեկ այստեղ իրեն հերոսաբար պահել, մեկ այնտեղ արժանացել համընդհանուր հիացմունքի: Սկզբում նրան լսում էին ուշադրությամբ, սակայն բոլորն աստիճանաբար սկսեցին հասկանալ, որ այդ պատմությունները, մեղմ ասած, չափազանցեցված են կամ էլ անգամ ամբողջությամբ հորինված, բայց լինելով դաստեարակված երեխաներ, բոլորը ձևացնում էին, թե ուշադիր լսում են ու հավատում այդ ամենին: Ուշադիր ուսումնասիրելով նրա դեմքը, ես հանկարծակի հասկացա, ինքս էլ չգիտեմ, թե ինչպես է, որ նա բնավ էլ համարձակ ու հանդուգն չէ, այլ հակառակը. նա երկչոտ ու տհաճ անձնավորություն է: Ու այդ պահին սիրտս սկսեց խառնել այդ ամենից. մենք նստել ենք այստեղ ու գլխով ենք անում, իսկ այս ճլեզը պատմում է անիրական պատմություններ իր հերթական «համարձակ արարքի» մասին: Ցանկություն առաջացավ, նրան իր տեղը ցույց տալ, ու ես կանգնեցի ու առաջարկեցի. արի հենց հիմա և ես իջեցնեմ իմ շորտերն ու կիսավարտիքը, և դու: Ով անի այդ, նա էլ համարձակ է, իսկ ով` ոչ, թող նստի տեղում ու իրեն չցուցադրի:

Տրապպը, հավանաբար պատկերացնելով այդ տեսարանը, ծիծաղեց:

- Մեկ վայրկյան անց ես զղջացի առաջարկիս համար, բայց հետ կանգնել իմ արժանապատվությունը չէր ներում, ես իջեցրեցի իմ շորտերն ու կիսավարտիքը, իսկ նա այդպես էլ չշարժվեց տեղից: Դրանից հետո նա ձայնը կտրեց, անհարմարությունից կարմրած երեխաները կոծկեցին այս իրավիճակը, իսկ ես` մտքերով ընկա: Բազմակի անգամներ այս ամբողջ իրադրությունը մտքովս անցկացնելով, ես միանգամայն պարզ հիշում էի, որ կիսավարտիքն իջեցնելու վախի մակարդակը տաս էր: Երբ ես իջեցրեցի կիսավարտիքս, այսինքն, երբ տեղի ունեցավ այն, ինչից ես մինչև ջղակծկման աստիճան վախենում էի, վախն ամբողջությամբ անհետացավ: Ես կրկին ու կրկին էի վերհիշում այդ իրավիճակը, իսկ վախ չէր առաջանում: Եվ ոչ մի անցանկալի բան, իմիջաելոց, տեղի չունեցավ: Այդ ամենն ինձ սարսափելի հետաքրքրեց: Լինելով ինտելիգենտ ծնողների երեխա, ես համարյա գիրուցված էի վախերով. շապիկս կեղտոտելու վախ, «խնդրեմ» կամ «շնորհակալություն» չասելու վախ, դասից ուշանալու վախ, ուսուցչուհու անխրախուսական հայացքին արժանանալու վախ…, ու այս շարքը կարելի է անվերջ շարունակել: Վախերը շրջապատում են, ինչպես ցանկապատ, ճնշում են կուրծքը, խանգարում են շնչել, իսկ չէ որ երեխաները չեն հասկանում այդ, չեն գիտակցում այդ: Ես հասկանում էի այդ, քանի որ իմ կյանքում լինում էին նաև «արձակուրդներ». մի անգամ ինձ ուղարկեցին ամբողջ ամառն անցկացնելու հորեղբորս մոտ` նավթային աշտարակ, ու քանի դեռ հորեղբայրս փորփրում էր իր պոմպերը, ես ստանում էի կատարյալ, համարյա ոչնչով չսահմանափակված ազատություն, կամ սահմանափակված միայն ազատ տարածության մի քանի հեկտարներով, բայց ինչ արժեք ունեին այդ հեկտարները համեմատած այն բանի հետ, որ ոչ ոք ինձ չէր ճնշում: Ես տարածքում միակ երեխան էի, ու թող և ձևական, կամ անգամ ոչ ձևական…, բայց ինձնով բոլորը հիանում էին, հավանություն էին տալիս այն ամենին, ինչով ես զբաղվում էի կամ չէի զբաղվում: Այդ պատճառով էլ հետ վերադարձը սարսափելի էր, իսկ ամենասարսափելին այն էր, որ ինձ ձգում էր վերադարձը, մեր տունը, ես հիշում էի իմ շենքը, իմ մուտքը, բնակարանը, սենյակս, մեր խոհանոցը, ու այդ ամենն իմ մեջ կարոտ էր առաջացնում, ու դա ամենասարսափելին էր. սեփական անձի մեջ զգալ այդպիսի երկատում, որը ինձ հանցավոր էր թվում ու անբնական. ձգտել դեպի բանտ, կարոտել մահվան ու փտման մթնոլորտը: Ես ամաչում էի այս երկատումից ու ձգտում էի չմտածել այս մասին: Ես փորձեցի նորից դառնալ հնազանդ պահպանողական տափակաձուկ, ես անգամ արժանացա տատիկիս գովերգին, ում ատում էի, ու նրա գովերգներն ինձ համար թունավոր էին, ես ատում էի ու անարգում էի ինձ այս ամենի համար, բայց ի՞նչ կարող էին անել: Այսպես էի ես, ամեն դեպքում, այն ժամանակ մտածում: Ի՞նչ կերպ ես կարող էի հակասել իներցիայի այս հսկայական, անհաղթահարելի ուժին: Եվ հանկարծակի. անսպասելիորեն, իմ ընկերուհու հիմար-եղբոր հորիզոնում հայտնվելու կատարյալ պատահականության շնորհիվ, ով ինձ ծայրահեղ բարկացրել էր, ես ստացա այն բանի փորձը, թե ինչպես կարելի է հաղթահարել վախը: Ես դեռևս չէի կարողանում ձևավորել այդ, ընդհանրապես ես չէի սիրում մտածել ու մտածում էի քիչ ու հազվադեպ, քանի որ ըստ իմ այն ժամանակվա ըմբռնման «մտածել» նշանակում էր կրկնել մեծերի հետևից այն ամբողջ հիմարությունը, որը նրանք ասում էին, բայց դա ֆիզիկական մակարդակի վրա էր…

- Այնպես, ինչպես մարմինն իմանում է, թե ինչից է թունավորվել կամ, թե ինչ է ուզում ուտել, - հանկարծակի ինքն իր համար մեջ բերեց Ջեյնը:

- … դե այո, մոտավորապես այդպես, ամբողջ մարմնով, ամբողջ հոգով ես արդեն գիտեյի, որ վախը վերջավոր է, որ այն կարելի է հաղթահարել, ու այդ փաստի իմացությունը թունավորում էր ու արբեցնում: Ես այլևս չէի կարողանում մեկ ուրիշ բանի մասին մտածել, ու կատարում էի բոլոր պարտադիր հրահանգները, լինելով պարանով կապված ու կատարելով ամեն տեսակ հիմար արարողություններ, այդ պահից արդեն ոչ ինքնաբերաբար, և բացի այդ ծագել էր նոր վախ. բացահայտման վախ: Ինձ թվում էր, որ մեծերն անպատճառ կբացահայտեն ինձ, կհասկանան, թվում էր, թե անհնար է չնկատել ու չհասկանալ այդ, ու ես սկսեցի խոնարհել աչքերս, որպեսզի չմատնեմ ինձ, իսկ հետո աստիճանաբար սկսեց ծագել ու արմատավորվել պարզություն. ոչ, նրանք ոչինչ չեն տեսնում, նրանք կույր են ու խուլ: Ես դեռևս շղթայված էի, կապված էի ձեռնաշղթայով, բայց իմ ձեռքերում արդեն կար այդ ձեռնաշղթայի բանալին, ու այդ բանալին անտեսանելի էր: Իսկ հետո…, - Սերենան մտքերով ընկավ, - հետո ես չկարողացա, իմ ձեռքերում ունենալով սեփական ազատությանս բանալին, չօգտվել դրանից: Մի անգամ, սեղանից վեր կենալիս, ես չասացի մորս «շնորհակալություն»: Ինձ թվաց, թե մարմինս այդ պահին փայտացավ, ես գրեթե չէի զգում ոտքերս, ու երբ հեռանում էի սեղանից, բերանս սկսեց ինքնաբերաբար բացվել, ու ես հասկացա, որ ևս մի փոքր, ու ես կկոտրվեմ, ես չեմ դիմանա այս աճող ապշահարության տեսարանին, այո՛, ապշահարություն այլ ոչ ջղայնություն մորս դեմքին, դեռևս կարելի է ուղղել ամեն ինչ, դա նմանեցնելով դանդաղաշարժության, մտազբաղության, ու ամեն վայրկայնի հետ սարսափելի վերջաբանը հասունանում էր, ու ես լավ չեմ հիշում, թե ինչպես ինձ հաջողվեց զսպել մատնիչ մեխանիզմը, բայց ես զսպեցի այն: Ես դարձա այն նույնը, դարձա այն նույն մարդը, ով մեկ շաբաթ առաջ իջեցրել էր իր կիսավարտիքը օտար պատանիների մոտ. ես ուղղակի դարձա այդ նույն մարդը, ու այդ մարդը նորից արեց այդ: Ու նորից դառնալով այդ մարդը, ես փոխվեցի բոլոր կողմերով, ես փոխվեցի միանգամից ամեն ինչում, ու ինձ արդեն միևնույն էր, թե ինչքան հեռուն կգնա մորս հուզմունքը, իսկ հետո` նաև բարկությունը, ես հանգիստ առհամարհում էի հորս մեծախոսությունները, ով ընկալել էր իմ այդ հարձակումը որպես դեռահասության հոգեկան շեղումների նոպա: Դրանից հետո ես այլևս երբեք ճաշից հետո չէի ասում «շնորհակալություն», ու դեռ այն ժամանակ, ամենաառաջին պահին, երբ ես հաղթեցի ինքս ինձ, ես գիտեի, որ դա հավերժական է, որ իմ ազատության այդ մակարդակը ես արդեն չեմ տա ոչ ոքի: Ծնողներս փորձում էին ինձ պատժել, ու նրանց հիվանդ ուղեղի կողմից հորինված պատիժները միայն սրում էին իմ, իրականության զգացողությունը, ես կարծես միլիմետր միլիմետրի հետևից, քաշելով մազրերից, հանում էի ինձ փտած ճահճից, հորինված ու ոչ իրական մանկությունից: Մայրս ասաց, որ ես ինքս ինձ համար կերակուր պատրաստեմ, եթե չեմ հարգում նրա ջանքերը, ու ես իսկապես սկսեցի պատրաստել ինձ համար, ու ինձ դուր եկավ. պարզվեց, որ ես միշտ կերել եմ ոչ այն, ինչ ցանկացել եմ, այլ այն, ինչ ինձ համար պատրաստել են, ու դա սարսափելի է: Ես սկսեցի ինձ շատ ավել առույգ զգալ, անհետացավ ճնշող թոշնածությունը, որ ավելի ու ավելի հաճախ էր սկսել ճնշել ինձ, այնպես, որ անգամ ծնողներս անհանգստցել էին դրանով, ու ինձ բժշկի տարել, ով սկսել էր ինչ-որ բաներ խոսել քրոնիկ հոգնածության ախտանշանի մասին ու ինչ-որ դեղեր նշանակել, որոնք, ի ուրախություն ինձ, ես այդպես էլ ստիպված չեղա ընդունել: Պարզվեց, որ ոչ մի նման ախտանշան էլ չկա, ուղղակի ես ամեն օր ուտում եմ ոչ այն, ինչ ուզում եմ, այլ այն ինչ ինձ համար պատրաստում են:

- Տանջանք սննդի միջոցով, - մեջբերեց Տրապպը:

- Մայրս, տեսնելով, որ ես ոչ միայն չեմ ուղղվում, այլ ընդհակառակը, ստացել եմ անկախության հավելյալ մակարդակ, փորձեց ետ բերել ստատուս քվոն ու արգելել ինձ պատրաստել, մեղադրելով այն բանում, որ ես խոհանոցում անկարգություն եմ հաստատում, ու նա անգամ ֆիզիկական ուժ էր գործադրում ինձ խոհանոցից դուրս անելու համար, բայց այս հարցում ես ավելի խորամանկ գտնվեցի քան նա ու օգտվեցի հորս աջակցությունից, ում համար անառարկելի ճշմարտությունը կայանում էր նրանում, որ ցանկացած կին, անկախ այն բանից, թե ինչ կարգավիճակում է գտնվում, թեկուզ պրոֆեսոր կամ ակադեմիկոս, պետք է լինի տղամարդու սննդային հավելում: Ես խաղացի այս հողի վրա ու հետ նվաճեցի ինքս ինձ համար պատրաստելու իրավունքս: Անցավ մի քանի օր, ես հանգստացա այս ճակատամարտից հետո ու հասկացա, որ չեմ ցանկանում կանգ առնել: Արդեն երկու վախ սպանելուց հետո ինձ մոտ կրկին ինչ-որ վախ սպանելու ցանկություն առաջացավ, ու մի անգամ երեկոյան կատարեցի մի աներևակայելի բան. ես հայտնեցի, որ արդեն կերել եմ ու բոլորի հետ սեղան չնստեցի: Ես անցա ինձ արդեն ծանոթ բոլոր սարսափների միջով, համարյա կաթվածահար վիճակների միջով, բայց ես արեցի այդ, ու ինչպես և նախկինում, այս անգամ ևս ամենասարսափելին վճռականություն հավաքելն ու սկսելն էր, իսկ այն ամենը, ինչ եղավ հետո` հորս ամեն տեսակ բղավոցները, ով մինչև հոգու խորքը վիրավորվել էր, ամեն տեսակ սպառնալիքները, վիրավորանքները, հորդորներ, այդ ամենն արդեն ընթանում էի մի հունով, որը իմ գիտակցության կողքով անցնելով, հոսում էր անմիջապես կոնքաթասի մեջ: Կարծում եմ, հայրս անգամ պատրաստ էր ինձ հարվածել, սակայն նա չհամարձակվեց, բայց եթե անգամ այդպիսի բան տեղի ունենար, միևնույն է, դա ինձ չէր կանգնեցնի, այլ հնարավոր է անգամ ավելի ուժեղացներ կենտրոնախույս ձգտումը:

Սերենան լռեց, բայց վրա հասած դադարը, ոչ ոք չցանկացավ լրացնել, ու այդ լռությունը երկար չտևեց, այլ կարծես հրավիրեց շարունակության: Սերենան մի հայացք գցեց Աիրինի վրա, կարծես փորձելով հասկանալ` վերջինիս համար ձանձրալի է, թե հետաքրքիր, ու հանդիպելով Աիրինի սևեռուն հայացքին, շարունակեց:

- Ես կանգ չէի առնում: Վախերը համակում էին ինձ գիշերները, երբ ես պառկում էի քնելու: Հենց այդ ժամանակ չգիտես ինչու ես առավել անօգնական ու խոցելի էին զգում ինձ, քան երբևէ ու, եթե ծնողներս ցանկանային կոտրել ինձ, ապա նրանք պետք է փորձեին ինձ անակնկալի բերել հենց այդ ժամանակ, բայց նրանք չէին փորձում: Նրանք կարծես իրենց հույսը դրել էին հրաշքի վրա ու սպասում էին, որ այդ դեռահասության խանգարումները շուտով կանցնեն ու սպասում էին իրադարձությունների զարգացմանը: Անկողին մտնելով ու հիշելով, թե որքան անփոխզիջող եմ ես ինձ պահում, ես անգամ կծկվում էի, ես չէի հավատում, որ կարող եմ այդպես վարվել, ու անգամ վստահ չէի լինում այն բանում, որ վաղը նորից կկարողանամ ինձ պահել այնպես, ինչպես պահում եմ: Ես անհանգիստ էի քնում ու արթնանում էի ամբողջությամբ քրտնած, բայց առավոտյան ես արդեն ուրիշ անձ էի լինում: Դուրս գալով անկողնուց, ես մտածում էի միայն այն բանի մասին, թե հաջորդը ինչ վախ կոչնչացնեմ: Դա սպորտի վերածվեց, թմրակախվածության:

- Թմրակախվածությա՞ն, - ընդհատեց նրան Աիրինը:

- Այո, որովհետև ես այլևս չէի կարողանում ապրել առանց վախեր ոչնչացնելու:

- Հետո՞ ինչ: Ես նույնպես հիմա չեմ կարողանում ապրել առանց ԲԷ ոչնչացնելու, ՊԸ ծնելու, արդյո՞ք դա նշանակում է, որ ես թմրամոլ եմ: Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ ՊԸ թմրանյութ է: Ինչո՞ւ ես համառ, ուրախալի ցանկությունը, ազատության ձգտումը, ազատության ուրախությունը անվանում «թմրակախվածություն»: Ես համաձայն չեմ դրա հետ: Ես դեմ եմ այն բանին, որ դու հավասարեցնում ես այս երկու, տրամագծորեն հակադիր իրերը:

Սերենան մտքերով ընկավ:

- Այո, համաձայն եմ: Իրականում, ես չէի էլ հավասարեցնում դրանք, այլ ուղղակի այդ բառի օգնությամբ ցանկանում էի ցույց տալ ազատությամբ իմ տարվածության ուժգնությունը: Համաձայն եմ, նույնացումը տեղին չէ: Ես չեմ կարող ամեն ինչ խոսքերով նկարագրել… ես սկսեցի նոր կյանք: Դպրոցում, տանը, դրսում, երաժշտության մասնավոր պարապմունքների ուսուցչուհու հետ, խանութում. ամեն տեղ ես սկսեցի որսալ վախերը ու ոչնչացնել դրանք: Այդ ամենին սկսեցին ուշադրություն դարձնել, ու աստիճանաբար ես հայտնվեցի մեկուսացման մեջ: Իմ ընկերների ու ընկերուհիների ծնողները բացահայտ կամ քողարկված արգելեցին իրենց երեխաներին շփվել ինձ հետ, ու անգամ չի էլ կարելի ասել, թե երեխաները մասնավորապես ձգտում էին ինձ հետ շփման, նրանց նույնպես վախեցնում էր իմ վերափոխումը: Ես համարյա սկսում էի հիվանդ համարվել, բարոյալքված, մտավոր թերի, իսկ իմ ծնողները ագահաբար կրակի վրա յուղ էին ավելացնում, քանի որ դա բացատրում էր ամեն ինչ ու, ինչքան էլ տարօրինակ լինի, տալիս էր նրանց որոշակի մխիթարանք: Մի բան է ունենալ ցնորված, մտավոր խանգարումներով աղջիկ, և բոլորովին այլ բան է` անձնավորություն, ով գիտակցաբար դեմ է դուրս եկել ընդհանուր կարգերին: Նախկինում բարձրաշխարհիկ մարդիկ ապրում էին ՍԿԶ, երբ իրենց մոտ միգրեն էր հայտնաբերվում. դա համարվում էր հիվանդություն, որը վկայում էր այն մասին, որ նրանք վարում են չափազանց ոչ սովորական կյանք, որն անհասանելի էր հասարակ մարդկանց: Իմ ծնողները ինչ-որ նման զգացողություն էին ապրում իմ «հիվանդության» վերաբերյալ: Հայրս ինձ տարավ հոգեբույժի մոտ, ով իմ գանգուղեղի հետազոտության արդյունքում այնտեղ հայտնաբերեց ինչ-որ էպիլեպտիկանման ուրվագծեր, ինչը վերջնականապես հանգստեցրեց բոլորին: Հանգստացա նաև ես: Ու ես համարյա սխալվեցի:

Սերենան կրկին լռեց, ու նրա հոգեվիճակը մատնում էր միայն այն, որ նա կծոտում էր իր շուրթերը:

- Ու ես համարյա սխալվեցի: Ես որոշեցի, որ արդեն կարող եմ շարունակել իմ փորձերը, քանի որ պաշտպանված եմ ախտորոշմամբ: Ոչնչացնելով հերթական վախը, ես հանեցի շորերս ու մերկ մարմնով դուրս եկա փողոց: Ես մի զգացմունք ապրեցի, որը կարծես գիտնականի հիացմունք լիներ, ով իր գիտության ասպարեզում անընդհատ նորանոր հորիզոններ էր գրավում, տվյալ դեպքում` վախերից ձերբազատման հորիզոններ: Ես այնպիսի մարդու հիացմունք էի զգում, որի ձեռքերից մեկը մյուսի հետևից հանում են ձեռնաշղթաները: Այդ երեկո ես այգով քայլելիս պատահաբար հանդիպեցի հարբած դեռահասների մի խմբի: Միայն մեկ րոպե անց ես հասկացա, որ անցա նրանց կողքով ու անգամ ուշադրություն չդարձրեցի նրանց վրա: Ես շրջանցեցի նրանց, ինչպես կշրջանցեի ջրափոսը: Իմ մտքերը ոչ մի ակնթարթ չշեղվեցին: Ինձ համար նախկինում դա ուղղակի աներևակայելի կլիներ: Նախկինում ես կխոնարհեյի աչքերս, ես կապրեյի բռնության, նրանց կարծիքով մտահոգվածության մի կույտ վախեր, ես ամոթի զգացողություն կունենայի նրանց քրքջոցից, փաստացիորեն ես ժամանակավորապես կմեռնեյի: Իսկ երբ ես տուն եկա, ինձ դիմավորեց քնքուշ մայրս ու հանգստացնող ձայնի տոնով հայրս: Իսկ ևս կես ժամ անց իմ սենյակ մտան ինչ-որ մարդիկ, ինձ հագցրեցին զսպաշապիկ ու տարան: Իսկ հետո սկսվեց մի բան, ինչը չէր կարող լինել, ինչն ընդհանրապես կոտրում էր մարդկանց մասին, հնարավորի ու անհնարի մասին իմ բոլոր պատկերացումները: Հոգեբուժարանում ինձ հետազոտեց հոգեբույժը, ու որքանով ես հասկացա ըստ նրա դեմքի արտահայտության, չգտավ ոչ մի շեղում: Այնուհետև նա խոսեց ծնողներիս հետ, հետո նորից ստուգեց ինձ, բայց այս անգամ նրա հայացքը փոխվեց, դարձավ կոպիտ, գորշ: Ու ես հասկացա. ծնողներս նրան կաշառք են տվել, որպեսզի անկախ ամեն ինչից նա ինձ բուժում նշանակի: Ես հասկացա այդ մի տեսակ հեշտությամբ ու առանց կասկածների, կարծես պատռվեց ինչ-որ պաստառ ու ես տեսա կաշառման տեսարանը: Հաջորդ օրը Սուրբ ծննդյան օրն էր, ու տոները ձգվեցին չորս օր, և այդ ընդացքում բժիշկները բացակայեցին ու հետազոտություններ չանցկացվեցին: Ես օգտագործեցի ճակատագրի կողմից ինձ տրված հնարավորությունը:

- Ես դեմ եմ «ճակատագիր» բառին, - կրկին մեջ ընկավ Աիրինը: - Կարելի է գտնել նաև ուրիշ մակդիրներ, որոնք չեն մեջբերում էզոտերիկ կամ  կրոնական մշուշ:

- Համաձայն եմ: - Սերենան գլխով արեց: - Ես օգտագործեցի իմ հնարավորությունը: Ինձ հետ նույն պալատում պառկած էր մի կին, ով գիշերն իմ հանդեպ յուրահատուկ բնույթի հետաքրքրություն ցուցաբերեց: Ես խոստացա նրան, որ հնազանդ կլինեմ ու կբավարարեմ նրա բոլոր ցանկությունները, եթե նա իր ազգականների միջոցով, որոնք Ծննդյան տոներին պետք է տեսակցեյին նրան, իմ կողմից նամակ փոխանցի: Ինձ հաջողվեց նրան բավականին ոգևորել, բայց իրականում ոչ այնքան շատ բան տալ, իսկ նա երդվեց, որ կկատարի պայմանավորվածության իր բաժինը: Եվ իրականում արդեն հաջորդ օրը իմ նամակը ստացավ մի մարդ, ով իմ կյանքում միանգամայն պատահական էր հայտնվել: Մի քանի ամիս առաջ ես, հաղթահարելով իմ սոցիալական վախերը, մոտեցա նրան, որը այգում շախմատ էր խաղում ինչ-որ թոշակառուի հետ ու ծանոթացա նրա հետ: Թե ինչն էր նրա մեջ ինձ այդպես գրավում, որ ես կարողացա այդպիսի բան անել, ես այն ժամանակ չէի գիտակցում: Հակառակ մեծերի մասին իմ արդեն ձևավորված պատկերացումներին, որոնց համաձայն նրանք կատարյալ չարագործներ էին, տղամարդը պարզվեց բոլորովին ոչ ագրեսիվ ու միանգամայն ոչ բթամիտ: Իր մասին նա քիչ էր պատմում, կարելի է ասել ընդհանրապես չէր պատմում, իսկ ահա ինձ հարցաքննում էր, ու դրամից հետո ես նրան մի քանի անգամ հանդիպեցի նույն այգում, ու վերջիվերջո ես վերցրեցի նրա հեռախոսահամարը: Ինձ համար հետաքրքիր էր նրա հետ: Ու նա պարզվեց միակ մարդը, ում ես հիմա կարող էի օգնության դիմել: Հարևանուհուս միջոցով նամակս փոխանցելով ես զգացի, որ արել եմ ամեն հնարավոր բան ու, եթե հիմա ինձ պարտություն սպառնար, ապա ես այն հանգիստ կդիմավորեյի:

- Դու կատարեցի՞ր քո խոստումը, - հարցրեց մինչ այժմ լռություն պահպանած Կարենը:

- Այո, ես տրվեցի նրան: Եվ չփոշմանեցի… Ես, կարծում եմ, այնքան էլ պահպանողական սուտ ճգնավոր չէի, ու ամեն դեպքում ինձ այլասերվածություն էր թվում այն ամենը, ինչը նա այն ժամանակ ինձ հետ անում էր: Ինչն ինձ չխանգարեց երեք անգամ ավարտել… Ես ավարտում էի նաև նախկինում, բայց ինձ համար նորություն էր այս ձևով ավարտելը: Նա ինձ հետ վարվում էր ուղղակի ինչպես սեքսուալ խաղալիքի հետ, ընդհանրապես առանց քնքշանքի, այլ ուղղակի իրեն ինձնով դնելով:

- Դնում էր քեզ կամ իրեն քեզնո՞վ: Այդ ինչպե՞ս, - հետաքրքրվեց Աիրինը:

- Այո, նա ուղղակի օգտագործում էր իմ մարմինը ինքնաբավարարման համար, ու ասպետների մասին իմ ռոմանտիկ երազանքները ցրիվ եկան. պարզվում է, որ սարսափելի գրգռում է խաղալիք լինելը, եթե քեզնով խաղացողը շատ կրքոտ է: Նա ինձ, հագնված վիճակում, նստեցրեց, խոնարհելով դեպի պատը ու ոտքերս դեպի առաջ ձգելով: Մի ոտքից նա հանեց գուլպան, իսկ մյուսից` ոչ: Դրանից հետո նա չոքեց ծնկների վրա, կողով դեպի ինձ, հեշտոցով հենվելով իմ մերկ ոտնաթաթի վրա ու սկսեց իջնել մատներիս վրա: Ի մեծագույն զարմանս ինձ, իմ բոլոր մատները աստիճանաբար հայտնվեցին նրա հեշտոցի մեջ: Նա նստեց շատ խորը ու սկսեց շուռումուռ գալ, կծկելով գլուխն ու գրգռվածությունից մերթ ընդ մերթ ճվճվալով: Ես ինչ-որ բան հարցրեցի նրան, բայց նա ուղղակի ուշադրություն չդարձրեց: Հետո նա ինձ ավելի զարմացրեց, երբ կանգնեց  ու հիմա էլ նստեց մյուս ոտքիս վրա, որը գուլպայի մեջ էր, ու նստեց ոտքիս վրա հենց այդպես ու նորից սկսեց շուռ ու մուռ գալ, մերթ ընդ մերթ ճվճվալով: Ու ահա այս ժամանակ ես առաջին անգամ ավարտեցի: Հետո նա նստեց մահճակալի ծայրին, հեռացնելով ոտքերը ու ինձ նստեցնելով ծնկների վրա իր ոտքերի միջև ու հրամայեց բռունցքս մտցնել իր հեշտոցի մեջ: Հակառակ սպասումներիս, նրա հեշտոցը չափազանց նեղ պարզվեց, բայց էլաստիկ: Սկզբում ես մտցրեցի ձեռքս, իսկ հետո սեղմեցի այն ու սկսեցի շուռ ու մուռ անել. հենց շուռ ու մուռ անել, քանի որ նա անընդհատ պահանջում էր, որ ես ավելի ուժեղացնեմ: Ես զբաղվում էի լողով ու բավականին ձիգ աղջիկ էի, բայց նրա հեշտոցը այնպիսի ուժով վերցրեց  իմ ձեռքը, որ ես ստիպված եղա ամբողջ ուժով աշխատել: Նա բարձրացրեց մի ոտքը ու այն ուժով հրեց շուրթերիս վրա, իսկ ես ենթարկվեցի, բացելով բերանս: Նա վերցրեց բարձը, այն սեղմեց իր դեմքին ու սկսեց գոռալ դրա վրա, իսկ հեշտոցից սկսեցին ցայտքել շատրվաններ, այնտեղ կարծես ջրափոս լիներ: Ու, երբ նա ցուլի պես ոռնալով ավարտեց, ես նույնպես ավարտեցի երկրորդ անգամ, ավելի ուժեղ քան առաջին անգամ: Իսկ երրորդ անգամ ես ավարտեցի երբ նա սկսեց իմ բավականին թաց ձեռքը խցկել իր հետույքի մեջ, ես ուղղակի տվեցի նրան իմ ձեռքը, ու նա բավականին հեշտությամբ այն ներս մտցրեց, ես դեռևս չէի էլ սկսել դնել նրան, այլ ուղղակի չռելով աչքերս հետևում էի ապշեցուցիչ տեսարանին. իմ ձեռքի ամբողջ սրունքն ու դաստակը կնոջ հետույքի մեջ էր, ու հանկարծակի նորից հետույքիս մեջ սկսվեցին հաճույքի սպազմեր ու ես կրկին ավարտեցի: Նրա համար, կարծես թե միևնույն էր այդ, ու նա ստիպեց ինձ ևս մեկ անգամ մտնել իր հետույք, մինչև ևս մեկ անգամ չավարտեց:

Իսկ երեք օր անց, երբ սկսվեցին աշխատանքային օրերը, ինձ մոտ նորից եկավ գլխավոր բժիշկը: Նա զայրացած էր, բղավում էր ինձ վրա, առանց ամաչելու մյուս հիվանդներից, բայց ինձ համար միևնույն էր: Երկու ժամ անց ինձ մոտ եկավ փաստաբան, ու արդեն հաջորդ օրը ես դատարանի առաջ էի: Բժշկի սուտը, ով պնդում էր իմ, իբրև թե անհամազոր պահվածքի մասին, ինձ չզարմացրեց. նրան վճարել էին ու նա վերամշակել էր իր տեսակետը: Ինձ զարմացրեց մայրս, ով հայտնեց, իբրև թե ես հարձակվել եմ նրա վրա ու սկսել եմ խեղդել, նա ցույց տվեց ինչ-որ կապտուկներ իր պարանոցի վրա, որոնք նա կարողացել էր ինչ-որ կերպ դնել: Նա աղաչում էր դատարանին փրկել իր աղջկան, ընդ որում փրկություն ասելով նա հասկանում էր ինձ դեղամիջոցներով բուժելու անհրաժեշտություն, որոնք պետք է ոչնչացնեին իմ մեջ իմ ամբողջ անհատականությունը: Իմ կողմից էր փաստաբանը, ով ծայրահեղ գրագետ անցկացրեց պրոցեսը, մասնավորապես մատնանշելով այն, որ ծեծի հարվածները, որոնք իբրև թե ես էի հասցրել մորս, պահանջվող օրինական փորձաքննությունը չէին անցել, ինչպես նաև նա հիշատակեց տասնյակ այլ մանրուքներ, որոնք ես հիմա չեմ հիշում: Պարզվեց, որ դատավորը նույնպես իմ կողմից է, ով, կարծես թե ամենասկզբից էլ կասկածներ չուներ: Դատարանից ինձ ազատեցին, ու ես վախենում էի դուրս գալ այդ սրահից, քանի որ դռների հետևում  ինձ սպասում էին ազգականներս ու ես վախենում էի, որ իրենց ամբողջ խելացնորության նոպայի ազդեցության տակ նրանք կարող են հրահրել ինձ, կամ էլ բռնել ու տուն տանել, ու այնտեղ ձեռբաշղթաներով կապել մարտկոցներից ու դաստեարակել «տնական» մեթոդներով: Փաստաբանս, սակայն, իր մոտ կանչեց ինձ, ու ես հասկացա, որ դրությունը վստահելի ձեռքերում: Դատարանի դռների մոտ ինձ երկու, պահարանի չափերով, մարդիկ դիմավորեցին, ու ցույց տալով իմ ազգականներին մի պայմանագիր, որը ես, պարզվեց, կնքել եմ նրանց անվտանգության գործակալության հետ (այդ պահին ես հիշեցի, որ ինչ-որ թղթեր եմ ստորագրել փաստաբանի տեսակցության ժամանակ), տարան ինձ փակ մանկատուն, որտեղ ոչ ոք մուտքի իրավունք չուներ: Մեկ շաբաթ անց գլխավոր բժիշկը եկավ ոստիկանություն մեղադրանքով (ինձ համար դժվար չէր կռահել, թե ով էր հարկադրել նրան անել այդ), ու ծնողներս, ովքեր հայտնվել էին երկարատև բանտարկության սպառնալիքի տակ, համաձայնության գնացին, որի արդյունքում նրանք ազատվեցին դատական հետապնդումներից, իսկ ես հավերժ ազատվեցի նրանց իշխանությունից: Եվս մեկ ամիս անց պատշաճ կերպով ձևակերպվեց իմ որդեգրումը, ու ես ձեռք բերեցի ազատություն:

- Այդ տղամարդը… հավանաբար մռութներից ինչ-որ մե՞կն էր, - կռահեց Աիրինը:

- Իհարկե:) Այնպես որ իմ կողմից ձեռք բերված ազատությունը անհամեմատ մեծ էր, քան այն ամենը, ինչը ես այն ժամանակ կարող էի պատկերացնել:

 Քնելուց առաջ Ջեյնը նորից ու նորից վերապրում էր լսածը: Անկեղծ, այդքան անօգնական ու իմպուլսիվ թվացող Սերենան պարզվեց միանգամայն այլ անձնավորություն: Արդյո՞ք ինքն էլ կկարողանար այդպես պայքարել իր կյանքի համար: Արդյո՞ք ինքը կկարողանար ընդունել այդ մահացու մարտահրավերը ու չհանձնվել, այլ անել ամեն հնարավոր բան: Նա իրեն պատկերացրեց այդ իրավիճակում, երբ ինքը, հագին զսպաշապիկ, միանգամայն անօգնական է, ու միայն հանգամանքների պատահական ընթացքի շնորհիվ է զերծ մնում բժիշկների, իր նկատմամբ, մահացու միջոցների կիրառումից: Նա վախի զգացողություն ունեցավ ու միանգամից սկսեց ցիկլիկ ընկալում կատարել, որպեսզի չտրվի այդ փոքրոգությանը: Նա վախի զգացողությունից թռիչք էր կատարում համառության ու վճռականության մեջ, մեկը մյուսի հետևից, կրկին ու կրկին, երևակայական մխոցը «խողովակի» միջով վեր ու վար տեղաշարժելով, ու հանկարծակի փայլ առաջացավ. կարծես նա ներքին տեսողությամբ տեսնում էր ոչ պայծառ ոսկեգույն լույս: Նա դադարեցրեց ՑԸ և ուղղակի մտավ այդ լույսի մեջ, թույլ տալով դրան թափանցել ամբողջ մարմնի մեջ ու լցնել այն թրթռոց առաջացնող հաճույքով, ու հիմա նա հավանաբար գիտեր, որ վաղը Ֆլորինդան իրեն երկրորդ դասարան կփոխադրի:

 

 

<< back

forward >>